5 bài học thực dụng từ 5 diễn giả quốc tế tại Techfest Việt Nam 2025 dành cho startup và doanh nghiệp Việt, đặc biệt trong AI, sản xuất và chuyển đổi số.
Techfest Việt Nam 2025: 5 bài học thực dụng cho startup và doanh nghiệp Việt
Ngày 13/12, Techfest Việt Nam 2025 dự kiến đón hơn 60.000 lượt người tham dự trực tiếp và trực tuyến. Con số đó nói lên một điều: khởi nghiệp sáng tạo không còn là “sân chơi của vài bạn trẻ”, mà đang trở thành một phần trong chiến lược tăng trưởng quốc gia – đúng với chủ đề năm nay: “Khởi nghiệp sáng tạo toàn dân – Động lực tăng trưởng mới”.
Nhưng nếu bạn là founder, lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất hay người đang phụ trách chuyển đổi số, câu hỏi quan trọng không phải là “sự kiện có hoành tráng không” mà là: mình rút được gì thiết thực từ đó?
Bài viết này không tường thuật sự kiện, mà chắt lọc 5 bài học thực dụng từ hồ sơ của 5 diễn giả quốc tế nổi bật tại Techfest Việt Nam 2025 – những người đã làm thật, đầu tư thật, thương mại hóa công nghệ thật. Mỗi bài học đều gắn với bối cảnh Việt Nam, đặc biệt hữu ích cho startup công nghệ, doanh nghiệp sản xuất đang muốn ứng dụng AI và chuyển đổi số.
1. Thu hút vốn chất lượng cao: Đừng chỉ nghĩ tới “gọi vốn”, hãy thiết kế mô hình PPP
Điểm quan trọng nhất từ câu chuyện của David Lewis – Chủ tịch kiêm CEO Energy Capital Vietnam (ECV) là: vốn chất lượng cao luôn đi cùng với cấu trúc hợp tác chất lượng cao.
Ông đứng sau các dự án hạ tầng chiến lược như tổ hợp điện khí LNG Bình Thuận, cảng nước sâu Sơn Mỹ, chương trình tín chỉ carbon… Những dự án này không thể tồn tại nếu chỉ dựa vào vốn nhà nước hoặc vốn startup, mà cần mô hình hợp tác công – tư (PPP) được thiết kế bài bản.
Startup Việt thường sai ở đâu khi nghĩ về vốn?
Phần lớn startup và cả doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam vẫn nhìn vốn theo kiểu:
- “Gọi được càng nhiều càng tốt”
- “Quỹ nào cũng như nhau, miễn có tiền”
- “Nhà nước hỗ trợ càng nhiều càng đỡ rủi ro”
Thực tế hoàn toàn khác:
Vốn chất lượng cao không chỉ mang tiền, mà mang theo mạng lưới, chuẩn quản trị, công nghệ và thị trường.
Mô hình PPP tốt sẽ:
- Rõ ràng vai trò nhà nước: chính sách, đất đai, hạ tầng nền, bảo lãnh một phần rủi ro
- Rõ ràng vai trò tư nhân: công nghệ, vận hành, vốn chủ sở hữu, quản trị
- Gắn với mục tiêu dài hạn: Net Zero, hạ tầng thông minh, logistics xanh… chứ không chỉ “làm dự án cho xong”
Gợi ý hành động cho startup/doanh nghiệp Việt
Nếu bạn đang làm về AI, IoT, năng lượng, hạ tầng thông minh, công nghệ xanh, hãy nghĩ theo hướng này:
- Xác định mình đứng ở mắt xích nào trong chuỗi giá trị hạ tầng – năng lượng – sản xuất của địa phương hoặc ngành.
- Tìm kiếm đối tác công (Sở, Ban, Ngành, khu công nghiệp, khu CNC) có nhu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.
- Chuẩn hóa mô hình hợp tác: hợp đồng dịch vụ, chia sẻ dữ liệu, chia sẻ lợi ích, thời hạn… để có thể giải thích được với nhà đầu tư quốc tế.
- Khi đi gọi vốn, trình bày luôn khung PPP hoặc khả năng “nhân rộng thông qua hợp tác công – tư” – đó là ngôn ngữ mà các nhà đầu tư như David Lewis quan tâm.
Đây là bước ít startup Việt làm, nhưng lại là chìa khóa để AI trong sản xuất và các giải pháp chuyển đổi số của bạn bước vào những dự án hạ tầng lớn, thay vì mãi loay hoay ở quy mô thử nghiệm.
2. Bài học từ đầu tư thiên thần châu Âu: Giảm rủi ro ngay từ ngày đầu
Paulo Andrez – Chủ tịch danh dự Mạng lưới Nhà đầu tư Thiên thần châu Âu (EBAN) – là tác giả cuốn Zero Risk Startup. Chỉ riêng tên sách đã nói rất rõ quan điểm: giảm rủi ro có hệ thống quan trọng không kém tăng trưởng.
Ở châu Âu, Paulo tham gia cố vấn cho hơn 20 quỹ đầu tư, góp phần xây dựng chính sách khởi nghiệp ở nhiều nước. Điều ông quan tâm không chỉ là “deal này lời bao nhiêu %”, mà là hệ sinh thái có bảo vệ được nhà đầu tư thiên thần và founder hay không.
Startup Việt đang thiếu gì ở góc nhìn quản trị rủi ro?
Nhiều founder Việt vẫn chạy theo “thần thoại tăng trưởng”:
- Đốt tiền marketing, chưa rõ unit economics
- Chưa có data chuẩn về khách hàng, nhưng đã muốn gọi series A
- Hợp đồng, sở hữu trí tuệ, chia cổ phần… làm rất cảm tính
Trong khi các nhà đầu tư thiên thần chuyên nghiệp sẽ hỏi những thứ rất “khô” nhưng sống còn:
- Quyền sở hữu IP (bằng sáng chế, phần mềm AI, mô hình học máy) thuộc về ai?
- Nếu co-founder tách ra, công ty có sụp không?
- 3 năm nữa, mô hình này chịu rủi ro pháp lý gì?
4 việc founder Việt nên làm ngay
Dựa trên cách tiếp cận kiểu Paulo Andrez, tôi mạnh dạn đề xuất 4 việc cụ thể:
-
Chuẩn hóa pháp lý từ sớm
- Thỏa thuận cổ đông, vesting co-founder
- Hợp đồng lao động/hợp tác với team kỹ thuật, AI, dữ liệu
- Đăng ký IP cho thuật toán, nhãn hiệu, thiết kế
-
Đo lường chi tiết kinh tế đơn vị (unit economics)
Đặc biệt nếu bạn làm SaaS, AI-as-a-service, nền tảng B2B cho sản xuất: CAC, LTV, thời gian hoàn vốn, gross margin trên từng phân khúc. -
Xây cơ chế đồng đầu tư (co-investment)
Mời thêm các angel khác, doanh nghiệp trong ngành cùng vào deal, thay vì phụ thuộc 100% vào một nhà đầu tư. -
Thiết kế lộ trình series A/B ngay từ giai đoạn angel
Không phải vẽ mơ, mà xác định rõ: để đi tiếp, cần đạt những mốc nào về doanh thu, khách hàng, công nghệ.
Khi làm được những bước này, bạn không chỉ tăng khả năng gọi vốn từ các angel chuyên nghiệp, mà còn dễ kết nối với các chương trình nhà nước và quỹ quốc tế – đúng hướng mà Techfest Việt Nam 2025 đang thúc đẩy.
3. Tài chính xanh và cơ hội cho startup công nghệ khí hậu Việt Nam
Juhern Kim – Trưởng đại diện GGGI tại Việt Nam đặt mục tiêu huy động 1 tỷ USD cho tài chính xanh giai đoạn 2024–2028. Với startup Việt, con số này không phải để cho vui, mà là dòng tiền thật đang chờ các dự án khí hậu – xanh – bền vững đủ chuẩn.
Ông tập trung vào các mảng:
- Nông nghiệp bền vững
- Quản lý chất thải, kinh tế tuần hoàn
- Năng lượng, giao thông xanh
- Khởi nghiệp công nghệ khí hậu (climate tech)
Tài chính xanh “ăn khớp” với AI trong sản xuất như thế nào?
Nhiều nhà máy Việt đang chịu sức ép kép:
- Từ khách hàng quốc tế (yêu cầu ESG, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải)
- Từ chính sách trong nước (Net Zero, chuyển đổi năng lượng, tiêu chuẩn môi trường)
Đây chính là đất diễn của AI trong sản xuất kết hợp tài chính xanh:
- AI + IoT để giảm tiêu thụ năng lượng, tối ưu vận hành dây chuyền
- Hệ thống phân tích dữ liệu giúp đo lường phát thải CO₂ theo lô sản phẩm
- Mô hình dự báo, tối ưu kế hoạch sản xuất giúp giảm phế phẩm, giảm lãng phí nguyên liệu
Làm sao để startup Việt chạm tới dòng tiền 1 tỷ USD này?
-
Gắn sản phẩm với chỉ số khí hậu đo được
Đừng chỉ nói “giảm phát thải” chung chung. Hãy chứng minh:- Giảm bao nhiêu kWh/tấn sản phẩm
- Giảm bao nhiêu tấn CO₂/năm cho một nhà máy
-
Ăn khớp với chiến lược Net Zero của Việt Nam
Các giải pháp ưu tiên thường nằm trong lộ trình quốc gia: điện khí, năng lượng tái tạo, logistics xanh, xử lý chất thải, nông nghiệp thông minh. -
Chuẩn bị hồ sơ theo chuẩn quỹ khí hậu
Họ sẽ quan tâm tới: tác động CO₂, tính bổ sung (additionality), khả năng nhân rộng, rủi ro xã hội – môi trường. -
Bắt tay với doanh nghiệp sản xuất đang chịu áp lực ESG
Khi bạn có “khách hàng anchor” là một nhà máy, khu công nghiệp, khả năng tiếp cận các chương trình tài chính xanh sẽ cao hơn rất nhiều.
Đây là mảnh đất cực kỳ tiềm năng cho doanh nghiệp sản xuất Việt đang muốn chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh, thay vì chỉ coi AI là “công cụ tăng năng suất” đơn thuần.
4. Corporate Venture & hợp tác với tập đoàn: Cửa lớn cho startup Việt
Lim Tae-hee – Giám đốc Đầu tư Lotte Ventures đã dẫn dắt hơn 220 thương vụ đầu tư toàn cầu, trong đó có nhiều thương vụ tại Việt Nam. Điểm khác biệt của họ không chỉ là tiền, mà là mạng lưới tập đoàn Lotte trong bán lẻ, logistics, đô thị thông minh, tiêu dùng.
Vì sao corporate venture quan trọng với startup Việt?
Đối với startup công nghệ, nhất là trong sản xuất, bán lẻ, logistics, thành phố thông minh, bài toán lớn nhất thường là:
- Thiếu dữ liệu thật
- Thiếu môi trường triển khai quy mô lớn
- Thiếu khách hàng doanh nghiệp đầu tiên (anchor customer)
Corporate như Lotte có thể giải quyết cùng lúc cả ba, nếu bạn chứng minh được rằng giải pháp của mình làm họ kiếm thêm tiền hoặc tiết kiệm chi phí.
Cách tiếp cận “được việc” với corporate
Từ kinh nghiệm làm việc với nhiều tập đoàn, tôi thấy 3 điểm sau hay bị hiểu sai:
-
Đừng pitch tầm nhìn mơ hồ, hãy pitch use case cụ thể
Ví dụ với một tập đoàn có chuỗi siêu thị, logistics lạnh, kho tự động:- AI dự đoán nhu cầu để giảm tồn kho hỏng
- Tối ưu đường đi của xe tải nhằm giảm chi phí nhiên liệu
- Hệ thống thị giác máy tính kiểm tra lỗi bao bì trong dây chuyền sản xuất
-
Đề xuất gói POC (Proof of Concept) nhỏ, thời gian ngắn
- Thời gian 3–6 tháng
- KPI rõ ràng: tiết kiệm X%, giảm lỗi Y%, tăng doanh thu Z% tại 1–2 điểm thử nghiệm.
-
Chuẩn bị từ góc nhìn bảo mật & tích hợp
Doanh nghiệp lớn cực kỳ nhạy cảm về bảo mật dữ liệu, an toàn hệ thống. Hãy chuẩn bị sẵn:- Phương án triển khai on-premise hoặc hybrid
- Cách tích hợp với hệ thống ERP/MES/WMS hiện có
- Quy trình phân quyền và ẩn danh dữ liệu (anonymization)
Khi tiếp cận theo cách đó, cơ hội không chỉ là một hợp đồng, mà là được kéo vào mạng lưới toàn cầu – đúng như cách Lotte Ventures đang làm với các startup họ đầu tư.
5. Từ phòng lab ra thị trường: Bài học thương mại hóa công nghệ sâu từ KAIST
Bae Hyeonmin – Viện trưởng KAIST Startup Institute (Hàn Quốc) mang tới một bài học mà Việt Nam đang cần nhất: làm sao kéo được công nghệ sâu (deep tech) từ trường, viện ra thị trường.
KAIST đã xây dựng các chương trình:
- Cung cấp không gian làm việc cho nhóm nghiên cứu
- Hỗ trợ rút ngắn thời gian từ ý tưởng → prototype → pilot → thị trường toàn cầu
- Kết nối startup với nhà đầu tư, quỹ công nghệ, tập đoàn
Việt Nam đang thiếu điều gì ở đoạn “từ lab ra nhà máy”?
Chúng ta có:
- Nhiều đề tài AI, vật liệu mới, tự động hóa, robot, IoT trong các trường, viện
- Nhiều khu công nghiệp, nhà máy đang rất cần chuyển đổi số, tối ưu chi phí
Nhưng lại thiếu:
- Cầu nối đủ “thực dụng” giữa nhà khoa học – founder – doanh nghiệp sản xuất
- Môi trường thử nghiệm (testbed) trong nhà máy với rủi ro được chia sẻ
3 bước để rút ngắn khoảng cách đó
-
Định nghĩa rõ “bài toán của nhà máy” bằng ngôn ngữ kỹ thuật
Ví dụ:- Giảm 20% thời gian chết máy (downtime)
- Giảm 30% tỷ lệ hàng lỗi ở công đoạn X
- Tăng độ chính xác dự báo kế hoạch sản xuất lên 90%
-
Ghép nhóm 3 bên: nhà khoa học – doanh nhân – doanh nghiệp sản xuất
- Nhà khoa học: hiểu công nghệ, thuật toán, nguyên lý
- Doanh nhân: hiểu mô hình kinh doanh, cách gọi vốn, bán hàng B2B
- Doanh nghiệp sản xuất: hiểu quy trình, rủi ro, chuẩn an toàn
-
Thiết kế lộ trình thương mại hóa 3 giai đoạn
- Giai đoạn 1: POC trong phạm vi 1 dây chuyền/1 phân xưởng
- Giai đoạn 2: Mở rộng nội bộ nhà máy/khu công nghiệp
- Giai đoạn 3: Nhân rộng sang chuỗi nhà máy/các doanh nghiệp cùng ngành
Mô hình này khá gần với cách KAIST đã làm, và hoàn toàn có thể áp dụng vào bối cảnh Việt Nam, nhất là khi Techfest đang kéo viện – trường – doanh nghiệp – quỹ lại gần nhau.
Kết lại: Techfest chỉ thật sự có ý nghĩa nếu bạn biến nó thành kế hoạch 12 tháng
Techfest Việt Nam 2025 rất ấn tượng: hàng chục diễn giả quốc tế, hơn 60.000 người tham gia, lễ khai mạc ở Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục với sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao. Nhưng giá trị thật sự không nằm ở sân khấu, mà ở những quyết định bạn đưa ra trong 12 tháng sau đó.
5 ý chính bạn có thể biến thành hành động ngay từ bây giờ:
- Nhìn lại mô hình kinh doanh xem có cơ hội PPP hoặc hợp tác với khu công nghiệp, địa phương nào không.
- Rà soát quản trị rủi ro, pháp lý, unit economics để phù hợp với nhà đầu tư thiên thần chuyên nghiệp.
- Nếu làm về AI, sản xuất, năng lượng, nông nghiệp, chất thải… hãy gắn sản phẩm với chỉ số khí hậu đo được để tiếp cận tài chính xanh.
- Chuẩn bị gói POC rõ ràng để làm việc với các corporate venture như Lotte Ventures.
- Nếu bạn ở trường, viện hoặc R&D doanh nghiệp, hãy chủ động tìm đối tác kinh doanh và nhà máy để kéo công nghệ từ lab ra thị trường.
Techfest năm nay là một dấu mốc cho chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Phần còn lại phụ thuộc rất nhiều vào cách từng startup, từng nhà máy, từng đội ngũ chuyển đổi số biến những bài học, kết nối và cơ hội thành dòng doanh thu, dây chuyền tự động hơn, sản phẩm xanh hơn.
Nếu bạn đang vận hành một doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam và muốn đưa AI, chuyển đổi số vào quy trình trong năm 2026, đây là thời điểm lý tưởng để bắt đầu đặt câu hỏi, thử nghiệm nhỏ và tìm đúng đối tác. Đợi “mọi thứ chín muồi” thường đồng nghĩa với việc bỏ lỡ làn sóng tăng trưởng mới.