Robot, UAV, nền tảng AI Make in Viet Nam đang mở ra cơ hội vàng cho nhà máy Việt: từ bảo trì dự đoán, kiểm soát chất lượng đến tối ưu chuỗi cung ứng.
Make in Viet Nam 2025: Từ diễn đàn công nghệ đến bài toán nhà máy Việt
Ngay cuối năm 2025, hơn 50 sản phẩm công nghệ số – từ robot, UAV chở hàng đến nền tảng AI – sẽ được trình diễn tại Diễn đàn Make in Viet Nam 2025 ở Cổ Loa (Hà Nội). Đây không chỉ là một triển lãm hoành tráng, mà là tín hiệu rất rõ: Việt Nam muốn làm chủ công nghệ chiến lược ngay trong nhà máy của mình, chứ không chỉ nhập về lắp ráp.
Điều này liên quan trực tiếp đến các doanh nghiệp sản xuất: dệt may, da giày, điện tử, cơ khí, thực phẩm, gỗ… Nếu bạn đang làm vận hành, kỹ thuật hay quản lý nhà máy, những gì diễn ra tại Make in Viet Nam 2025 chính là “bản đồ” cho hành trình AI trong sản xuất và chuyển đổi số của bạn giai đoạn 2026-2030.
Bài viết này sẽ:
- Giải mã vai trò của các sản phẩm công nghệ chiến lược Make in Viet Nam với ngành sản xuất
- Phân tích 3 ứng dụng trọng tâm: robot, UAV, nền tảng AI trong nhà máy
- Đề xuất lộ trình 6–12 tháng để một nhà máy Việt bắt đầu áp dụng AI và sản xuất số, bám theo tinh thần Make in Viet Nam
1. Make in Viet Nam 2025 gửi thông điệp gì tới doanh nghiệp sản xuất?
Cốt lõi của Diễn đàn Make in Viet Nam 2025 là thông điệp “Hành trình kiến tạo Make in Viet Nam – Đổi mới sản xuất số, xây dựng Việt Nam số hùng cường, thịnh vượng”. Với doanh nghiệp sản xuất, có ba ý quan trọng:
-
Từ gia công sang làm chủ công nghệ
Make in Viet Nam không chỉ là “sản xuất tại Việt Nam”, mà là thiết kế, phát triển, sở hữu trí tuệ ngay tại Việt Nam. Trong sản xuất, điều này thể hiện ở việc:- Tự phát triển hoặc đồng phát triển các giải pháp AI cho dây chuyền sản xuất
- Làm chủ dữ liệu, quy trình, tiêu chuẩn vận hành thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp nước ngoài
-
Tập trung vào công nghệ chiến lược cho sản xuất
Diễn đàn nhấn mạnh các mảng:- Công nghiệp công nghệ số
- Công nghiệp bán dẫn
- Ứng dụng AI
- Hệ thống robot, UAV và hơn 50 sản phẩm số tiêu biểu
Đó cũng chính là “bộ công cụ” cho nhà máy thông minh: cảm biến, điều khiển, AI, nền tảng quản trị, kết nối.
-
Giai đoạn 2026-2030 sẽ là giai đoạn tăng tốc
Giai đoạn 2020-2025 là “khởi động Make in Viet Nam”. Giai đoạn 2026-2030 sẽ là tăng tốc triển khai. Nghĩa là doanh nghiệp sản xuất không còn nhiều thời gian để chần chừ: ai chuẩn bị từ 2025 sẽ đi trước, ai đứng ngoài quan sát sẽ bị bỏ lại.
Thực tế hiện nay: cùng một đơn hàng, những nhà máy đã có hệ thống AI kiểm soát chất lượng và tối ưu lịch sản xuất thường tiết kiệm được 10-20% chi phí so với nhà máy vận hành thủ công.
2. Robot, UAV, AI tại Make in Viet Nam – đi vào nhà máy như thế nào?
Nổi bật tại khu trình diễn năm nay là robot, UAV chở hàng, nền tảng AI và nhiều giải pháp số. Nghe có vẻ “xa xôi”, nhưng nếu quy về bài toán nhà máy, chúng khá cụ thể.
2.1. Robot: Từ trình diễn tới dây chuyền lắp ráp
Robot công nghiệp, robot di động (AGV/AMR) không còn là chuyện riêng của các tập đoàn FDI. Giá thành giảm mạnh, hệ sinh thái Make in Viet Nam đang hình thành, khiến robot trở nên chạm tay tới được với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Trong nhà máy Việt, robot đang giải tốt một số bài toán:
- Gắp – đặt – đóng gói ở cuối dây chuyền
- Phun sơn, hàn, mài trong môi trường độc hại
- Vận chuyển nội bộ bằng robot di động tự hành
Nếu gắn thêm AI, robot không chỉ “chạy theo lập trình”, mà có thể:
- Nhận diện sản phẩm lệch khay, tự điều chỉnh vị trí gắp
- Phân biệt mã sản phẩm khác nhau dựa trên camera AI
- Tự tối ưu đường đi trong kho để giảm thời gian vận chuyển
Tôi thường khuyến nghị các nhà máy bắt đầu bằng một ô (cell) robot nhỏ ở khâu có tính lặp cao, rồi mở rộng dần, thay vì đòi hỏi tự động hóa toàn bộ dây chuyền ngay lập tức.
2.2. UAV: Tưởng chỉ bay ngoài trời, thực ra rất hữu ích cho logistics
Mẫu UAV chở hàng CT-HV-12D-4 được giới thiệu trong khu trình diễn có thể mang tải 12 kg, bay 15 km. Nghe như câu chuyện logistics ngoài trời, nhưng tinh thần công nghệ này gợi ý khá rõ cho chuỗi cung ứng trong sản xuất:
- Tự động hóa vận chuyển linh kiện giữa các nhà xưởng trong khu công nghiệp
- Giám sát kho bãi, bãi chứa vật liệu ngoài trời, bãi container
- Hỗ trợ cứu hộ – an toàn lao động ở khu vực địa hình khó tiếp cận (mỏ, công trình hạ tầng…)
Trong bối cảnh thiên tai, lũ lụt diễn ra hằng năm, drone còn có thể:
- Vận chuyển vật tư, thuốc men tới nhà máy/kho bị cô lập
- Thám sát tình trạng hạ tầng, đường vận chuyển chính
Điểm mấu chốt: UAV chỉ là phần cứng. Lợi ích thực sự đến từ hệ thống AI + nền tảng quản lý bay + tích hợp với hệ thống quản trị kho, ERP, MES.
2.3. Nền tảng AI: Trái tim của sản xuất số
Trong bối cảnh Make in Viet Nam, các nền tảng AI “Make in Viet Nam” có vai trò sống còn. Với ngành sản xuất, có ba ứng dụng AI nên ưu tiên:
-
Bảo trì dự đoán (predictive maintenance)
- Thu thập dữ liệu từ cảm biến rung, nhiệt, dòng điện của máy
- Dùng AI học mô hình hoạt động bình thường, phát hiện bất thường sớm
- Giảm dừng máy đột xuất, chuyển từ bảo trì chữa cháy sang bảo trì theo kế hoạch
-
Kiểm soát chất lượng tự động bằng thị giác máy tính
- Camera độ phân giải cao + AI nhận diện lỗi (xước, lệch màu, nứt, thiếu linh kiện…)
- AI “học” từ nhãn lỗi do kỹ thuật viên Việt Nam gán, rất phù hợp bối cảnh sản xuất nội địa
- Ứng dụng tốt cho dệt may, điện tử, linh kiện nhựa, cơ khí chính xác, bao bì
-
Tối ưu lịch sản xuất và chuỗi cung ứng
- AI xử lý hàng ngàn ràng buộc: đơn hàng, ca làm, thời gian chuyển mã, bảo trì máy, tồn kho
- Đề xuất lịch sản xuất tối ưu, giảm đổi chuyền, giảm tồn kho nguyên vật liệu
- Kết nối với hệ thống kho, mua hàng, vận chuyển để đồng bộ toàn bộ chuỗi
The reality? Phần lớn nhà máy Việt mới dừng lại ở mức thu thập dữ liệu và Excel. Trong khi đó, các nền tảng AI được trình diễn tại Make in Viet Nam cho thấy: chúng ta đã có năng lực xây dựng giải pháp phù hợp ngữ cảnh Việt Nam, chứ không chỉ phụ thuộc hệ thống ngoại.
3. Vì sao doanh nghiệp sản xuất Việt thường thất bại với AI & chuyển đổi số?
Nhiều nhà máy đầu tư hệ thống “hoành tráng”, nhưng 1–2 năm sau gần như bỏ không. Nguyên nhân thường không nằm ở công nghệ, mà ở cách tiếp cận.
3.1. Bắt đầu từ thiết bị, không bắt đầu từ bài toán
- Mua robot, cảm biến, phần mềm vì “thấy hay”, “được tài trợ”, “sếp thích”, nhưng không gắn với KPI cụ thể
- Không đo được ROI, nên sau này khó thuyết phục đầu tư tiếp
Cách đúng nên là:
- Chọn 1–2 bài toán rất cụ thể, ví dụ: giảm phế phẩm 30% ở công đoạn in; giảm dừng máy đột xuất 20% với máy dệt
- Từ đó mới chọn công nghệ: camera + AI, cảm biến + nền tảng bảo trì dự đoán, hay robot + thị giác máy tính
3.2. Thiếu dữ liệu sạch và chuẩn
AI mà dữ liệu bẩn, thiếu nhãn, ghi chép rời rạc thì kết quả chỉ là… dự đoán cảm tính được “gắn mác AI”. Các lỗi phổ biến:
- Cùng một loại lỗi được đặt nhiều tên khác nhau trong hệ thống
- Dữ liệu máy cắt, máy hàn ghi chép bằng giấy, không số hóa
- Trạng thái máy, thời gian dừng không được ghi rõ nguyên nhân
Đây là lý do trong series “AI trong Sản xuất Việt Nam: Hướng dẫn Chuyển đổi Số”, tôi luôn nhấn mạnh: chuẩn hóa dữ liệu là bước bắt buộc, không hào nhoáng nhưng quyết định thành bại.
3.3. Thiếu “tổng công trình sư” công nghệ chiến lược
Ngay trong các thảo luận về Make in Viet Nam, đã có ý kiến “mỏi mắt tìm tổng công trình sư cho công nghệ chiến lược”. Ở cấp doanh nghiệp cũng vậy:
- Không có người đủ hiểu cả công nghệ lẫn vận hành sản xuất để “vẽ tổng mặt bằng” chuyển đổi số
- Mỗi phòng ban tự làm một mảng: ERP một nơi, MES một nơi, AI một nơi, IoT một nơi – không kết nối
Giải pháp thực tế:
- Bổ nhiệm một Giám đốc Chuyển đổi số / Công nghệ có tiếng nói thực sự trong ban điều hành
- Xây dựng kiến trúc tổng thể: dữ liệu – ứng dụng – thiết bị – bảo mật trước khi mua sắm
4. Lộ trình 6–12 tháng: Ứng dụng tinh thần Make in Viet Nam vào nhà máy
Thay vì chờ đợi các “dự án trăm tỷ”, một nhà máy Việt hoàn toàn có thể bắt đầu nhỏ, nhanh, đo được trong 6–12 tháng, bám theo tinh thần Make in Viet Nam và định hướng 2026–2030.
Bước 1 (Tháng 1–2): Chọn bài toán chiến lược có thể đo được
Ưu tiên các bài toán:
- Tỷ lệ phế phẩm cao ở một công đoạn cụ thể
- Dừng máy đột xuất thường xuyên ở 1–2 loại máy quan trọng
- Thời gian giao hàng không ổn định do sắp xếp sản xuất thủ công
Đặt mục tiêu rõ ràng, ví dụ:
- Giảm phế phẩm từ 7% xuống 4% sau 6 tháng
- Giảm 30% thời gian dừng máy đột xuất của 10 máy chủ chốt
Bước 2 (Tháng 2–3): Dọn dữ liệu & chuẩn hóa quy trình
- Chuẩn hóa cách ghi nhận lỗi, trạng thái máy, ca làm việc
- Lắp bổ sung cảm biến tối thiểu (nếu cần): rung, nhiệt, dòng, công tắc hành trình
- Thiết lập một kho dữ liệu trung tâm (có thể bắt đầu rất đơn giản, miễn là thống nhất)
Bước 3 (Tháng 3–6): Thí điểm AI với đối tác Make in Viet Nam
Đây là lúc tìm đến doanh nghiệp công nghệ số Make in Viet Nam – những đơn vị đang tham gia các diễn đàn, giải thưởng Make in Viet Nam 2025:
- Chọn 1 dự án thí điểm, ngân sách vừa phải, rõ KPI
- Yêu cầu đối tác cam kết:
- Mô hình AI có thể “tự học” từ dữ liệu mới của nhà máy
- Tài liệu, chuyển giao cho kỹ sư nội bộ, không “giữ bí kíp” quá mức
Một dự án thí điểm điển hình:
- Hệ thống camera + AI kiểm tra bề mặt sản phẩm ở 1 dây chuyền
- Hoặc nền tảng bảo trì dự đoán cho 5–10 máy quan trọng
Bước 4 (Tháng 6–12): Mở rộng & tích hợp
Sau khi thí điểm thành công, bắt đầu:
- Nhân rộng sang nhiều dây chuyền / máy hơn
- Kết nối với MES/ERP để dữ liệu không bị “cô lập”
- Bắt đầu tính tới robot, UAV, hệ thống tự động hóa cao hơn nếu bài toán phù hợp
Mẫu số chung của các ca thành công tôi thấy ở nhà máy Việt: bắt đầu nhỏ, học nhanh, đo được kết quả, rồi mới xin thêm ngân sách mở rộng.
5. Vì sao nên ưu tiên giải pháp Make in Viet Nam cho nhà máy?
Diễn đàn Make in Viet Nam 2025 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ số trong nước, trình diễn hơn 50 sản phẩm tiêu biểu. Với nhà máy, chọn giải pháp “Make in Viet Nam” có vài lợi thế thật sự đáng giá:
- Hiểu bối cảnh Việt Nam: điện chập chờn, môi trường bụi, công nhân thay ca liên tục, quy trình giấy tờ song song… Những thứ này giải pháp quốc tế chuẩn khó lường hết được.
- Chi phí phù hợp hơn: mô hình thuê bao theo tháng, theo máy, theo dây chuyền – thay vì mua trọn gói đắt đỏ.
- Dịch vụ gần, phản hồi nhanh: khi dây chuyền dừng, có đội kỹ sư trong nước chạy tới trong vài giờ là khác hoàn toàn so với chờ hỗ trợ từ nước ngoài.
- Cùng phát triển lâu dài: nhiều doanh nghiệp Make in Viet Nam sẵn sàng đồng phát triển tính năng theo nhu cầu chính xác của nhà máy, vì đây cũng là cơ hội hoàn thiện sản phẩm của họ.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất của khu vực, sự kết hợp giữa nhà máy sản xuất và doanh nghiệp công nghệ Make in Viet Nam là mối quan hệ đôi bên cùng có lợi.
6. Bước tiếp theo cho doanh nghiệp sản xuất Việt (từ sau 12/2025)
Diễn đàn Make in Viet Nam 2025 diễn ra ngày 25/12, nhưng ý nghĩa của nó không dừng lại trong một ngày sự kiện. Với các nhà máy, đây có thể là mốc khởi động cho giai đoạn 2026–2030:
- Đặt lại câu hỏi: Nhà máy của mình đang ở mức nào trên hành trình sản xuất số?
- Chọn 1–2 bài toán ưu tiên cho năm 2026 theo hướng AI trong sản xuất: bảo trì dự đoán, kiểm soát chất lượng, tối ưu lịch sản xuất
- Kết nối sớm với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ Make in Viet Nam để tìm đối tác phù hợp
Nếu bạn chịu khó bắt đầu từ những bước nhỏ, có số liệu, có KPI rõ ràng, AI trong nhà máy sẽ không còn là khẩu hiệu mà trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự: giao đúng hẹn hơn, ít lỗi hơn, chi phí thấp hơn.
Trong các bài tiếp theo của series “AI trong Sản xuất Việt Nam: Hướng dẫn Chuyển đổi Số”, chúng ta sẽ đi sâu một số chủ đề cụ thể:
- Cách thiết kế hệ thống kiểm tra lỗi bằng camera AI cho một dây chuyền cụ thể
- Mô hình dữ liệu tối thiểu để triển khai bảo trì dự đoán trong nhà máy cơ khí hoặc dệt may
Nếu bạn đang phân vân: “Nhà máy mình nên bắt đầu từ đâu, với nguồn lực hiện có?” – đó chính là câu hỏi đáng giá nhất để bắt đầu năm 2026.