AI for Workforce ไม่ได้กระทบแค่แรงงาน แต่คือโอกาสทองของ SME ไทยในการสร้าง “ทีมงาน AI” ลดต้นทุน เพิ่มสปีดงาน พร้อมอัปสกิลคนในองค์กร
AI for Workforce: โอกาสทองที่ SME ไทยห้ามมองข้าม
ตัวเลขเดียวที่ควรทำให้ผู้ประกอบการ SME สะดุ้งคือ ภายใน 5 ปีข้างหน้า ไทยต้องการแรงงานทักษะสูงเพิ่มกว่า 1 ล้านคน โดยเฉพาะสายดิจิทัลและ AI แต่ในขณะเดียวกัน AI ก็เก่งขึ้นระดับ “ปริญญาเอก” อยู่ในคอมพิวเตอร์บนโต๊ะเรานี่แหละ ใครใช้เป็นก็ไปต่อ ใครนิ่งอยู่กับที่ก็เสี่ยงหลุดเกม
โครงการ “AI for Workforce” ระหว่างกระทรวงแรงงานและ Microsoft ไม่ได้กระทบแค่แรงงานในระบบหรือคนหางานเท่านั้น แต่เกี่ยวตรงกับ อนาคตของ SME ไทย เพราะแรงงาน 150,000 คนที่กำลังจะถูกอัปสกิลด้าน AI ภายในสิ้นปีนี้ คือคนที่จะเข้ามาเป็น “ทีมดิจิทัล” ให้ธุรกิจขนาดเล็กและกลางโดยตรง ไม่ว่าคุณจะมีทีม IT หรือไม่ก็ตาม
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของซีรีส์ “AI สำหรับธุรกิจ SME ไทย: Digital Transformation” เราจะคุยกันแบบคนทำธุรกิจคุยกัน: โครงการนี้สำคัญยังไง, แนวคิด AI Agent เปลี่ยนวิธีทำงานยังไง และ SME ไทยจะเกาะกระแสนี้อย่างมีแผน ไม่ใช่แค่ตามกระแส
1. ทำไม “AI for Workforce” ถึงเป็นสัญญาณใหญ่ของ SME ไทย
หัวใจของโครงการนี้คือการ อัปสกิลแรงงานไทยให้ใช้ AI เป็นงาน ไม่ใช่แค่เล่นลองของ ภาครัฐมีคนและเครือข่ายทั่วประเทศ ส่วน Microsoft มีเทคโนโลยีและแพลตฟอร์มการเรียนรู้อยู่แล้ว การมาชนกันตรงกลางแบบนี้ทำให้ “การใช้ AI ในที่ทำงาน” กลายเป็นมาตรฐานใหม่เร็วกว่าเดิมมาก
จุดเปลี่ยนที่ SME ควรอ่านให้ขาด
- ภาครัฐตั้งเป้าอัปสกิล 1 ล้านคนในปีที่แล้ว แต่ทำได้จริง 1.6 ล้านคน แปลว่าคนไทยพร้อมเรียนรู้ทักษะดิจิทัลมากกว่าที่คิด
- เป้าหมายโครงการนี้คือ 150,000 คนภายในสิ้นปี 2568 เน้นสร้างอาชีพจริง ไม่ใช่แค่ใบประกาศบนผนัง
- เนื้อหาส่วนใหญ่ผูกกับ AI, Data, Copilot, Generative AI ซึ่งคือทักษะตรงกับความต้องการของตลาดแรงงาน
สำหรับ SME นี่แปลแบบภาษาตรงๆ ได้ 3 ข้อ:
- คุณจะหาคนที่ “ใช้ AI เป็น” ง่ายขึ้นเรื่อยๆ ถ้ารู้วิธีมองหา
- คู่แข่งของคุณเองก็จะเริ่มใช้ AI เหมือนกัน ถ้าคุณไม่เริ่มจะตามหลังทันที
- มาตรฐานงานหลายอย่างจะสูงขึ้น เพราะมี AI ช่วย เช่น รายงาน, การวิเคราะห์ข้อมูล, คอนเทนต์การตลาด
“คนเก่ง” ไม่ได้น่ากลัวเท่า “คนที่ใช้ AI เป็น” จริงๆ โดยเฉพาะในธุรกิจที่แข่งกันด้วยความเร็วและต้นทุนอย่าง SME
2. จาก Copilot สู่ AI Agent: เรากำลังจะมี “ทีมงาน AI” ประจำบริษัท
สิ่งที่เปลี่ยนเกมไม่ใช่แค่ Chatbot ที่ตอบคำถามได้เก่งขึ้น แต่คือแนวคิด “AI Agent” หรือพูดง่ายๆ คือ AI ที่ไม่ได้แค่ตอบ แต่ ลงมือทำงานแทนเราได้เป็นชุดๆ
AI Agent ต่างจาก Chatbot ธรรมดายังไง
- Chatbot: เราถาม–มันตอบ จบที่บทสนทนา
- AI Agent: เราบอกเป้าหมาย–มันช่วยวางแผน ดึงข้อมูล ประมวลผล แล้วส่งงานที่ใกล้เคียงงานจริงกลับมาให้
ผูกกับเครื่องมืออย่าง Microsoft Copilot ที่ตอนนี้ประมวลผลได้ระดับเนื้อหาปริญญาโท–เอกในหลายสาขา และรองรับ Multimodal เต็มตัว:
- พิมพ์ข้อความให้มันเขียนโพสต์, แผนการตลาด, สคริปต์วิดีโอ
- อัปโหลดรูปสินค้าให้มันช่วยเขียนคำอธิบายสินค้า หรือวิเคราะห์คุณภาพภาพ
- ใช้เสียงคุยกับ AI แทนการพิมพ์ Prompt ยาวๆ
สำหรับ SME สิ่งนี้ไม่ได้ไกลตัวเลย ถ้าใช้ให้ตรงจุด AI Agent สามารถทำหน้าที่เหมือน:
- ผู้ช่วยการตลาด: สรุป Insight ลูกค้าจากรีวิว แชท หรือยอดขาย
- ผู้ช่วยฝ่ายขาย: ร่างอีเมลขาย ทำสคริปต์โทรหาลูกค้า
- ผู้ช่วยฝ่ายบุคคล: เขียน JD, ร่างคู่มือพนักงาน, ทำแบบฟอร์มต่างๆ
ผมมองว่า ธุรกิจที่เข้าใจการใช้ AI Agent ก่อน จะได้เปรียบด้าน “สปีด” และ “คุณภาพงาน” สูงมาก โดยไม่ต้องเพิ่มจำนวนคน
3. ขุมทอง 280 หลักสูตร: SME เอาไปใช้ยังไงให้คุ้ม
โครงการ AI for Workforce ไม่ได้ให้แค่คอร์สพื้นฐาน แต่มาพร้อม หลักสูตรภาษาไทยกว่า 280 หลักสูตร บนแพลตฟอร์มออนไลน์ของกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน ครอบคลุมทั้งสายเทคนิคและสายงานทั่วไป
3 กลุ่มทักษะที่ SME ควรเล็งเป็นพิเศษ
-
Generative AI & Copilot
- ทักษะนี้ถูกจัดว่าเป็นที่ต้องการมากที่สุดในตลาดแรงงาน (กว่า 41%)
- เน้นเรื่องการเขียน Prompt ให้ชัดและซับซ้อนขึ้น เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ “ใช้จริง” ในงาน ไม่ใช่แค่ตัวอย่างสวยๆ
- SME สามารถใช้กับงานประจำวัน เช่น เขียนแคปชั่น, ร่างสคริปต์โฆษณา, สรุปเอกสาร, ทำเทมเพลตอีเมลลูกค้า
-
Data Analytics
- เหมาะกับคนที่อยากทำหน้าที่นักวิเคราะห์ข้อมูลหรือนักพัฒนาเบื้องต้น
- สำหรับ SME นี่คือหัวใจของ การใช้ข้อมูลยอดขาย–ลูกค้า–สต๊อก ให้กลายเป็นการตัดสินใจแบบมีหลักฐาน
- ตัวอย่างเช่น: ดูว่าลูกค้ากลุ่มไหนซื้อซ้ำบ่อย, สินค้าตัวไหนควรดันต่อ, ช่วงเวลาไหนควรยิงโฆษณา
-
Soft Skills ในยุค AI
- แม้ AI จะฉลาดแค่ไหน แต่มันยังแทนที่การสื่อสาร, ความเข้าใจคน, การเจรจาต่อรองไม่ได้
- หลักสูตรเหล่านี้ช่วยให้ทีมของคุณ ใช้ AI เป็นเครื่องมือ แต่ยังคุยกับลูกค้าและทีมงานได้ดีเหมือนเดิม
กลยุทธ์สำหรับเจ้าของ SME: เลือกใครเรียนอะไรดี
แทนที่จะให้ทุกคนสมัครเรียนแบบกระจาย ผมแนะนำให้วางเป็น “แผนทีม” เช่น:
-
เจ้าของกิจการ / ผู้บริหาร
เรียน: ภาพรวม Generative AI, Copilot, หลักคิดเรื่อง Data และ Ethics เพื่อมองภาพรวมการเปลี่ยนแปลง -
ฝ่ายการตลาด / แอดมินเพจ
เรียน: Generative AI, Copilot สำหรับงานเอกสาร/คอนเทนต์, หลักสูตรเกี่ยวกับโฆษณาออนไลน์ + การวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน -
ฝ่ายบัญชี / สต๊อก / Back Office
เรียน: Power BI หรือ Data Analytics เบื้องต้น, การใช้ AI สรุปและตรวจเอกสาร
- ฝ่าย HR หรือคนที่ดูแลคนในองค์กร
เรียน: Soft Skills, การบริหารคนในยุค AI, การสื่อสารและการโค้ชทีมให้ใช้เครื่องมือใหม่
แบบนี้คุณจะได้ทีมที่ เก่งเฉพาะด้าน + ใช้ AI เป็น ไม่ใช่ทุกคนรู้นิดๆ หน่อยๆ แต่ใช้จริงไม่ได้
4. ผลกระทบต่อ Workforce 5.0 และตำแหน่งงานใน SME ไทย
แนวคิด Workforce 5.0 คือโลกการทำงานที่คนและ AI ทำงานร่วมกันแบบเป็นทีม ไม่ใช่แข่งกัน ใครจะอยู่รอดไม่ได้อยู่ที่ “ใครเก่งกว่า AI” แต่อยู่ที่ “ใครใช้ AI ทำงานได้ฉลาดกว่ากัน”
ตำแหน่งงานใน SME ที่จะเปลี่ยนไปก่อน
-
แอดมินเพจ / Customer Service
- จากแค่ตอบแชท กลายเป็นคนออกแบบ Workflow แชทบอต, เลือก Template ตอบ, วิเคราะห์ Feedback ลูกค้า
- AI Agent จะช่วยตอบ 80% ที่เป็นคำถามซ้ำๆ คนจะไปโฟกัสเคสซับซ้อนและการบริการเชิงมนุษย์มากขึ้น
-
การตลาดและคอนเทนต์
- Copilot และ Generative AI ช่วยร่างไอเดีย ช่วยปรับโทนภาษา ช่วยทำ A/B Testing เนื้อหาได้ภายในไม่กี่นาที
- บทบาทนักการตลาดจะขยับไปเน้น “กลยุทธ์และการตีความข้อมูล” มากกว่าการลงมือพิมพ์เองทุกโพสต์
-
บัญชี / การเงิน
- AI ช่วยตรวจเอกสาร, สรุปรายงาน, เช็กความผิดปกติของตัวเลขได้
- คนจะไปโฟกัสการวางแผนภาษี การคุมกระแสเงินสด การคุยกับธนาคารและคู่ค้า
-
เจ้าของกิจการ
- จากเดิมที่ต้องลงรายละเอียดทุกอย่างเอง เจ้าของที่ใช้ AI เป็นจะใช้มันช่วยวิเคราะห์ตัวเลขธุรกิจ วางฉากทัศน์ (Scenario) และจำลองผลลัพธ์ได้ดีขึ้นมาก
สำหรับผม SME ที่ชนะในยุค Workforce 5.0 คือ SME ที่ “ยอมรับว่าเราไม่ได้รู้ทุกอย่าง แต่รู้ว่าต้องถาม AI ยังไงให้ได้คำตอบที่ใช้งานได้จริง”
5. จริยธรรม, เด็กต่ำกว่า 15 ปี และความรับผิดชอบของธุรกิจ
โครงการนี้กำหนดชัดว่า ห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีใช้งาน AI ภายใต้กรอบนี้ เพื่อป้องกันผลกระทบด้านพัฒนาการและการเรียนรู้พื้นฐาน นี่เป็นสัญญาณสำคัญว่าเรื่อง AI ไม่ใช่แค่เทคโนโลยี แต่มีมิติด้านจริยธรรมและสังคมที่ทุกคนต้องคิดตาม
สำหรับ SME ผมมองว่ามี 3 เรื่องที่ควรจัดการให้ชัด:
-
นโยบายการใช้ AI ภายในองค์กร
- ระบุให้ชัดว่าใช้ AI กับงานอะไรได้บ้าง เช่น ร่างเอกสาร, วิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น, ไอเดียการตลาด
- งานไหนห้ามใช้ เช่น ข้อมูลลูกค้าที่เป็นความลับ, เอกสารสัญญาสำคัญโดยไม่ตรวจทานเอง
-
การเทรนทีมเรื่องการตรวจสอบข้อมูล (AI Literacy)
- ย้ำกับทีมเสมอว่า “AI อาจมั่นใจในคำตอบมาก แต่ไม่ได้แปลว่าถูกเสมอ”
- สอนให้ทุกคนเช็กแหล่งอ้างอิง คิดวิจารณญาณ และกล้าตั้งคำถามกับคำตอบของ AI
-
การสื่อสารกับลูกค้า
- ในบางกรณี ถ้ามีการใช้แชทบอตหรือ AI ตอบลูกค้า อาจโปร่งใสระบุให้ชัดว่าเป็นระบบอัตโนมัติ
- ยืนยันว่าถ้าลูกค้าต้องการคุยกับคนจริงก็ทำได้ง่ายและเร็ว
ธุรกิจที่จัดการเรื่องพวกนี้ได้ดี จะได้ความเชื่อมั่นเพิ่มขึ้น แถมยังใช้ AI ได้อย่างสบายใจมากกว่าแค่ใช้แล้วลุ้นว่าจะมีปัญหาตามมาทีหลังหรือไม่
6. ถ้าคุณคือ SME วันนี้ ควรเริ่มจากอะไร
ผมขอเสนอ “แผน 30 วัน” แบบกระชับสำหรับ SME ที่อยากใช้ประโยชน์จากกระแส AI for Workforce และ AI Agent ให้คุ้ม:
ภายใน 7 วันแรก
- เลือก 1–2 คนในทีม (อาจเป็นเจ้าของเองด้วย) ให้เป็น “AI Champion” ของบริษัท
- ให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องเปิดใช้และลองเล่น Copilot / เครื่องมือ AI พื้นฐาน วันละอย่างน้อย 30 นาที
- จดลิสต์งานที่ใช้เวลามาก เช่น เขียนเอกสาร ตอบแชท จัดทำรายงานยอดขาย
ภายใน 14 วัน
- ให้ AI Champion ลงเรียนหลักสูตรที่เกี่ยวกับ Generative AI, Copilot, Data Analytics จากโครงการ AI for Workforce
- ทดลองเอา AI มาช่วย 1 งานก่อน เช่น ให้ AI ร่างโพสต์สินค้าสัปดาห์หน้า แล้วทีมช่วยกันรีวิว ปรับให้เป็นเสียงของแบรนด์
ภายใน 30 วัน
-
สร้าง “มาตรฐานการใช้ AI” ภายในบริษัท เช่น Template Prompt สำหรับงานยอดนิยม
ตัวอย่าง Prompt ง่ายๆ สำหรับแอดมินเพจ:“ช่วยเขียนแคปชั่นขาย [ชื่อสินค้า] โทนเป็นกันเอง เปรียบเทียบกับปัญหาที่ลูกค้าเจอ [ระบุปัญหา] ยาวไม่เกิน 80 คำ มีคำชวนให้ทักแชทตอนท้าย”
-
วัดผลแบบง่ายๆ ว่าหลังใช้ AI: ใช้เวลาทำงานลดลงแค่ไหน, งานที่ได้คุณภาพดีขึ้นไหม, ทีมเครียดน้อยลงหรือเปล่า
ถ้าคุณทำได้ถึงระดับนี้ใน 30 วันแรก คุณก็ไปไกลกว่า SME จำนวนมากแล้ว เพราะส่วนใหญ่ยังติดอยู่แค่ระดับ “เคยลองเล่น AI” แต่ยังไม่เคยฝังมันเข้าไปใน Workflow งานจริง
มองโครงการนี้ให้ไกลกว่า “ของฟรี” แล้วคุณจะได้เปรียบ
โครงการ AI for Workforce ไม่ใช่แค่ความร่วมมือระหว่างกระทรวงแรงงานกับ Microsoft แต่คือการประกาศชัดๆ ว่า การใช้ AI จะกลายเป็นทักษะพื้นฐานพอๆ กับการใช้โปรแกรมสำนักงาน ในยุค Workforce 5.0
สำหรับผู้ประกอบการในซีรีส์ “AI สำหรับธุรกิจ SME ไทย: Digital Transformation” ผมมองว่าคำถามไม่ใช่ว่า “จะใช้ AI ไหม” แต่คือ “จะออกแบบให้ AI กลายเป็นพนักงานเสมือนของเราได้ยังไง” มากกว่า
ถ้าคุณเริ่มจากวันนี้:
- เลือกคนในทีมให้พร้อมเข้าโครงการเรียนรู้
- เอา AI มาช่วยงานที่กินเวลามากที่สุดก่อน
- วางนโยบายการใช้ AI ที่รับผิดชอบต่อข้อมูลและลูกค้า
อีก 6–12 เดือนข้างหน้า คุณจะมองย้อนกลับมาแล้วรู้สึกว่าการตัดสินใจครั้งนี้ ลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพชีวิตทีม และช่วยให้ธุรกิจแข็งแรงกว่าเดิม
คำถามสุดท้ายที่อยากชวนคิดคือ: ในวันที่คู่แข่งเริ่มมี “ทีมงาน AI” อยู่เบื้องหลังแล้ว ธุรกิจของคุณจะยอมทำงานสู้เขาแบบใช้แรงคนล้วนต่อไปอีกกี่ปี?