Techfest 2025 và sự quan tâm của Thủ tướng là tín hiệu rõ: đã đến lúc nhà máy Việt nghiêm túc với AI cho bảo trì dự đoán, QC tự động và chuỗi cung ứng.
Ngày 13/12/2025, giữa không khí cuối năm trên phố đi bộ Hồ Gươm, Thủ tướng Phạm Minh Chính đứng trước gian hàng trình diễn camera AI Hanet, hỏi thẳng doanh nghiệp: “Tỷ lệ nội địa hóa là bao nhiêu?” Câu hỏi tưởng chừng đơn giản, nhưng đằng sau là thông điệp rất rõ: công nghệ và chuyển đổi số, nếu không gắn với năng lực tự chủ và ứng dụng thực tế trong nước – đặc biệt là trong sản xuất – thì chỉ là màn trình diễn.
Đây là lý do Techfest Việt Nam 2025 đáng để các chủ nhà máy, giám đốc sản xuất và đội ngũ chuyển đổi số phải nhìn thật kỹ. Không phải vì ánh đèn sân khấu, mà vì nó cho thấy mức độ cam kết của Chính phủ với công nghệ, và quan trọng hơn: mở ra “đường băng” cho AI trong sản xuất Việt Nam giai đoạn 2026–2030.
Bài viết này nhìn Techfest 2025 dưới góc độ rất thực tế: AI đang ở đâu trong bức tranh đó, và doanh nghiệp sản xuất nên làm gì ngay từ bây giờ để không bỏ lỡ làn sóng chuyển đổi số.
1. Từ phố đi bộ Hồ Gươm đến xưởng sản xuất: thông điệp thật là gì?
Thông điệp chính từ hình ảnh Thủ tướng trải nghiệm công nghệ tại Techfest 2025 là: công nghệ không còn chuyện riêng của giới IT hay startup, mà bước hẳn ra không gian công cộng, chạm trực tiếp vào người dân và doanh nghiệp.
Ba chi tiết đáng chú ý tại Techfest 2025
Nhìn lại các điểm nhấn trong sự kiện:
- Gian hàng G Group với hệ sinh thái công nghiệp an ninh, chuyển đổi số, tài chính công nghệ, truyền thông số
- Camera an ninh Hanet và vòng đeo tay giám sát – tỷ lệ nội địa hóa trên 60%
- Công nghệ nhận diện khuôn mặt (Face ID) của Vietnamobile
- Mô tô điện Ryvid Anthem – giải pháp mobility hướng tới đô thị, thiết kế bởi người Việt ở Mỹ
Đây không chỉ là “đồ chơi công nghệ”, mà là những mảnh ghép quan trọng của hạ tầng số và dữ liệu – thứ mà nhà máy nào muốn ứng dụng AI cũng phải có.
Thực tế: 80–90% dự án AI trong sản xuất thất bại không phải vì thuật toán yếu, mà vì hạ tầng dữ liệu lộn xộn, cảm biến không chuẩn, quy trình vận hành không sẵn sàng.
Vì sao doanh nghiệp sản xuất nên quan tâm?
- Nhà nước đang chủ động đi tìm, xem, hỏi kỹ các giải pháp công nghệ, chứ không chỉ nói ở tầm chính sách.
- Techfest được đưa ra không gian mở, nghĩa là công nghệ được định hướng trở thành một phần đời sống bình thường, không còn “xa vời” với nhà máy, khu công nghiệp.
- Các giải pháp như camera AI, nhận diện khuôn mặt, thiết bị IoT… chính là hạ tầng cốt lõi cho nhiều bài toán AI trong sản xuất: an ninh nhà máy, an toàn lao động, theo dõi thiết bị, giám sát chất lượng.
Nói thẳng: nếu nhà máy vẫn chỉ dừng ở ERP cơ bản, Excel và kiểm tra thủ công, thì sang 2026–2027 sẽ rất khó cạnh tranh với các đối thủ đã đi trước một bước với AI.
2. AI trong sản xuất: từ camera an ninh đến bảo trì dự đoán
Nhìn vào camera Hanet hay Face ID tại Techfest, nhiều người chỉ thấy công cụ an ninh. Nhưng với sản xuất, đó là ví dụ rõ ràng nhất về việc “gắn mắt và não” cho nhà máy.
Từ “con mắt số” đến “bộ não số”
- Camera AI không chỉ ghi hình, mà còn:
- Phát hiện người không đội mũ bảo hộ
- Đếm số người trong khu vực nguy hiểm
- Phát hiện vùng có khói, lửa bất thường
- Giám sát quy trình thao tác theo chuẩn
- AI phía sau xử lý hình ảnh, xác định hành vi, phát hiện sai lệch so với quy trình chuẩn, cảnh báo thời gian thực.
Khi mở rộng sang thiết bị, cảm biến, máy móc, chúng ta có các ứng dụng AI quan trọng nhất trong nhà máy hiện đại:
2.1. AI cho bảo trì dự đoán (predictive maintenance)
Bảo trì dự đoán là ứng dụng AI có ROI nhanh nhất trong nhà máy.
Cách làm chuẩn:
- Gắn cảm biến rung, nhiệt độ, dòng điện… lên máy móc quan trọng (máy nén, motor, bơm, lò, dây chuyền đóng gói...).
- Thu thập dữ liệu liên tục, gắn nhãn các lần sự cố, bảo trì, thay linh kiện.
- Dùng AI học các mẫu bất thường trước khi hỏng.
- Hệ thống tự động cảnh báo: “Máy A khả năng cao sẽ gặp sự cố trong 72 giờ tới, nên dừng 2 giờ bảo trì vào ca đêm.”
Lợi ích thực tế mà các nhà máy trên thế giới thường ghi nhận:
- Giảm 30–50% thời gian dừng máy không kế hoạch
- Tăng 2–5% OEE (Overall Equipment Effectiveness)
- Giảm chi phí bảo trì 10–40% so với bảo trì định kỳ “đến hẹn lại thay”
Ở Việt Nam, nhiều nhà máy đang bắt đầu thử nghiệm: dây chuyền dệt, thép, xi măng, đồ uống. Những đơn vị đi sớm thường chọn 1–2 máy quan trọng để làm PoC (thử nghiệm khái niệm) trước, rồi mới nhân rộng.
2.2. AI cho kiểm soát chất lượng tự động (visual inspection)
Bạn đã thấy camera AI ở Techfest? Trong nhà máy, cùng công nghệ đó có thể:
- Kiểm tra bề mặt sản phẩm (xước, nứt, cong, lệch màu)
- Đọc mã vạch, QR, số lô
- Kiểm tra độ đầy vỏ chai, nắp đóng kín hay chưa
- Xác nhận có đủ linh kiện trên board mạch, cụm lắp ráp
Thay vì 5–10 công nhân đứng soi sản phẩm, AI có thể soi 100% sản lượng với tốc độ dây chuyền.
Lợi ích rõ ràng:
- Giảm tỉ lệ hàng lỗi lọt ra khách hàng
- Giảm phụ thuộc vào “tay nghề mắt thường” của công nhân QC
- Chuẩn hóa chất lượng giữa các ca, các nhà máy
2.3. AI cho tối ưu chuỗi cung ứng
AI không chỉ nằm trong xưởng. Nó còn giúp:
- Dự báo nhu cầu theo mùa, theo vùng, theo kênh bán
- Tối ưu tồn kho nguyên vật liệu, bán thành phẩm, thành phẩm
- Gợi ý kế hoạch sản xuất, lịch chạy máy theo đơn hàng thực tế
- Tối ưu lộ trình vận chuyển, giảm chi phí logistics
Các mô hình AI có thể “đọc” lại lịch sử 2–3 năm dữ liệu đơn hàng, tồn kho, thời gian giao hàng để tự đề xuất:
“Tháng 1 hàng năm, nhu cầu miền Nam tăng 20%, nên dự trữ thêm X tấn nguyên liệu và tăng công suất dây chuyền Y từ giữa tháng 12.”
Đây chính là bước tiếp theo sau khi doanh nghiệp đã triển khai ERP/MES cơ bản.
3. Techfest 2025 cho thấy gì về định hướng chuyển đổi số của Việt Nam?
Việc Techfest 2025 được tổ chức ngay giữa phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm, với Thủ tướng trực tiếp trải nghiệm từng gian hàng, gửi ra một vài tín hiệu rõ ràng cho doanh nghiệp sản xuất.
3.1. Công nghệ gắn với đời sống, không chỉ là khẩu hiệu
- Người dân, đặc biệt là giới trẻ, được chạm tay vào công nghệ thay vì chỉ xem trên TV.
- Điều này tạo nền tảng rất tốt cho nguồn nhân lực số: công nhân, kỹ sư trẻ bước vào nhà máy sẽ không còn “sợ máy tính, ngại dữ liệu”.
- Doanh nghiệp sản xuất có thể tận dụng xu thế này: đào tạo nội bộ dễ hơn, triển khai hệ thống mới ít bị phản kháng hơn.
3.2. Từ hội trường kín sang không gian mở
Techfest chuyển từ mô hình hội trường sang không gian mở cũng giống như việc doanh nghiệp sản xuất phải chuyển:
- Từ các dự án CNTT đóng kín trong phòng IT
- Sang mô hình chuyển đổi số mở, có sự tham gia thật của sản xuất, bảo trì, chất lượng, kho vận.
Doanh nghiệp nào coi AI là “chuyện riêng của phòng IT” thì gần như chắc chắn sẽ thất bại.
3.3. Thông điệp về nội địa hóa và hệ sinh thái Việt Nam
Câu chuyện 60% nội địa hóa linh kiện camera không chỉ là tự hào, mà là bài học cho sản xuất:
- Khi ứng dụng AI, đừng chỉ nghĩ đến “mua phần mềm nước ngoài”.
- Việt Nam đã bắt đầu có hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ trong nước đủ sức làm bài toán AI cho nhà máy Việt, hiểu quy trình Việt, văn hóa Việt.
Tôi thường khuyên các doanh nghiệp: kết hợp giải pháp toàn cầu với đối tác triển khai trong nước là cấu hình hợp lý nhất hiện nay.
4. Doanh nghiệp sản xuất nên bắt đầu với AI như thế nào sau Techfest?
Thực tế, nhiều nhà máy nghe rất nhiều về AI, nhưng khi hỏi: “Tuần sau anh sẽ làm gì cụ thể?” thì… bế tắc. Để tránh rơi vào trạng thái “biết là cần nhưng không biết bắt đầu”, có thể đi theo 4 bước sau.
Bước 1: Chọn 1–2 bài toán “tiền về rõ ràng”
Trong bối cảnh Việt Nam, ba bài toán dễ nhìn thấy hiệu quả nhất là:
- Bảo trì dự đoán cho 3–5 thiết bị quan trọng
- Kiểm tra lỗi bề mặt bằng camera AI cho 1–2 công đoạn hay lỗi
- Dự báo nhu cầu/tồn kho cho 1 dòng sản phẩm chủ lực
Tiêu chí chọn:
- Dữ liệu có thể thu thập được trong 1–3 tháng
- Tổn thất hiện tại nhìn thấy rõ (dừng máy, phế phẩm, tồn kho cao)
- Có người “chủ bài toán” trong xưởng chịu đi cùng dự án
Bước 2: Dọn dữ liệu và chuẩn hóa quy trình
Không có chuyện “quăng dữ liệu bẩn cho AI rồi nó tự sửa hết”. Để hệ thống thông minh, doanh nghiệp phải:
- Chuẩn hóa mã thiết bị, mã lỗi, mã sản phẩm
- Ghi nhận sự cố, thời gian dừng máy, nguyên nhân một cách kỷ luật
- Kiểm tra lại hệ thống cảm biến, PLC, SCADA, MES xem dữ liệu có ổn định không
Thường chỉ cần 3–6 tháng làm tốt bước này, doanh nghiệp đã “lên trình” rất nhiều, kể cả trước khi chạy model AI.
Bước 3: Thử nghiệm nhỏ, đo ROI, rồi mới nhân rộng
Thay vì đầu tư lớn ngay từ đầu, mô hình hợp lý là:
- Làm PoC 3–6 tháng ở một dây chuyền/nhà máy nhỏ
- Đặt trước mục tiêu: giảm dừng máy X%, giảm phế phẩm Y%, giảm tồn kho Z%
- Nếu đạt, mới nhân rộng sang dây chuyền/nhà máy khác
Cách này giúp lãnh đạo thấy số, thấy tiền, nên ủng hộ mạnh hơn, và đội vận hành cũng tin tưởng hơn.
Bước 4: Xây “đội nòng cốt chuyển đổi số” trong nhà máy
Không có chuyện thuê tư vấn, mua giải pháp là xong. Doanh nghiệp cần:
- 1–2 người hiểu quy trình sản xuất và có tư duy dữ liệu
- 1–2 kỹ sư IT/OT hiểu hệ thống hiện tại (PLC, MES, ERP…)
- 1 lãnh đạo cấp nhà máy/khối sản xuất bảo trợ và quyết
Đây là đội sẽ đi cùng mọi dự án AI, đảm bảo giải pháp không bị “chết yểu” sau vài tháng triển khai.
5. Từ Techfest 2025 tới lộ trình AI trong sản xuất Việt Nam
Techfest 2025 chỉ kéo dài đến 14/12, nhưng tác động của nó với doanh nghiệp sản xuất là dài hạn hơn nhiều, nếu chúng ta nhìn đúng.
- Nhà nước đã phát tín hiệu rõ: công nghệ, AI, chuyển đổi số là ưu tiên chiến lược.
- Hệ sinh thái startup, doanh nghiệp công nghệ trong nước đang hình thành, với các mảnh ghép: camera AI, IoT, nhận diện, phân tích dữ liệu, nền tảng số.
- Người dân, đặc biệt là lớp trẻ – tương lai là công nhân, kỹ sư của các nhà máy – đang quen dần với việc sống trong môi trường công nghệ.
Đối với doanh nghiệp sản xuất, câu hỏi không còn là “Có nên làm AI không?” mà là:
“Anh sẽ bắt đầu bài toán AI nào, vào tháng mấy, với dây chuyền nào, và ai sẽ chịu trách nhiệm?”
Trong chuỗi bài “AI trong Sản xuất Việt Nam: Hướng dẫn Chuyển đổi Số”, bài viết này là bối cảnh. Ở các bài tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào từng chủ đề: thiết kế dự án bảo trì dự đoán, triển khai kiểm soát chất lượng bằng thị giác máy, và tối ưu chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thực tế của doanh nghiệp Việt.
Nếu bạn đang điều hành một nhà máy, thời điểm tốt nhất để bắt đầu là… cách đây 2 năm. Thời điểm thực tế tiếp theo là ngay bây giờ, khi thông điệp từ Techfest 2025 vẫn còn nóng và nguồn lực hỗ trợ cho chuyển đổi số đang được ưu tiên.