AI & EdTech 2026: Urus Perubahan Tanpa Burnout

Tahun 2025 mengajar satu perkara yang ramai warga pendidikan tinggi dah “rasa”, tapi jarang kita sebut terang-terang: perubahan bukan lagi episod—ia jadi latar belakang harian. Struktur pasukan berubah, beban kerja tak menurun walaupun staf berkurang, dan cara kita berhubung (hibrid/remote) masih belum benar-benar stabil.

Dalam satu episod refleksi komuniti profesional muda pendidikan tinggi, tema yang paling kuat bukanlah tentang alat baharu—tetapi tentang manusia yang perlu hidup dengan perubahan itu: rasa “high stakes”, kekangan sumber, keletihan komunikasi, dan keperluan membina komuniti yang konsisten. Bagi siri “AI dalam Pendidikan dan EdTech”, refleksi begini sangat relevan kerana AI bukan sekadar teknologi; ia boleh jadi sistem sokongan operasi dan pedagogi—kalau kita guna dengan cara yang betul.

Saya akan ambil pelajaran utama daripada refleksi 2025 itu dan terjemahkan kepada pelan praktikal untuk 2026: bagaimana AI dan EdTech boleh bantu pasukan pendidikan (pensyarah, pegawai akademik, unit IT/CTL, pengurusan fakulti) bergerak pantas tanpa membakar orang.

Perubahan tak buat orang “degil”—cara kita buat perubahan yang buat orang penat

Jawapan paling berguna untuk isu rintangan perubahan ialah ini: kebanyakan orang bukan benci perubahan; mereka benci perubahan yang “dibuat ke atas” mereka. Bila perubahan dibuat bersama mereka, banyak geseran hilang.

Dalam konteks AI dan transformasi digital, kesilapan paling biasa ialah:

• Beli platform AI/EdTech, umumkan dasar, kemudian “turunkan” kepada pensyarah.
• Buat latihan sekali, lepas itu harap semua orang terus mahir.
• Ukur kejayaan melalui jumlah akaun/lesen, bukan kualiti amalan.

Cara AI boleh bantu pengurusan perubahan (bukan tambah kerja)

AI patut mengurangkan beban kognitif, bukan menambah “projek sampingan”. Tiga penggunaan yang saya selalu nampak paling realistik:

1. Copilot untuk komunikasi perubahan

   • Draf emel pengumuman, FAQ, dan skrip taklimat.
   • Buat versi berbeza mengikut audiens: pensyarah, pelajar, pentadbir.
   • Kekalkan mesej konsisten (ini penting bila perlu ulang “kenapa” sampai kali ke-1700).

2. Analisis sentimen dalaman (secara beretika)

   • Kumpul maklum balas ringkas selepas taklimat/latihan.
   • Kelompokkan tema utama (kebimbangan, kekeliruan, halangan sebenar).
   • Penting: guna data secara agregat, jelas tentang privasi, dan elak “mengintip” staf.

3. Pemetaan impak perubahan kepada kerja harian

   • AI boleh bantu rangkum “apa yang berubah” kepada senarai tindakan mengikut peranan.
   • Contoh: pensyarah → rubrik AI, polisi integriti akademik; CTL → templat aktiviti; IT → konfigurasi keselamatan.

Prinsip saya: kalau AI tak boleh menjimatkan masa sekurang-kurangnya 30 minit seminggu untuk pengguna, ia belum patut diwajibkan.

“High stakes” di kampus: bila semua keputusan terasa macam tak boleh silap

Ramai pemimpin pasukan pendidikan/IT mengaku benda yang sama: suasana kerja terasa tegang, seolah-olah setiap keputusan besar kesannya. Masalahnya, banyak kerja kita bukan pembedahan jantung—tetapi ia tetap terasa begitu kerana:

• Sumber terhad, staf berkurang
• Projek bertindih (AI, LMS, keselamatan data, analitik, sokongan pelajar)
• Kalendar penuh mesyuarat hibrid
• Naratif dalaman mudah terbina bila komunikasi longgar

Gunakan AI untuk turunkan “kos emosi” keputusan

Di sinilah AI boleh jadi “jurulatih diam-diam” untuk pemimpin:

• Semak nada komunikasi: masukkan beberapa contoh emel/nota mesyuarat, minta AI ringkaskan corak nada (terlalu mendesak? terlalu panjang? terlalu defensif?).
• Simulasi soalan sukar: minta AI lakonkan peranan “pensyarah skeptikal”, “pelajar risau privasi”, atau “pengurusan minta ROI”. Anda dapat latihan sebelum sesi sebenar.
• Ringkasan keputusan: selepas mesyuarat, AI rangkum keputusan, pemilik tugas, dan tarikh sasaran.

Ini nampak kecil. Tapi bila dilakukan konsisten, ia menurunkan tekanan kerana pasukan rasa “jelas”, bukan “kabur”.

Komuniti bukan ‘nice to have’: ia infrastruktur kerja dalam era hibrid

Satu mesej yang saya setuju 100%: bila komuniti hilang, retak kecil akan jadi masalah besar. Dalam pasukan hibrid, orang boleh “buat kerja” tanpa hubungan—tetapi bila perubahan melanda, hubungan itulah yang menyelamatkan operasi.

Dalam dunia EdTech, kita selalu fikir komuniti = acara besar. Sebenarnya komuniti boleh dibina melalui ritma kecil yang konsisten.

Tiga ritual komuniti yang sesuai untuk 2026 (dan tak membazir masa)

1. Check-in 10 minit yang berstruktur

   • Soalan tetap: “Apa satu halangan minggu ini?” dan “Apa satu bantuan yang saya perlukan?”
   • AI boleh bantu rangkum isu berulang tanpa mendedahkan individu.

2. “Office hours” silang peranan (IT + pensyarah + CTL)

   • 30 minit mingguan/dua minggu.
   • Fokus: masalah sebenar bilik darjah digital, bukan demo alat.

3. Ruang ‘santai’ yang sengaja diwujudkan

   • Ya, unsur humor pun membantu.
   • Tujuannya bukan lawak kosong; tujuannya ialah membina keselamatan psikologi.

Kalau organisasi hanya ukur kerja yang boleh dimasukkan dalam jadual projek, komuniti akan mati perlahan-lahan.

“Buat kurang dengan kurang”: strategi yang lebih jujur untuk elak burnout

Antara pelajaran paling keras 2025: pengurangan tenaga kerja tidak bermakna pengurangan perkhidmatan. Ini resipi burnout.

Saya ambil pendirian tegas di sini: organisasi pendidikan perlu berhenti memuja slogan “buat lebih dengan kurang”. Yang realistik ialah buat kurang dengan kurang, tetapi buat dengan lebih jelas.

Bagaimana AI dan analitik boleh bantu pilih apa yang patut dihentikan

AI bukan hanya untuk tambah inisiatif; AI berguna untuk menghentikan kerja yang tak lagi memberi nilai.

• Analitik tiket sokongan EdTech: isu paling kerap berulang itu biasanya petunjuk proses yang patut diubah, bukan ditampal.
• Analitik penggunaan LMS/alat: ciri yang jarang digunakan tetapi makan masa sokongan—pertimbang untuk dipermudah.
• Audit polisi & panduan: AI boleh bantu kenal pasti dokumen bertindih, lapuk, atau bercanggah.

Contoh praktikal yang saya pernah lihat berkesan:

1. Gabungkan 5 dokumen panduan kepada 1 “panduan ringkas” + 1 FAQ.
2. Matikan 1 alat kuiz yang bertindan dengan LMS.
3. Standardkan 3 templat kursus.

Hasilnya biasanya bukan “wow”—tetapi staf lega kerana kurang kerja remeh.

Pelan 90 hari 2026: guna AI untuk perancangan strategik EdTech

Ramai orang mahu “strategi AI” tetapi terperangkap dalam dokumen 40 muka surat yang jarang dibaca. Lebih baik guna pelan 90 hari yang jelas.

Minggu 1–2: Tetapkan garis panduan yang boleh dipakai

• Polisi ringkas penggunaan AI untuk staf dan pelajar (integriti akademik, privasi, data).
• Senarai “boleh buat / jangan buat” yang mudah difahami.

Minggu 3–6: Pilih 2 kes guna yang terus mengurangkan beban

Pilih yang paling dekat dengan kerja harian:

• Draf rubrik dan maklum balas tugasan (dengan semakan manusia)
• Ringkasan bacaan untuk pelajar (dengan rujukan jelas)
• Ringkasan mesyuarat & tindakan
• Analisis tema maklum balas kursus

Minggu 7–10: Bina komuniti amalan (bukan sekadar latihan)

• 1 sesi perkongsian amalan setiap 2 minggu.
• Kongsi contoh sebenar: arahan tugasan, prompt, rubrik, batasan.

Minggu 11–13: Ukur perkara yang betul

Elakkan metrik vanity seperti “bilangan pengguna”. Ukur:

• Masa dijimatkan (minit/jam)
• Pengurangan tiket sokongan berulang
• Kualiti pengalaman pelajar (skor maklum balas, kadar siap tugasan)
• Kesejahteraan staf (pulse survey ringkas)

AI yang berjaya di kampus bukan yang paling canggih—tetapi yang paling mengurangkan tekanan sambil menaikkan kualiti.

Soalan lazim: “AI ni untuk pelajar je ke?”

Jawapan terus: tidak. Untuk 2026, peluang terbesar AI dalam pendidikan ialah membantu pendidik dan pasukan sokongan kekal waras.

• Pensyarah: maklum balas lebih cepat, perancangan aktiviti, bahan diferensiasi.
• Pelajar: pembelajaran diperibadikan, sokongan ulang kaji, tutor digital.
• Pentadbiran/CTL/IT: analitik pembelajaran, dokumentasi, komunikasi perubahan.

Kalau organisasi hanya fokus AI di bilik darjah, tetapi abaikan AI sebagai “alat operasi”, staf akan terus terbeban.

Penutup: 2026 perlukan dua perkara—kejelasan dan hubungan

Perubahan akan terus laju pada 2026. Itu realiti. Yang boleh kita kawal ialah cara kita bergerak: lebih jelas dalam komunikasi, lebih tegas dalam menentukan apa yang dihentikan, dan lebih konsisten membina komuniti.

Dalam siri “AI dalam Pendidikan dan EdTech”, saya melihat arah yang paling sihat ialah menggunakan AI untuk dua tujuan serentak: meningkatkan kualiti pembelajaran dan mengurangkan beban kerja manusia yang menjaga sistem itu. Kalau salah satu tertinggal, kita akan bayar dengan burnout.

Jika anda sedang merancang inisiatif AI/EdTech untuk semester baharu, cuba pilih satu perkara kecil minggu ini: sama ada semak semula cara anda mengumumkan perubahan, atau bina satu ritual komuniti yang mudah. Bila hubungan stabil, perubahan jadi kurang menakutkan.

Apa satu proses di institusi anda yang patut AI bantu kurangkan, bukan tambah, pada 2026?