Intelligent Signal Displays & AI: Masa Depan Lampu Kenderaan

Bagaimana Lampu “Bijak” Sedang Ubah Bahasa Kenderaan

Di Eropah, kajian eHMI (external human–machine interface) menunjukkan bahawa lampu isyarat yang direka dengan betul boleh mengurangkan keraguan pejalan kaki dan mempercepatkan masa tindak balas beberapa ratus milisaat. Dalam trafik bandar padat, beza kecil itu boleh memutuskan antara “nyaris” dan kemalangan.

Ini terus terang sangat relevan untuk Malaysia. Kita bercakap tentang bandar pintar, kenderaan autonomi, dan logistik bandar yang lebih cekap — tetapi majoriti pengguna jalan raya masih bergantung pada satu perkara yang sangat klasik: lampu kenderaan. Bezanya sekarang, lampu itu tidak lagi sekadar mentol on/off. Ia sedang menjadi antara muka AI yang boleh berkomunikasi dengan manusia.

Blog ini kupas satu konsep yang sedang naik: Intelligent Signal Displays (ISD) — sistem lampu luaran kenderaan yang dipacu perisian, dihubungkan dengan AI, sensor, dan V2X. Fokusnya: apakah maksudnya untuk keselamatan, reka bentuk automotive, dan juga untuk sektor pembuatan elektronik & automotif di Malaysia.

---

Apa Itu Intelligent Signal Display (ISD) – Versi Praktikal

Intelligent Signal Display (ISD) ialah sistem lampu luaran yang dikawal perisian, menggunakan LED matriks, OLED bersegmen atau mikro-projektor untuk menyampaikan niat kenderaan dalam bentuk visual yang ringkas dan jelas.

Ringkasnya, ISD ialah:

• Lampu yang faham konteks: corak nyalaan berubah ikut keadaan – membrek kecemasan, mengundur, menunggu pejalan kaki, atau memarkir sendiri.
• Bahasa visual baharu: bukan lagi sekadar lampu brek merah dan signal kuning, tetapi ikon ringkas, bar cahaya bergerak, dan kombinasi warna yang standard.
• Dipacu AI dan perisian: corak lampu ditentukan oleh output sistem ADAS/ADS, data V2X, dan algoritma yang dijalankan pada unit kawalan kenderaan.

Contoh situasi dunia sebenar:

• EV moden di hadapan pejalan kaki: bar LED belakang melebar perlahan apabila mengesan penunggang basikal menghampiri.
• Kenderaan autonomi di tempat letak kereta: jalur cahaya berdenyut lembut menandakan kenderaan sedang memarkir sendiri.
• ADS aktif: lampu khas berwarna tertentu (contoh: cyan) menyatakan “sistem pemanduan automatik sedang mengambil alih”.

Semua ini memerlukan reka bentuk elektronik, perisian, dan rantaian pembuatan yang jauh lebih kompleks berbanding lampu tradisional — peluang besar untuk pengeluar komponen, EMS, dan pemain E&E Malaysia.

---

Kenapa ISD Tiba Sekarang: AI, Autonomi & V2X

ISD muncul tepat pada masa tiga trend besar bertemu: ADAS/AV, V2X, dan AI automotif.

1. Autonomi perlukan “bahasa tubuh” baharu

Kenderaan separa/autonomi tak boleh lagi harap kontak mata dan bahasa badan pemandu untuk berkomunikasi dengan pejalan kaki atau penunggang motosikal. Bila ADS yang mengawal, kenderaan itu sendiri perlu menunjukkan niat:

• Sedang menyerah laluan (yield)
• Sedang menunggu
• Sedang bergerak secara remote atau valet parking

ISD ialah lapisan visual kepada konsep external HMI (eHMI) – bagaimana kereta “bercakap” dengan manusia di luar tanpa bunyi dan tanpa teks panjang yang susah dibaca ketika bergerak.

2. V2X bagus, tapi manusia masih tengok lampu

Walaupun komunikasi vehicle-to-everything (V2X) berkembang, hakikatnya ramai pejalan kaki, penunggang basikal dan penunggang motosikal tidak berada dalam rangkaian radio itu. Mereka masih guna deria mata dan telinga.

ISD mengisi jurang ini:

• Data niat dan ramalan laluan yang dihantar melalui V2X ke sistem ADS
• ADS putuskan tindakan (brek, tukar lorong, berhenti)
• Enjin corak ISD tukarkan keputusan ini kepada bahasa cahaya yang mudah difahami

Dalam konteks bandar Malaysia yang bercampur antara kenderaan lama dan baharu, penunggang motosikal yang ramai, dan pejalan kaki di kawasan komersial, bahasa cahaya yang konsisten boleh mengurangkan ketidakpastian.

3. AI kokpit dan ADAS naik taraf jangkaan pengguna

Pengguna sudah biasa dengan kokpit digital berasaskan AI – paparan besar, bantuan suara, personalisasi. Secara psikologi, mereka mula jangka perkara sama di luar kenderaan: lampu yang lebih ekspresif, selamat, dan “hidup”.

Di sinilah ISD masuk sebagai sebahagian daripada produk automotif pintar: bukan sekadar kereta yang dihasilkan, tetapi platform perisian bergerak yang sentiasa dikemas kini OTA, termasuk corak lampu.

---

Faktor Manusia & Peraturan: Elok Menarik Tapi Mesti Jelas

Lampu kenderaan, akhirnya, ialah alat keselamatan. Kalau corak terlalu kreatif sampai orang keliru, risiko naik.

Apa yang kajian tunjuk

Kajian terkini (2025) tentang eHMI menunjukkan beberapa pola yang konsisten berkesan untuk pejalan kaki:

• Hijau, kelip perlahan → isyarat “anda ada keutamaan, selamat untuk melintas”.
• Merah, kelip laju → isyarat “kenderaan ada keutamaan, jangan melintas”.
• Cahaya berkelip lebih jelas dari cahaya statik untuk menyatakan niat.
• Simbol (ikon orang berjalan, anak panah) lebih mudah difahami berbanding simbol kompleks.
• Kombinasi ikon + teks ringkas (contoh asal: “Walk”) paling jelas ketika kenderaan berhenti, tetapi teks sahaja tidak sesuai ketika bergerak.

Logiknya sama kalau kita pindahkan ke konteks Malaysia — kita boleh standardkan ikon dan ritma kelipan mengikut keperluan JPJ dan MIROS, selagi warna dan masa kelipan ikut piawaian antarabangsa.

Kekangan peraturan yang tak boleh diabaikan

ISD mesti patuh kepada standard seperti:

• Warna: merah, amber, putih – tak boleh suka hati tukar makna.
• Kadar kelip: ada had Hz tertentu untuk elak kekeliruan dan ketidakselesaan.
• Fotometrik: aras kecerahan minimum/maksimum, terutama siang hari.

Strategi biasa OEM global:

• Aktifkan mod ISD ekspresif mengikut rantau – apa yang sah di Eropah mungkin belum dibenarkan di AS atau Asia.
• Sentiasa sedia “baseline” tradisional: jika mod canggih tak dibenarkan, lampu kembali ke corak standard.

Untuk Malaysia, ini ruang bagi agensi regulatori untuk mula menggariskan piawaian ISD tempatan yang serasi UN ECE tetapi mengambil kira keadaan trafik dan budaya memandu kita.

---

Dari Barisan Pengeluaran ke Jalan Raya: Implikasi Pada Pembuatan

ISD bukan sekadar isu reka bentuk lampu. Ia mengubah cara pembuatan automotif dan elektronik diurus, terutamanya bila dikaitkan dengan AI dan smart factory.

1. Seni bina sistem: dari modul ke rangkaian pintar

Secara teknikal, sistem ISD moden biasanya ada:

• Beberapa modul lampu di hadapan, belakang dan sisi
• Setiap modul mengandungi:
  • Pemacu LED matriks (contoh: 36×6 channel)
  • MCU kecil atau interface ke domain controller
  • Fungsi diagnostik & perlindungan
• Sambungan rangkaian seperti CAN, LIN atau Ethernet untuk penyelarasan masa

Semua ini memerlukan reka bentuk PCB, pemilihan komponen, dan strategi ujian yang berbeza daripada lampu konvensional. Di kilang, ini membawa kepada:

• Barisan SMT yang lebih rumit dengan IC pemacu LED AEC-Q100, MOSFET luaran, sensor suhu.
• End-of-line test yang bukan sekadar “lampu hidup atau tidak”, tetapi:
  • Ujian corak animasi
  • Ujian kecerahan dan uniformiti
  • Ujian gangguan elektromagnet (EMI) asas

2. Peranan AI dalam pembuatan ISD

AI dalam pembuatan ISD boleh masuk di beberapa titik:

• Visi mesin berasaskan AI untuk semak:
  • Ketepatan pemasangan LED matriks
  • Warna & kecerahan yang konsisten
• Analitik prediktif pada data ujian untuk:
  • Ramal kegagalan awal LED atau IC pemacu
  • Mengurangkan kos jaminan dan RMA
• Pengoptimuman proses di kilang:
  • Pelarasan suhu reflow, profil soldering mengikut lot
  • Penjadualan mesin SMT dan AOI berasaskan data sebenar

Bagi pemain E&E dan automotif Malaysia yang sedang melabur dalam smart factory & AI, ISD ialah produk tinggi nilai yang sangat sepadan dengan aspirasi itu.

3. Dari automotive ke logistik & pengangkutan

Seperti siri “AI dalam Pengangkutan & Logistik” yang lain, kita banyak cakap tentang:

• AI untuk optimumkan laluan trak dan van penghantaran
• AI dalam fleet analytics dan penyenggaraan prediktif
• Gudang pintar dan robotik

ISD menambah satu lapisan lagi: keselamatan visual & bahasa niat untuk:

• Van penghantaran autonomi di kawasan perumahan
• Trak logistik yang menggunakan ADAS tahap tinggi di lebuh raya
• Kenderaan last-mile delivery kecil di kawasan komersial

Bila kenderaan logistik semakin autonomi, pelanggan dan pejalan kaki perlu jelas “apa yang kenderaan ini sedang buat?”. Di sinilah gabungan AI (di otak kenderaan) dengan ISD (di lampu kenderaan) menjadi sangat kritikal.

---

Di Sebalik Lampu: Teknik Penting Yang Jurutera Tak Boleh Abaikan

Untuk pembaca yang datang dari dunia reka bentuk elektronik, di sini tempat yang ramai syarikat tersilap.

1. PWM & EMI: jangan kompromi

ISD guna PWM frekuensi tinggi untuk kawalan kecerahan. Beberapa amalan baik:

• Kekalkan carrier PWM > 20–32 kHz untuk elak flicker yang boleh dilihat dan masalah banding kamera.
• Guna skema PWM dithering 10+2 bit (contoh 10-bit di ~156 kHz + 2-bit dithering frame) untuk dapat 12-bit efektif tanpa turunkan frekuensi asas.
• Guna phase inversion, spread spectrum, dan staggered start antara channel supaya puncak EMI lebih rata dan patuh CISPR-25.

Kalau tak buat betul:

• Lampu nampak berkelip bila dirakam kamera (isu besar untuk e-hailing & dashcam).
• EMI mengganggu modul lain di kenderaan.

2. Diagnostik & kebolehpercayaan

ISD dengan beratus piksel LED perlukan diagnostik yang serius:

• Pengesanan LED terbuka/pendek setiap kitaran
• Pengukuran arus per channel untuk uniformiti
• Dot correction 8-bit untuk seimbangkan kecerahan LED yang tak sama
• De-ghosting untuk elak cahaya bocor di matriks LED

Ditambah dengan:

• OCP (over-current protection)
• UVLO (under-voltage lockout)
• Thermal shutdown

Ciri-ciri sebegini selalunya dibina dalam pemacu LED automotif moden, yang memudahkan reka bentuk lampu berketumpatan tinggi.

3. Pengurusan haba: jangan hanya percaya pada heatsink

ISD dengan animasi padat dan kecerahan tinggi mudah jadi sumber haba.

Pendekatan yang semakin popular:

• Adaptive supply control: IC pemacu mengukur voltan maju LED dan headroom, kemudian hantar isyarat maklum balas ke penukar DC/DC untuk turunkan rail voltan ke minimum perlu. Kurang headroom = kurang kuasa haba dibuang.
• Offload ke PMOS luaran: sebahagian kehilangan disebarkan ke MOSFET P-channel luaran dan copper PCB, bukannya tertumpu di pakej IC.

Ini semua mengelakkan derating awal (lampu terpaksa kurangkan kecerahan bila panas), yang sangat penting dalam iklim panas lembap seperti Malaysia.

---

Apa Maksud Semua Ini Untuk Malaysia?

Kalau kita tengok hala tuju negara — EV, bandar pintar, Pelan Induk Perindustrian Baharu, dan aspirasi hab E&E serantau — ISD ialah satu contoh jelas bagaimana AI dan elektronik canggih mula mengubah kenderaan daripada produk mekanikal kepada produk digital.

Beberapa peluang nyata:

1. Pengeluar komponen & EMS tempatan boleh:

   • Position diri sebagai rakan pengeluaran modul ISD berasaskan LED matriks.
   • Integrasikan sistem ujian berasaskan AI untuk kawal kualiti optik dan elektrik.

2. OEM & Tier-1 automotif di Malaysia boleh:

   • Mula bina bahasa cahaya tersendiri yang patuh standard antarabangsa tetapi relevan dengan budaya dan keadaan trafik tempatan.
   • Gunakan OTA untuk kemas kini corak ISD ikut evolusi regulasi.

3. Syarikat logistik & pengangkutan boleh:

   • Rancang lebih awal bagaimana kenderaan autonomi/ADAS tinggi dalam fleet mereka akan berkomunikasi dengan pejalan kaki, rider p-hailing dan kenderaan lain.
   • Gabungkan data daripada ISD (contoh: bila mod hazard khas aktif) ke dalam sistem fleet analytics.

Saya cukup yakin: dalam 3–5 tahun, pengguna jalan raya Malaysia akan mula nampak lampu kenderaan bercakap dalam bahasa baharu. Syarikat yang mula bina keupayaan ISD sekarang — sama ada dari sudut reka bentuk, pembuatan, mahupun integrasi AI — akan berada di depan bila permintaan meletup.

Jika anda sedang merancang strategi AI untuk pengangkutan, logistik atau pembuatan automotif, soalan yang wajar ditanya sekarang ialah:

“Bagaimana kenderaan dan produk kami akan menyatakan niat mereka dengan jelas di jalan raya?”

Intelligent Signal Displays ialah salah satu jawapan paling praktikal dan paling dekat dengan reality pasaran hari ini.