Telerobotica en AI verkorten kostbare minuten in de beroertezorg en brengen specialistische behandelingen dichter bij elke patiënt, ook buiten het centrum.
Waarom telerobotica ineens urgent is voor beroertezorg
Elke minuut berooft een beroerte het brein van zo’n twee miljoen neuronen. Neuroloog Cameron Williams vat het scherp samen: “Time is brain.” Toch wachten patiënten wereldwijd – en ook in delen van Nederland – nog steeds te lang op een neuro-interventionist die een endovasculaire trombectomie (EVT) kan uitvoeren.
De realiteit: hooggespecialiseerde beroertezorg zit geconcentreerd in een paar centra, terwijl beroertes overal voorkomen. Dat spanningsveld wordt met de vergrijzing en personeelstekorten alleen maar groter. Precies hier komt de combinatie van telerobotica en AI in de zorg in beeld.
In deze blog, onderdeel van de serie “AI voor Nederlandse Zorg: Innovatie in de Gezondheidszorg”, kijk ik hoe telerobotica de beroertezorg kan kantelen van een geografisch probleem naar een vraagstuk van verbinding. Met concrete lessen voor Nederlandse ziekenhuizen, acute zorgnetwerken en beleidsmakers die nu keuzes moeten maken voor 2026 en verder.
Wat telerobotica kan oplossen in de beroerteketen
Telerobotica maakt het mogelijk dat een neuro-interventionist op afstand via een robot katheters door de bloedvaten van de patiënt navigeert en een stolsel verwijdert. De expertise reist dus digitaal, niet fysiek.
De kernproblemen die dit aanpakt:
- Reistijd van specialisten: de arts hoeft niet meer fysiek aanwezig te zijn.
- Schaarste aan neuro-interventionisten: één expert kan meerdere locaties bedienen.
- Ongelijke toegang: kleine of regionale ziekenhuizen kunnen tóch hooggespecialiseerde zorg aanbieden.
Voor Nederlandse context is dat relevanter dan het op het eerste gezicht lijkt. Denk aan:
- Waddeneilanden en dunbevolkte regio’s (Noord-Nederland, Zeeuws-Vlaanderen)
- Nacht- en weekenddiensten waarin het moeilijk is om het volledige team paraat te hebben
- Toegenomen druk op SEH’s en ambulancediensten
Als we AI en telerobotica slim inbedden in de bestaande beroerteketen (huisartspost – ambulance – SEH – neuro-interventiecentrum – revalidatie), kunnen we minuten winnen op meerdere schakels tegelijk.
Hoe AI-gestuurde telerobotica werkt: twee benaderingen
De RSS-bron benoemt twee interessante systemen: Remedy Robotics en Sentante. Ze illustreren goed hoe AI een verschillende rol kan spelen in telerobotica.
1. Remedy: AI-assistent als co-piloot
Remedy combineert:
- AI-gestuurde assistentie: helpt bij het herkennen van anatomie, voorspellen van veilige katheterroutes en optimaliseren van beweging.
- Veilige bewegingsalgoritmen: beperken plotselinge of onlogische bewegingen.
- Afstandsbediening via software-interface: een arts kan vanuit een ‘commandocentrum’ meerdere robots in verschillende ziekenhuizen bedienen.
De visie hierachter is duidelijk: centrale “stroke command centers” die 24/7 beschikbaar zijn en zich deels baseren op AI-ondersteunde besluitvorming. Voor Nederland kun je dan denken aan een paar landelijke of regionale hubs die meerdere streekziekenhuizen ondersteunen.
2. Sentante: natuurlijke bediening met slimme technologie erachter
Sentante pakt het anders aan:
- Nadruk op haptische feedback: de arts voelt wat de katheter doet, alsof hij zelf naast de patiënt staat.
- Vertrouwde katheterbediening: minimale gedragsverandering voor de interventieradioloog.
- Omgaat met latentie (vertraging op de verbinding) door slimme software en gecontroleerde bewegingen.
Deze aanpak is interessant voor ziekenhuizen die stap voor stap willen omschakelen naar robotica, zonder dat het hele team zijn manier van werken radicaal moet veranderen.
Waarom dit past in de AI-trend in de zorg
De lijn naar de bredere AI-ontwikkeling in de Nederlandse zorg is helder:
- AI helpt bij beeldanalyse (CT/MRI) om sneller een beroerte te detecteren.
- AI ondersteunt triage in spoedzorg en meldkamers.
- AI-gestuurde robots kunnen straks behandelingen uitvoeren of ondersteunen, op afstand.
Wie nu alleen denkt in termen van “AI als slimme beslisondersteuning” mist de volgende stap: AI als onderdeel van een compleet, verbonden zorgsysteem, waar artsen, robots en algoritmen samenwerken over regio’s heen.
Uitdagingen: techniek, workflow en vertrouwen
Telerobotica voor beroertes klinkt aantrekkelijk, maar er zijn reële drempels. Als je dit onderwerp intern in je organisatie aankaart, kom je ongeveer deze vragen tegen.
1. Is de verbinding wel veilig en stabiel genoeg?
Voor een EVT op afstand wil je:
- Redundante verbindingen (meerdere netwerken/verbindingstypen)
- Duidelijke fallback-scenario’s bij signaalverlies
- Strakke cybersecurity, zeker nu ziekenhuizen vaker doelwit zijn van aanvallen
Leveranciers bouwen daarom veiligheidslagen in:
- Automatische “freeze” bij signaalverlies
- Grenzen aan snelheid en reikwijdte van bewegingen
- Logging van alle acties voor kwaliteits- en veiligheidsanalyse
In de Nederlandse context ligt hier een logische koppeling met partijen als NEN, Nictiz en grote zorg-IT-spelers: zij kunnen samen standaarden ontwikkelen voor veilige telerobotica.
2. Hoe past dit in de workflow van het ziekenhuis?
Robotica lost niet alles op. Aan het bed zijn nog steeds mensen nodig voor:
- Voorbereiden van de patiënt
- Aansluiten van de katheters en apparatuur
- Monitoring van vitale functies
De kunst is om zoveel mogelijk van de repetitieve handelingen te automatiseren, zonder de veiligheid en menselijke aandacht te verliezen. Concreet betekent dit voor bestuurders en medisch specialisten:
- Vroeg nadenken over rolverdeling: wie doet wat, lokaal en op afstand?
- Opleiden van gespecialiseerde verpleegkundigen en PA’s om de robotprocedures te ondersteunen
- Procesontwerp samen met SEH, radiologie, neurologie en ICT
3. Krijgen we artsen, patiënten en toezichthouders mee?
Nieuwe technologie valt of staat met vertrouwen.
- Artsen willen zekerheid over veiligheid, aansprakelijkheid en kwaliteit.
- Patiënten moeten begrijpen dat “op afstand” niet “minder veilig” betekent.
- Toezichthouders (zoals IGJ) kijken naar bewijs, protocollen en governance.
Daarom zie je dat aanbieders eerst goedkeuring zoeken voor relatief minder kritische toepassingen (andere vasculaire ingrepen) en geleidelijk opschalen naar beroertebehandeling. De doorbraakaanduiding door de FDA voor remote stroke treatment is een belangrijk signaal dat deze beweging serieus wordt genomen.
Nederlandse praktijk: van mobile stroke unit naar robotische keten
Nederland loopt al langer voorop met innovatieve beroertezorg. Een paar ontwikkelingen vallen op.
Mobile stroke unit (MSU) als voorloper van zorg “naar de patiënt”
Onderzoekers van Erasmus MC lieten zien dat een mobiele CT-ambulance in de regio Rotterdam:
- De behandeling van beroertes 10 tot 50 minuten kan vervroegen
- De ziekenhuis- en ambulancebelasting verlaagt
- Zich naar verwachting binnen twee jaar terugverdient
De MSU brengt beeldvorming en neurologische expertise naar de voordeur van de patiënt, in plaats van andersom. Dat is inhoudelijk precies dezelfde beweging als telerobotica:
Niet de patiënt reist naar de expertise, maar de expertise reist – digitaal of mobiel – naar de patiënt.
Als je de MSU combineert met AI die CT-beelden snel beoordeelt én met een telerobotisch systeem in een regionaal ziekenhuis, ontstaat een krachtig scenario:
- Ambulance met CT scant de patiënt in de wijk.
- AI beoordeelt direct: kans op grootvats-occlusie (EVT-indicatie) of niet.
- De patiënt gaat rechtstreeks naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis met robot, niet per se naar het academisch centrum.
- Een neuro-interventionist op afstand voert de EVT uit.
Dat is AI in de Nederlandse zorg op z’n sterkst: ketendenken, in plaats van losse gadgets.
Internationale samenwerking als versneller
Partijen als Philips en Medtronic werken al langer aan wereldwijde verbetering van beroertezorg en zijn aangesloten bij internationale coalities zoals de WSO Advocacy Coalition. Voor Nederlandse ziekenhuizen is dat gunstig, omdat:
- Internationale data en trials de evidence versnellen.
- Oplossingen sneller CE-markering en Europese toelating krijgen.
- We in de Benelux mee kunnen liften op infrastructuur en standaarden.
De kunst is om dat niet af te wachten, maar nu al regionale pilots en proeftuinen op te zetten waarin AI, robotica en mobiele zorg samenkomen.
Concrete stappen voor Nederlandse zorgorganisaties
De vraag is niet óf telerobotica en AI een rol gaan spelen in beroertezorg, maar hoe snel je als organisatie aanhaakt. Een paar praktische stappen die ik zou aanbevelen.
1. Start met een regiovisie op beroertezorg 2030
Betrek:
- Neurologen en neuro-interventionisten
- SEH-artsen en ambulancezorg
- Bestuurders en zorgverzekeraars
- ICT, medische technologie en privacy/security
En bespreek heel concreet:
- Welke regio’s hebben nu te lange aanrij- of overdrachtstijden?
- Waar zitten de knelpunten in SEH- en OK-capaciteit?
- Welke rol kunnen MSU, AI-triage en telerobotica spelen in die gaten?
2. Experimenteer gecontroleerd met AI in de keten
Je hoeft niet morgen een robot te kopen om nu al te beginnen met AI in de beroerteketen:
- AI voor automatische detectie van beroertes op CT-scans
- Decision support voor triage op de meldkamer
- Data-analyse van doorlooptijden in de keten om bottlenecks te vinden
Dat levert data, ervaring en draagvlak op die je later nodig hebt als je een stap naar telerobotica zet.
3. Bouw aan skills en vertrouwen
- Organiseer simulaties en trainingen waarin artsen op een robot-simulator werken.
- Betrek patiëntenraden vroeg bij het gesprek over zorg op afstand.
- Zorg dat juridische zaken (aansprakelijkheid, informed consent) zijn uitgewerkt vóór de pilot.
Wie nu tijd investeert in digitale en AI-vaardigheden van het klinische team, heeft over twee à drie jaar een enorme voorsprong wanneer telerobotische systemen breder beschikbaar komen.
Waarom dit hét moment is om in te stappen
Deze ontwikkeling past naadloos in de bredere beweging van AI voor Nederlandse zorg: van slimmere diagnostiek naar echt andere organisatievormen van zorg. Beroertezorg is daarbij een logische proeftuin, omdat:
- De tijdwinst direct meetbaar is in gezondheidswinst.
- De doelgroep groeit door vergrijzing.
- De druk op personeel en capaciteit nergens zo voelbaar is als in de acute zorg.
Wie nu als ziekenhuis, regionaal netwerk of zorgverzekeraar stappen zet in AI-ondersteunde telerobotica, kan binnen een paar jaar:
- Meer patiënten binnen de kritische tijdvensters behandelen
- Regionale ongelijkheid in toegang tot hoogcomplexe zorg verkleinen
- Schaarse expertise slimmer inzetten over meerdere locaties
De keuze is grofweg: wachten tot dit “ingeburgerd” is en dan moeten inhalen, of nu gecontroleerd ervaring opdoen en je regio klaarstomen voor de volgende fase van acute zorg.
Wie mee wil doen aan die kopgroep, doet er goed aan dit onderwerp hoog op de agenda te zetten bij de strategische gesprekken over AI en innovatie in 2026.