Paparan Isyarat Pintar: Bahasa Baharu Kenderaan Autonomi

AI dalam Pengangkutan & Logistik••By 3L3C

Paparan isyarat pintar jadikan lampu kenderaan satu bahasa visual baharu. Ini kunci kepada AI automotif, keselamatan jalan raya dan ekosistem logistik pintar.

AI automotifkenderaan autonomilampu LED automotiflogistik pintarkilang pintarADAS dan eHMIpemacu LED automotif
Share:

Paparan Isyarat Pintar: Bahasa Baharu Kenderaan Autonomi

Di Jerman dan China, ratusan ribu kenderaan baharu sudah keluar kilang dengan lampu luaran yang boleh memaparkan ikon, animasi dan warna berbeza untuk memberitahu pejalan kaki apa yang kenderaan itu sedang buat. Bukan lagi sekadar lampu brek dan signal, tetapi satu bahasa visual yang boleh difahami sesiapa di jalan raya.

Ini bukan hanya trend reka bentuk automotif. Untuk pengeluar kenderaan, pembekal elektronik dan pemain logistik di Malaysia, sistem ini berkait terus dengan tiga perkara: keselamatan, pengalaman pemandu, dan integrasi AI dari kilang hingga ke jalan raya. Bila kenderaan jadi semakin autonomi dan rangkaian logistik makin padat, cara kenderaan “berkomunikasi” dengan manusia di sekeliling jadi isu kritikal.

Dalam siri "AI dalam Pengangkutan & Logistik" ini, artikel ini fokus pada satu komponen yang ramai terlepas pandang: Intelligent Signal Displays (ISD) – atau paparan isyarat pintar – dan bagaimana ia menghubungkan dunia AI automotif dengan AI dalam pembuatan dan operasi fleet.

Apa Sebenarnya Paparan Isyarat Pintar (ISD)?

ISD ialah sistem lampu luaran kenderaan yang dikawal perisian dan dibina daripada segmen LED, OLED atau matriks LED yang boleh memaparkan pola, ikon atau animasi pendek.

Berbeza dengan lampu tradisional yang hanya ON atau OFF, ISD boleh:

  • Menukar corak dan intensiti lampu mengikut keadaan pemanduan
  • Memaparkan ikon mudah (contoh: simbol pejalan kaki, anak panah, tanda amaran)
  • Mengubah warna dalam rangka peraturan (merah, kuning, putih, dan di beberapa negara, cyan atau hijau untuk fungsi ADS)

Beberapa contoh kegunaan nyata:

  • Lori logistik menayangkan band LED hijau perlahan bila sedang beri laluan di simpang sempit.
  • Van penghantaran last mile memaparkan ikon “P” dan anak panah ke tepi bila sedang melakukan parkir automatik.
  • EV robotaksi menunjukkan simbol pejalan kaki hijau statik bila sudah berhenti dan selamat untuk melintas.

Di belakang semua ini ada seni bina elektronik yang agak kompleks: pemacu LED dengan PWM frekuensi tinggi, komunikasi CAN/LIN/Ethernet, dan pengawal MCU yang memetakan state kenderaan kepada corak cahaya yang telah diluluskan.

Kenapa ISD Muncul Sekarang? Jawapannya: AI & Autonomi

ISD timbul tepat pada masa AI automotif dan pemanduan autonomi mula digunakan secara meluas.

1. AI faham persekitaran, ISD menyampaikannya kepada manusia

Sistem Advanced Driver Assistance Systems (ADAS) dan Automated Driving System (ADS) sudah ada deretan sensor: kamera, radar, lidar, V2X. AI memproses data ini untuk membuat keputusan – brek sendiri, kekalkan lorong, elak pejalan kaki.

Masalahnya: manusia di luar kenderaan tak nampak apa yang AI sedang fikir. ISD mengisi jurang ini dengan menukar keputusan AI kepada:

  • Ikon mudah
  • Animasi ringkas (contoh, bar cahaya mengembang menandakan kenderaan sedang berhenti untuk beri laluan)
  • Isyarat warna yang konsisten mengikut peraturan dan piawaian

AI buat keputusan; ISD berperanan sebagai bahasa badan kenderaan.

2. V2X tak cukup tanpa isyarat visual

Walaupun komunikasi Vehicle-to-Everything (V2X) berkembang, ramai pengguna jalan raya – khususnya di Asia Tenggara – masih bergantung kepada bahasa badan kenderaan: eye contact dengan pemandu, gerakan tangan, gaya pemanduan.

Dalam dunia pemanduan autonomi:

  • Tiada lagi eye contact dengan pemandu.
  • Ramai pejalan kaki & penunggang motosikal tak akan sentiasa terhubung ke rangkaian V2X.

ISD menjadi eHMI (external Human-Machine Interface) yang neutral peranti – semua orang boleh nampak dan faham, tanpa aplikasi khas.

3. Standard baru membuka ruang

Badan piawaian seperti SAE, UNECE dan GTB mula mendefinisikan lampu penunjuk ADS dan isyarat baharu untuk status pemanduan automatik. AS kini membenarkan matrix adaptive driving beam (ADB), dan cadangan untuk projected signaling (ikon dipancarkan ke jalan) semakin hampir.

Untuk OEM dan pembekal, ini bermaksud:

  • Ruang inovasi baharu, selagi patuh fotometrik dan masa nyalaan
  • Peluang mencipta signature jenama tanpa mengorbankan maksud isyarat keselamatan asas

Faktor Manusia: Apa Yang Manusia Cepat Faham Di Jalan Raya?

Lampu kenderaan pada asasnya adalah alat keselamatan, bukan hiasan. Kalau manusia keliru, AI secanggih mana pun tak berguna.

Kajian terkini (2025) tentang eHMI untuk pejalan kaki menunjukkan pola yang konsisten:

  • Hijau + berkelip perlahan → mesej “anda ada keutamaan / selamat melintas”
  • Merah + berkelip laju → mesej “kenderaan ada keutamaan / jangan melintas”
  • Simbol ringkas (ikon pejalan kaki, anak panah) difahami lebih cepat berbanding teks sahaja
  • Kombinasi ikon + teks ringkas (contoh: simbol pejalan kaki + “Walk”) memberikan kefahaman paling tinggi bila kenderaan sedang berhenti

Untuk konteks Malaysia atau Asia Tenggara yang trafiknya padat dan penuh motosikal, prinsip yang sama sangat relevan:

  • Ikon dan gerakan cahaya jauh lebih mudah dikesan dalam persekitaran sibuk
  • Teks perlu minimum dan dalam bahasa mudah, kerana ramai pengguna jalan raya tak punya masa untuk membaca panjang

Dari sudut reka bentuk sistem, pembangun perlu menguji:

  • Recognition time (masa manusia ambil untuk faham mesej)
  • Kadar kesilapan tafsiran dalam pelbagai keadaan (siang terik, hujan lebat, malam)
  • Corak pandangan mata (glance pattern) – adakah orang benar-benar memerhati isyarat itu?

Apa Kaitan ISD dengan Kilang Pintar dan Logistik?

Ramai sangka ISD hanya isu OEM automotif. Sebenarnya, rantaian penuh daripada kilang hingga ke operasi fleet terlibat.

1. Reka bentuk berasaskan perisian = proses pengeluaran yang lincah

ISD ialah perisian + elektronik standard + modul optik. Ini sepadan dengan konsep software-defined vehicle yang semakin menular dalam industri.

Untuk kilang automotif dan pembekal komponen:

  • Corak cahaya dan ikon disimpan sebagai firmware berversi.
  • Kawalan kualiti boleh menguji pola cahaya secara automatik di stesen ujian akhir.
  • Kemas kini fungsi boleh dihantar over-the-air (OTA) tanpa buka lampu atau tukar hardware.

Hasilnya:

  • Kitaran pembangunan lebih pendek.
  • Varian model untuk pasaran berbeza (Eropah, China, ASEAN) diurus melalui profil perisian, bukan 100% hardware unik.

2. AI di kilang hingga ke jalan

Dalam kilang elektronik dan automotif moden, AI sudah digunakan untuk:

  • Pemeriksaan optik automatik (AOI) bagi papan PCB
  • Ramalan kegagalan mesin (predictive maintenance)
  • Optimasi susun atur line pengeluaran

ISD menambah satu lagi dimensi:

  • Data diagnostik dari pemacu LED (arus saluran, suhu, fault code) boleh dijadikan input analitik fleet.
  • OEM boleh mengesan trend isu termal atau EMI berdasarkan telemetri sebenar dari ribuan kenderaan.

Bagi syarikat logistik seperti operator lori, kurier dan fleet bandar:

  • Data ini membantu merancang jadual penyelenggaraan.
  • ISD yang gagal boleh dikesan awal sebelum menjejaskan keselamatan atau melanggar peraturan jalan raya.

3. Kenderaan sebagai nod dalam ekosistem logistik pintar

Siri "AI dalam Pengangkutan & Logistik" banyak menyentuh optimasi laluan, automasi gudang, dan analitik fleet. ISD menambah lagi satu lapisan fungsi:

  • Komunikasi niat kenderaan di persekitaran bandar yang sesak (contoh: van penghantaran yang kerap berhenti).
  • Interaksi selamat dengan robot penghantaran atau AGV di kawasan logistik tertutup – semua unit boleh membaca corak cahaya antara satu sama lain.

Bila kenderaan, robot dan sistem gudang berkongsi bahasa visual dan data telemetri yang sama, anda mula mendapat ekosistem logistik yang benar-benar bersepadu.

Senibina Teknikal ISD: Apa Yang Jurutera Perlu Ambil Kira

Bagi jurutera automotif, elektronik dan kilang, ISD bukan sekadar tambah LED. Ada beberapa blok kritikal yang tak boleh dipandang ringan.

1. Pengawalan perisian & penyegerakan

  • Gunakan MCU khusus untuk mengurus peta state kenderaan → corak lampu yang diluluskan.
  • Corak perlu dianggap sebagai artefak perisian rasmi – ada versi, boleh diuji, dan boleh digulung balik jika perlu.
  • Penyegerakan modul depan, belakang dan sisi perlukan masa asas bersama (contoh: jam teragih melalui bus) untuk elak animasi “lari tempo” dan puncak EMI tak dijangka.

2. PWM, EMI dan kamera

PWM terlalu rendah → berkelip kelihatan & ganggu rakaman kamera (penting untuk e-hailing, fleet logistik, dan bukti insiden).

Amalan baik:

  • Kekalkan frekuensi PWM >20–32 kHz.
  • Guna teknik pen-dithering (contoh skema 10+2 bit: pembawa 10-bit 156 kHz + dithering 2-bit) untuk dapat resolusi 12-bit tanpa menurunkan frekuensi asas.
  • Implemen phase inversion, spread spectrum, dan staggered start untuk ratakan spektrum EMI dan penuhi standard seperti CISPR-25.

3. Termal dan kebolehpercayaan

Lampu luaran, terutamanya di Malaysia yang panas dan lembap, sentiasa berdepan:

  • Suhu ambien tinggi
  • Pemanasan dalam perumah lampu
  • Corak animasi dengan duty cycle tinggi

Jadi reka bentuk perlu:

  • Mengira bajet termal untuk senario worst case (tengah hari, trafik perlahan, lampu amaran aktif lama).
  • Guna pemandu LED yang menyokong adaptive supply control – contohnya menurunkan voltan bekalan setepat mungkin kepada keperluan LED untuk kurangkan pelesapan haba.
  • Offload sebahagian kehilangan kuasa ke MOSFET luaran dan tembaga PCB, bukan semuanya di dalam pakej IC.

4. Perangkap biasa yang patut dielak

  • Ikon terlalu kompleks atau warna pelik → pengguna jalan raya keliru.
  • Terlalu banyak mod animasi → sukar dipiawaikan, mudah langgar peraturan.
  • PWM terlalu rendah → berkelip yang jelas, rakaman dashcam & CCTV jadi jalur-garis.
  • Penyegerakan modul tak deterministik → corak berbeza di kiri dan kanan, puncak EMI.
  • Kebolehnampakan siang lemah → sistem nampak hebat di bilik gelap, gagal di lebuh raya tengah hari.

Dari LED Driver ke Nilai Perniagaan

Di hujung sekali, jantung ISD ialah pemacu LED automotif yang pintar.

Ciri yang patut anda cari bila memilih platform pemacu LED untuk ISD:

  • Saluran arus malar berbilang (contoh 36 saluran) dengan keupayaan matriks untuk paparan ikon padat.
  • PWM beresolusi tinggi dengan mod dithering boleh pilih untuk peralihan terang-gelap yang licin.
  • Fungsi de-ghosting, pembetulan titik (dot correction), dan pemantauan arus per saluran untuk keseragaman visual.
  • Antara muka piawai seperti UART, SPI, I²C, atau terus pada CAN melalui modul perantaraan.
  • Ciri EMC terbina dalam: spread-spectrum, phase shift, aktivasi saluran berperingkat.
  • Diagnostik lengkap: pengesanan LED terbuka/pendek, OCP, UVLO, suhu lebih.

Bila pemacu LED direka betul, pasukan reka bentuk boleh fokus pada algoritma AI, pengalaman pengguna dan integrasi kilang – bukannya bergelut dengan flicker pelik atau IC panas melampau.

Dari perspektif perniagaan, ISD yang stabil dan boleh diskala membolehkan:

  • Platform lampu seragam merentas model – jimat kos BOM dan kejuruteraan.
  • Naiktaraf fungsi melalui perisian – ciri baharu boleh dijual sebagai pakej, sama seperti fungsi ADAS.
  • Perbezaan jenama yang jelas – ‘bahasa cahaya’ jadi sebahagian identiti, sama seperti bentuk gril atau bunyi EV.

Apa Langkah Seterusnya untuk OEM, Pembekal dan Pemain Logistik?

Beberapa tindakan praktikal yang saya rasa wajar dipertimbangkan sekarang, bukan lima tahun lagi:

  1. Jadikan ISD sebahagian roadmap AI automotif dan logistik anda. Bila merancang ADS, ADAS atau fleet analitik, masukkan eHMI berasaskan lampu sebagai komponen rasmi, bukan aksesori.
  2. Wujudkan kerjasama awal antara pasukan reka bentuk, kejuruteraan elektronik dan jabatan kawal selia. Lebih awal piawaian warna, mod berkelip dan ikon dipersetujui, lebih mudah kilang dan pembekal menyelaraskan reka bentuk.
  3. Reka platform lampu yang software-defined. Gunakan pemacu LED matriks yang cukup fleksibel untuk menampung kemas kini masa depan tanpa tukar hardware.
  4. Uji dengan pengguna jalan raya tempatan. Trafik Kuala Lumpur tak sama dengan Munich atau Shanghai. Jalankan kajian ringkas – walau sekadar simulasi VR atau prototaip fizikal – untuk melihat bagaimana penunggang motosikal dan pejalan kaki menafsir isyarat anda.

ISD ialah antara titik pertemuan paling jelas antara AI automotif, pembuatan pintar, dan logistik pintar. Bila kenderaan boleh “bercakap” dengan manusia secara visual, AI bukan sahaja membuat keputusan yang betul, tetapi juga membina kepercayaan – dari kilang, ke pusat pengedaran, hingga ke simpang pejalan kaki.

Persoalan untuk beberapa tahun akan datang bukan lagi “perlukah kita gunakan paparan isyarat pintar?”, tetapi “bahasa visual apa yang kita mahu seluruh ekosistem kita gunakan?”