AI เขย่าคน Quantum เขย่าความปลอดภัย: ทางรอดธุรกิจไทยถึงปี 2033

ปี 2030 ธุรกิจที่ไม่เตรียมตัวเรื่อง AI และ Quantum มีโอกาสสูงมากที่จะ “ถูกออกจากตลาด” ไม่ใช่เพราะขายไม่เก่ง แต่เพราะ คนไม่มีทักษะใหม่ และ ระบบความปลอดภัยรับแรงปะทะจาก Quantum ไม่ไหว

สำหรับ SME ไทยที่ตอนนี้กำลังยุ่งกับยอดขายปลายปี และแคมเปญออนไลน์ สิ่งที่กำลังก่อตัวอยู่ใต้พรมคือการเปลี่ยนครั้งใหญ่ของทั้ง แรงงาน (Workforce 5.0) และ ความปลอดภัยไซเบอร์แบบ Post‑Quantum ซึ่งถูกมองข้ามบ่อยที่สุดแต่เสี่ยงที่สุดเหมือนกัน

บทความนี้จะพาแยกแยะภาพรวมแบบง่าย ๆ ว่า:

• AI กำลังเปลี่ยนบทบาท “คนทำงาน” ยังไงในอีก 5–8 ปี
• Quantum Computing จะทำให้ระบบเข้ารหัสที่เราใช้ทุกวันพังได้ยังไง
• Q-Day คืออะไร และทำไมปี 2030–2035 ถึงสำคัญ
• SME ไทยควรเริ่มทำอะไรตั้งแต่วันนี้ ทั้งเรื่องคนและความปลอดภัยข้อมูล

---

1. ภาพใหญ่: AI ปฏิวัติ “คนทำงาน” Quantum ปฏิวัติ “ความปลอดภัย”

หัวใจคือ ธุรกิจไทยกำลังเจอการเปลี่ยน 2 ชั้นพร้อมกัน:

1. ด้านคน – AI Transformation และ Workforce 5.0
   คนต้องทำงานคู่กับ AI ให้เป็น ไม่ใช่แค่ใช้เป็นเครื่องมือเสริม แต่ใช้เป็น “คู่คิด” ในการตัดสินใจ วิเคราะห์ และออกแบบงานใหม่
2. ด้านระบบ – Quantum Threat ต่อการเข้ารหัส (Cryptography)
   ระบบความปลอดภัยที่เราใช้กันมา 20–30 ปี เช่น RSA, AES กำลังเข้าใกล้เส้นตาย เมื่อ Quantum Computer มีพลังพอที่จะถอดรหัสชุดนี้ได้

นี่ไม่ใช่เรื่องของแค่ธนาคารใหญ่ หรือบริษัทเทคโนโลยี ถ้าคุณเก็บ ข้อมูลลูกค้า, ข้อมูลธุรกรรม, สูตรธุรกิจ, เอกสารสัญญา หรือแม้แต่ ข้อมูลพนักงาน อยู่บนระบบออนไลน์ แล้วใช้การเข้ารหัสมาตรฐานทั่วไป คุณก็อยู่ในสมการนี้เต็ม ๆ

---

2. Quantum Threat: ทำไมระบบเข้ารหัสที่ใช้ทุกวันอาจหมดอายุในปี 2033

Quantum Computing จะทำลาย RSA / AES ยังไง

ข้อมูลจาก Roadmap ของ IBM และทีมผู้เชี่ยวชาญที่ SCBX ร่วมวิเคราะห์ระบุว่า:

• มาตรฐานอย่าง RSA-2048 และ AES-128 มีแนวโน้ม ถูกทำลายภายในปี 2033
• ช่วงเวลาวิกฤตที่เรียกว่า Q-Day น่าจะอยู่ในกรอบปี 2030–2035
  คือวันที่ Quantum Computer มีพลังมากพอที่จะเจาะระบบเข้ารหัสรุ่นเก่าได้จำนวนมากในเวลาอันสั้น

ธุรกิจจำนวนมากคิดว่า “เดี๋ยวชาติหน้าค่อยคิด” แต่จริง ๆ แล้ว ภัยมันเริ่มตั้งแต่วันนี้แล้ว ด้วยกลยุทธ์ที่เรียกว่า Harvest Now, Decrypt Later (HNDL)

Harvest Now, Decrypt Later: วันนี้เก็บข้อมูล พรุ่งนี้ค่อยปลดล็อก

ดร.ทุตานนท์ สินธุประสิทธิ์ จากทีม R&D ของ SCBX อธิบายภาพภัยนี้ไว้ชัดเจนมาก และมันกระทบ SME โดยตรง:

• ตอนนี้ แฮกเกอร์หรือรัฐชาติสามารถ “ดักเก็บ” ข้อมูลที่เข้ารหัสของคุณได้ แม้วันนี้จะยังถอดรหัสไม่ออก
• อนาคต พอ Quantum Computer แรงพอ เขาก็แค่เอาข้อมูลเก่าที่เก็บไว้มาถอดรหัสย้อนหลัง

ลองคิดเป็นภาพง่าย ๆ:

วันนี้คุณส่งสัญญาลับกับลูกค้ารายใหญ่ผ่านระบบเข้ารหัสมาตรฐานทั่วไป
อีก 7–8 ปี ข้อมูลชุดนั้นอาจถูกเปิดดูโดยคนที่ไม่ควรเห็น ทั้งราคาพิเศษ เงื่อนไขลับ และข้อมูลการเงินทั้งหมด

ถ้าคุณอยู่ในธุรกิจที่ต้องเก็บข้อมูลระยะยาว เช่น การแพทย์ การเงิน ประกัน ภาครัฐ การศึกษา หรือแม้แต่แพลตฟอร์มออนไลน์ที่เก็บประวัติลูกค้า HNDL คือระเบิดเวลาจริง ๆ

---

3. Quantum = หายนะอย่างเดียวหรือโอกาส 2 ล้านล้านดอลลาร์?

ด้านมืดของ Quantum คือความเสี่ยงต่อความปลอดภัย แต่ด้านสว่างคือโอกาสเศรษฐกิจระดับ 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2035

อุตสาหกรรมไหนได้ประโยชน์มากสุด

จากรายงานระดับโลกที่ SCBX และ QTFT นำมาวิเคราะห์ต่อ มีภาพชัดว่า Quantum จะสร้างมูลค่าอย่างหนักในกลุ่ม:

• Financial Services (การเงิน การธนาคาร ฟินเทค) – คาดว่าจะได้ส่วนแบ่งมากกว่า 6 แสนล้านดอลลาร์
  ใช้ Quantum เพื่อทำ Optimization, วิเคราะห์พอร์ตลงทุน, จำลองความเสี่ยง, ตรวจจับ Fraud แบบละเอียดมาก
• พลังงาน และโลจิสติกส์ – วางแผนเส้นทาง การใช้เชื้อเพลิง การผลิตไฟฟ้าให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น
• ยาและสุขภาพ – ใช้ Quantum Simulation ค้นหาสูตรยาใหม่ หรือจำลองผลข้างเคียงได้เร็วขึ้นมาก

สำหรับ SME ไทย จุดที่น่าสนใจคือ เราอาจไม่ต้อง “สร้าง Quantum Computer เอง” แต่สามารถ ต่อยอดบริการบน Quantum Platform ของรายใหญ่ เช่น ธนาคาร ฟินเทค ผู้ให้บริการคลาวด์ แล้วใช้ความสามารถนี้ไปเพิ่มมูลค่าธุรกิจต่อ

ตัวอย่างเช่น:

• โรงงาน SME ใช้บริการ Optimization จากธนาคารหรือแพลตฟอร์ม เพื่อวางแผน Supply Chain หรือวางสต็อกให้คุ้มทุนขึ้น
• ผู้เล่นด้านโลจิสติกส์ไทยใช้ Quantum Service ของพาร์ตเนอร์ต่างประเทศเพื่อวาง Route ขนส่งให้เร็วและถูกกว่าเดิม

แล้วไทยอยู่ตรงไหนบนแผนที่ Quantum โลก

ทั่วโลกมีเม็ดเงินลงทุน Quantum Technology แล้วมากกว่า 54,000 ล้านดอลลาร์:

• จีน ~ 15.3 พันล้านดอลลาร์
• ยุโรป ~ 8.4 พันล้านดอลลาร์
• สหรัฐฯ ~ 6 พันล้านดอลลาร์

ฝั่งไทยเพิ่งเริ่มเป็นจุดเล็ก ๆ มูลค่าราว 6 ล้านดอลลาร์ เท่านั้น ถ้าเทียบก็เหมือนเราพึ่งตั้งร้านเล็ก ๆ ในห้างที่คนทั่วโลกกำลังจองพื้นที่กันอย่างดุเดือด

มองอีกมุม นี่คือจังหวะที่ SME ไทย ยังพอแทรกตัวทัน ถ้าเริ่มสร้างความเข้าใจ และวางแผนผูกกับผู้เล่นใหญ่ตั้งแต่ตอนนี้

---

4. ทางรอดเทคโนโลยี: Governance + Crypto‑Agility ไม่ใช่แค่ซื้อ Firewall แพงขึ้น

การรับมือ Quantum Threat ไม่ใช่การไปซื้ออุปกรณ์ Security ใหม่แล้วจบ แต่คือการ “ยกเครื่องวิธีคิดเรื่องความปลอดภัยทั้งองค์กร”

SCBX และ QTFT เสนอกรอบทางรอด 3 ส่วนที่ผมเห็นด้วยแบบเต็ม ๆ ว่า SME ก็ปรับใช้ได้:

4.1 Hybrid Cryptography: เกราะสองชั้นช่วงรอยต่อ

ช่วง 5–10 ปีข้างหน้าเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านจากยุคการเข้ารหัสยุคเดิมไปสู่ Post‑Quantum Cryptography (PQC)

องค์กรจึงควรเริ่มใช้ Hybrid Cryptography คือ:

• ใช้อัลกอริทึมดั้งเดิม (เช่น RSA/AES) คู่กัน กับอัลกอริทึมแบบ Post‑Quantum
• ทำให้ถ้าระบบเดิมถูกเจาะด้วย Quantum ก็ยังมีชั้นป้องกันใหม่รองรับ

สำหรับ SME ที่พึ่งผู้ให้บริการระบบ (เช่น Payment Gateway, Cloud, SaaS):

• เช็กเอกสารเทคนิค หรือถามซัพพลายเออร์โดยตรงว่า
  “มีแผนรองรับ Post‑Quantum Cryptography หรือยัง / เมื่อไหร่”
• เลือกพาร์ตเนอร์ที่พูดเรื่องนี้รู้เรื่อง ไม่ใช่ตอบแค่ว่า “ระบบเราใช้ SSL ปลอดภัยอยู่แล้ว”

4.2 Crypto‑Agility: ระบบต้องเปลี่ยนกุญแจได้เร็ว ไม่ลากเลือด

Crypto‑Agility คือความสามารถขององค์กรในการ “เปลี่ยนอัลกอริทึมหรือกุญแจเข้ารหัส” ได้รวดเร็ว โดยไม่ทำให้ธุรกิจหยุดชะงัก

แปลเป็นภาษาคนทำธุรกิจ:

• ไม่ล็อกตัวเองกับเทคโนโลยีเดียวแบบแก้ไม่ได้
• ถ้ามาตรฐานโลกเปลี่ยน หรือมีอัลกอริทึมปลอดภัยกว่ามาใหม่ สามารถสลับได้ในไม่กี่สัปดาห์ ไม่ใช่ 2–3 ปี

แนวทางที่ SME ทำได้ทันที:

• เลิกเขียนระบบ In‑house ที่ผูกกับ Library เก่า ๆ ถ้าไม่มีคนดูแลจริงจัง
• เวลาเลือกใช้ซอฟต์แวร์/ระบบ ให้ถามคำถามเรื่อง รองรับการเปลี่ยน Algorithm และการจัดการ Key Management ไว้ก่อนเสมอ

4.3 Governance as Root: ความปลอดภัยคือยุทธศาสตร์ ไม่ใช่งานฝากไอที

จุดที่องค์กรไทยส่วนใหญ่พลาดคือ มอง Cybersecurity เป็น “ต้นทุนจำเป็น” ของทีมไอที ไม่ใช่ เรื่องยุทธศาสตร์ระดับผู้บริหาร

กรอบที่เสนอคือยึดแนวคิดแบบ NIST Cybersecurity Framework 2.0 ซึ่งสรุปง่าย ๆ ได้ว่าองค์กรควรตอบให้ได้ว่า:

1. เรามี “อะไร” ที่ต้องปกป้อง (Identify)
2. เราป้องกันมันอย่างไร (Protect)
3. ถ้าโดนโจมตี เราจะตรวจจับยังไง (Detect)
4. ถ้าโดนเข้าแล้ว จะรับมือและควบคุมสถานการณ์ยังไง (Respond)
5. หลังเหตุการณ์ จะฟื้นระบบและความเชื่อมั่นกลับมายังไง (Recover)

สำหรับ SME ไม่จำเป็นต้องทำเอกสารหนา 200 หน้า แค่มี นโยบายชัด, คนรับผิดชอบชัด, และ ขั้นตอนปฏิบัติที่ทำได้จริง ก็ถือว่าคุณเดินนำอีกจำนวนมากแล้ว

---

5. Workforce 5.0: เตรียม “คน” ให้ทำงานกับ AI ก่อน Quantum มาถึง

ด้านคนอย่าคิดว่าเป็นเรื่องอีกฝั่งหนึ่งไม่เกี่ยวกับ Quantum เพราะในทางปฏิบัติ องค์กรที่ใช้ AI เก่งกว่าจะบริหารความเสี่ยงและข้อมูลได้ดีกว่า

คนทำงานต้องเปลี่ยนจาก Operator เป็น Innovator

Workforce 5.0 คือภาพของคนทำงานที่:

• ปล่อยให้ AI ทำงาน Routine และงานเอกสารซ้ำ ๆ
• เอาเวลาไปโฟกัสงานคิดเชิงกลยุทธ์ วิเคราะห์เชิงลึก การออกแบบบริการใหม่ การดูแลความสัมพันธ์ลูกค้า

สำหรับเจ้าของ SME ผมแนะนำให้เริ่มจาก 3 เรื่องนี้ก่อนถึงกลางปี 2026:

1. ยกเครื่องทักษะดิจิทัลพื้นฐานของทีม
   ให้ทุกคนใช้เครื่องมืออย่าง ChatGPT, AI Summarizer, AI Translation, และ AI ด้านภาพ/วิดีโอได้คล่องในงานจริง
2. สร้าง “AI Champion” ในแต่ละทีม
   เลือกคนที่สนใจเทคโนโลยีมาสัก 1–2 คนต่อทีม ฝึกให้ลึกขึ้น ให้เขาช่วยออกแบบ Workflow ใหม่ที่ใช้ AI ร่วมด้วย
3. ผูกเรื่อง AI กับเป้าธุรกิจชัด ๆ
   เช่น ลดเวลางานเอกสาร 50%, ปิดงานขายเร็วขึ้น 30%, ลด Human Error ในงานบัญชี 80%

เมื่อคนในองค์กรคุ้นกับ AI แล้ว การยกระดับมาจัดการประเด็นซับซ้อนอย่าง Cybersecurity หรือ Quantum Threat จะง่ายขึ้นมาก เพราะทีมมี Mindset ดิจิทัลอยู่แล้ว

---

6. Roadmap แบบจับต้องได้สำหรับ SME ไทย ก่อนถึงปี 2033

เพื่อไม่ให้ทั้งหมดนี้กลายเป็นแค่ทฤษฎี ลองดูแผนแบบคร่าว ๆ ที่เจ้าของกิจการหรือผู้บริหาร SME สามารถเอาไปคุยกับทีมได้เลย:

ระยะสั้น: 12 เดือนจากนี้ (จนถึงปลายปี 2026)

• สำรวจว่าองค์กรใช้การเข้ารหัสที่ไหนบ้าง (เว็บ, แอป, ฐานข้อมูล, เอกสารสำคัญ)
• คุยกับผู้ให้บริการหลัก (ธนาคาร, Payment, Cloud, ERP, CRM) ว่ามีแผน Post‑Quantum Cryptography ไหม
• เริ่มอบรมทีมเรื่อง ภัยไซเบอร์พื้นฐาน + แนวคิด Quantum Threat ให้เข้าใจระดับหนึ่ง
• ตั้ง “เจ้าของเรื่องไซเบอร์” อย่างเป็นทางการ ไม่ว่าจะเป็น IT Manager หรือที่ปรึกษาภายนอก

ระยะกลาง: ภายในปี 2028

• เริ่มเลือกใช้บริการที่รองรับ Hybrid Cryptography เมื่ออัปเกรดระบบสำคัญ
• ปรับสัญญากับซัพพลายเออร์ระบบให้มีเงื่อนไขรองรับ การอัปเกรดมาตรฐานความปลอดภัย
• อัปสกิลคนในองค์กรให้ใช้ AI ในงานหลัก ๆ ได้จริงอย่างน้อย 2–3 Use Case ต่อทีม

ระยะยาว: ก่อนปี 2033

• ย้ายระบบและข้อมูลสำคัญไปอยู่บนแพลตฟอร์มที่รองรับ Post‑Quantum ให้มากที่สุด
• ทบทวน Governance, Policy และ Incident Response ให้รองรับสถานการณ์โจมตีที่ซับซ้อนขึ้น
• วางแผน Business Model ใหม่ ๆ ที่ใช้ AI + Quantum Service จากพาร์ตเนอร์มาช่วยสร้างรายได้เพิ่ม ไม่ใช่แค่ลดต้นทุน

---

สรุป: ถ้าเริ่มวันนี้ ธุรกิจไทยไม่จำเป็นต้องกลัว Q‑Day

AI กำลังเปลี่ยนบทบาทของคนทำงานในทุกอุตสาหกรรม ขณะที่ Quantum Computing กำลังไล่เข้ามาชนระบบเข้ารหัสที่ธุรกิจไทยใช้ทุกวัน ภายในกรอบเวลาประมาณ 2030–2035

ใครที่มองเรื่องนี้แค่ “ข่าวไกลตัว” โอกาสสูงมากว่าจะต้องมาวุ่นวายในช่วงสุดท้าย ก่อนมาตรฐานความปลอดภัยเก่าพังลงพร้อมกันทั้งตลาด แต่ถ้าคุณเริ่มวันนี้ด้วย 3 แกนชัด ๆ — เตรียม Workforce 5.0, สร้าง Governance ที่จริงจัง, และค่อย ๆ ขยับไปสู่ Hybrid Cryptography + Crypto‑Agility — ธุรกิจคุณจะไม่ใช่แค่รอด แต่ยังพร้อมต่อยอดไปสู่โอกาสจาก Quantum มูลค่า 2 ล้านล้านดอลลาร์ได้ด้วย

คำถามจริง ๆ จึงไม่ใช่ว่า “Quantum จะมาจริงไหม” แต่คือ คุณอยากเริ่มเตรียมตัวตอนที่ยังเลือกได้ หรือรอจนวันที่ถูกบังคับให้เปลี่ยนเพราะระบบเก่าใช้ไม่ได้อีกต่อไป