Digizorg toont hoe een digitale voordeur met AI door de IZA-naald komt. Wat kun jij hiervan leren om in jouw regio schaalbare, passende zorg te realiseren?
Digizorg en AI: zo wordt de digitale voordeur écht zorgvernieuwing
Vlak voor het dichtgaan van de IZA-markt kreeg programma Digizorg groen licht voor een tweede transformatieplan. Resultaat: 59 miljoen euro om een digitale voordeur voor de zorg in de regio Rijnmond en daarbuiten op te schalen.
De meeste regio’s dromen van zo’n stap, maar blijven hangen in pilots, losse apps en tijdelijke subsidies. Digizorg laat zien dat het wél kan: regionaal samenwerken, structureel financieren en technologie – inclusief AI – inzetten om passende zorg waar te maken.
In deze blog plaats ik Digizorg in de bredere context van AI in de Nederlandse zorg, het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de druk op personeel. En vooral: wat kun jij hier praktisch van meenemen voor jouw organisatie of regio?
Wat is Digizorg eigenlijk – en waarom is die IZA-goedkeuring zo cruciaal?
De kern: Digizorg is een regionale digitale voordeur. Eén ingang waar inwoners met hun zorgvraag terechtkunnen, die vervolgens slim wordt doorgeleid naar de juiste plek: huisarts, ziekenhuis, GGZ, sociaal domein of zelfzorg.
Onder de motorkap combineert zo’n digitale voordeur meerdere functies:
- online triage (steeds vaker met AI-ondersteuning)
- digitaal inschrijven of aanmelden
- veilige berichten en beeldbellen
- koppeling met EPD’s en huisartsinformatiesystemen
- inzet van thuismonitoring en zelfmanagementtools
De IZA-toekenning betekent drie dingen:
- Structurele erkenning – Zorgverzekeraars vinden het model inhoudelijk sterk én passend bij IZA-doelen: passende zorg, juiste zorg op de juiste plek, meer zelfregie.
- Schaalbaar geld (59 miljoen euro) – Niet voor nog een pilot, maar voor brede implementatie en opschaling in en rond regio Rijnmond.
- Signaalfunctie voor andere regio’s – Dit is een concreet voorbeeld dat door het “oog van de IZA-naald” is gekropen. Dat maakt het een belangrijke casus voor andere samenwerkingsverbanden en voor iedereen die met AI in de zorg bezig is.
De realiteit? Veel digitale initiatieven stranden op fragmentatie, ontbrekende businesscase of gebrek aan gezamenlijke governance. Digizorg heeft laten zien dat je die hindernissen wél kunt nemen als je techniek, financiering en samenwerking tegelijk regelt.
De rol van AI achter de digitale voordeur
Een digitale voordeur zonder AI is in feite een luxe contactformulier. De echte winst ontstaat als je kunstmatige intelligentie inzet om beslissingen voor te bereiden, patronen te herkennen en processen te versnellen.
Waar AI al direct waarde toevoegt
-
Slimme triage en symptoombeoordeling
AI-modellen kunnen op basis van klachten, leeftijd, voorgeschiedenis en context een eerste inschatting maken van urgentie en mogelijke diagnoses. De huisarts of triagist houdt de regie, maar krijgt direct een gestructureerd voorstel in plaats van een blanco scherm. -
Routing naar de juiste zorgverlener
Op basis van triage, wachttijden, capaciteit en regio-afspraken kan een AI-systeem voorstellen doen:- kan dit naar de POH GGZ of is specialistische GGZ nodig?
- is een e-consult voldoende of is fysiek onderzoek noodzakelijk?
- zijn er betrouwbare zelfzorgmodules of leefstijlprogramma’s die eerst ingezet kunnen worden?
-
Preventie en risicoherkenning
Door data uit huisartsen, ziekenhuizen, wijkteams en bijvoorbeeld thuismonitoring slim te combineren, kun je hoogrisicopopulaties eerder in beeld krijgen: kwetsbare ouderen, mensen met hoog risico op ontregeling van diabetes, of patiënten met oplopende psychische klachten. -
Operationele optimalisatie
Denk aan voorspellen van piekdrukte op de SEH, plannen van poli-capaciteit of bepalen welke patiënten veilig via digitale zorg geholpen kunnen worden. Dit raakt direct aan ziekenhuismanagement en capaciteit, een belangrijk thema in deze blogserie AI voor Nederlandse Zorg.
Dit alles werkt alleen als AI ingebed is in het zorgproces. Geen losse chatbot naast een zorgportaal, maar een geïntegreerde laag die huisartsen, specialisten, verpleegkundigen en planners ondersteunt.
Waarom Digizorg door het oog van de IZA-naald kwam
Zorgverzekeraars en het Rijk zijn inmiddels allergisch voor “nog een app” of een proefballon zonder duurzaam perspectief. Dat Digizorg wel door de IZA-selectie kwam, zit ‘m in een paar harde lessen waar andere regio’s van kunnen leren.
1. Regionale governance vóór technologie
De volgorde was niet: tool kiezen → regio erbij zoeken. Het was andersom:
- gezamenlijke regiovisie op passende zorg en digitale toegang
- duidelijke rolverdeling tussen huisartsen, ziekenhuizen, VVT, GGZ, gemeenten
- afspraken over datadeling, privacy en verantwoordelijkheid
Technologie werd pas gekozen toen duidelijk was welk probleem men samen wilde oplossen. Dit klinkt als een open deur, maar de meeste projecten doen het nog steeds anders.
2. Aantoonbare impact op IZA-doelen
IZA draait om:
- passende zorg
- beheersing van zorguitgaven
- vermindering van werkdruk
- betere samenwerking in de regio
Digizorg laat op al deze punten zichtbare effecten zien, bijvoorbeeld:
- meer vragen afgehandeld zonder fysieke afspraak
- minder dubbel werk (minder herhaald anamnese-werk bij verschillende zorgverleners)
- kortere wachttijden op bepaalde poli’s door digitale voorselectie
Zodra je dit soort effecten met cijfers kunt onderbouwen – ook al zijn ze nog niet perfect – wordt het gesprek met zorgverzekeraars ineens heel anders.
3. Bekostiging: van tijdelijke subsidie naar structureel model
Veel AI- en e-healthprojecten draaien op incidenteel geld. Digizorg heeft:
- afspraken gemaakt over structurele vergoeding voor digitale zorgcontacten
- besparingen en vermeden zorg (bijvoorbeeld minder SEH-bezoeken) in de businesscase verdisconteerd
- regionaal afgestemde contractering, zodat niet elke instelling afzonderlijk hoeft te onderhandelen
Mijn mening: zonder een harde businesscase is elk AI-project in de zorg gedoemd om een pilot te blijven. Digizorg bewijst dat dit anders kan, mits je vroegtijdig met verzekeraars en finance-afdelingen aan tafel gaat.
Wat kunnen andere regio’s en organisaties hier praktisch van leren?
Als je in 2026 nog met een whitepaper voor een nieuw AI-project bij je zorgverzekeraar komt, is de kans groot dat je “te laat” bent. Maar je kunt bouwen op wat programma’s als Digizorg al hebben aangetoond.
Stap 1 – Begin met één duidelijke casus
Zeg niet: “We willen iets met AI en digitale zorg.”
Zeg wél:
- “We willen SEH-bezoeken bij niet-urgente klachten met 20% terugdringen in 3 jaar.”
- “We willen 30% van de poliklinische follow-up digitaal én veilig afhandelen.”
- “We willen regionaal één ingang voor psychische hulpvragen met intelligente triage.”
Koppel daar AI heel concreet aan:
- triage-algoritme
- voorspellend model voor risico’s
- automatische tekstanalyse van e-consulten
Stap 2 – Organiseer regionale samenwerking vroeg
De digitale voordeur heeft pas zin als:
- inwoners niet verdwalen tussen huisarts, ziekenhuis en sociaal domein
- data op hoofdlijnen gedeeld mag worden (met toestemming en binnen de AVG)
- bestuurders bereid zijn om eigen systemen ondergeschikt te maken aan de regionale oplossing
Dat laatste is vaak de grootste drempel. Maar zolang elke organisatie zijn eigen portaal en AI-triage als “strategisch bezit” ziet, komt er geen echte schaal.
Stap 3 – Betrek zorgprofessionals én patiënten vanaf dag één
AI in de zorg mislukt steevast als het over mensen heen wordt uitgerold. In de praktijk werkt het beter als:
- huisartsen, verpleegkundigen, medisch specialisten en triagisten meeschrijven aan de use-cases
- patiëntenraden en cliëntenraden meepraten over gebruiksgemak, taalniveau en vertrouwen
- je kleine iteraties draait met echte gebruikers voordat je gaat opschalen
Zoals een internist mij eens zei: “Ik hoef geen AI, ik wil gewoon minder klikken en sneller de juiste info zien.” Dat is precies de mindset waarmee je moet ontwerpen.
Stap 4 – Meet vanaf dag één en rapporteer eenvoudig
Voor IZA, maar ook voor je eigen raad van bestuur, moet je laten zien:
- hoeveel digitale contacten er zijn
- wat de impact is op fysieke zorg (vervanging, niet alleen toevoeging)
- effecten op wachttijden, werkdruk en patiënttevredenheid
Maak dit radicaal simpel zichtbaar in dashboards, zodat bestuurders in 5 minuten snappen wat er gebeurt. Dit maakt vervolginvesteringen in AI en digitale zorg veel kansrijker.
Kansen én valkuilen: waar moet je scherp op blijven bij AI-gedreven Digizorg?
AI in een regionale digitale voordeur is geen magische oplossing. Het vergroot wat er al is – inclusief de problemen.
Belangrijkste kansen
- Arbeidsbesparing op routinematig werk – triage, administratie, herhaalde uitleg.
- Betere passende zorg – minder overbehandeling, sneller bij de juiste zorgverlener.
- Meer eigen regie voor patiënten – inzicht, zelfmonitoring, laagdrempelig contact.
- Data voor populatiemanagement – gerichte preventie in plaats van reactieve zorg.
Belangrijkste risico’s
-
Bias en ongelijke toegang
AI-modellen zijn zo eerlijk als de data waarop ze zijn getraind. Als kwetsbare groepen minder vaak in de dataset voorkomen, kunnen ze ook minder goed bediend worden. -
Overvraging van de eerste lijn
Een goed werkende digitale voordeur kan leiden tot méér laagdrempelige vragen. Zonder goede inrichting kun je huisartsen juist extra belasten. -
Technische wildgroei
Nog een portaal, nog een app, nog een dashboard. Elke zorgprofessional kent het probleem. Regionale afstemming en integratie met bestaande EPD’s en HIS’en zijn daarom onmisbaar. -
Verlies van menselijk contact
Niet elke vraag leent zich voor een chat of e-consult. Je moet glasheldere criteria hebben wanneer digitale zorg stopt en persoonlijk contact nodig is.
Mijn advies: zie AI als assistent, nooit als poortwachter in zijn eentje. De zorgprofessional blijft eindverantwoordelijk, de technologie ondersteunt.
Wat betekent dit voor de bredere beweging ‘AI voor Nederlandse zorg’?
In deze serie over AI voor Nederlandse Zorg: Innovatie in de Gezondheidszorg komt steeds hetzelfde patroon terug:
- AI wordt pas waardevol als het een concreet knelpunt oplost.
- Regionale samenwerking en financiering zijn minstens zo belangrijk als het algoritme.
- Professionals moeten de eigenaar blijven van het zorgproces, niet de leverancier van de software.
Digizorg laat zien hoe een digitale voordeur met AI kan uitgroeien tot een stevig, door IZA gedragen programma dat schaalbaar is. Het is geen blauwdruk, maar wel een richtinggevend voorbeeld voor andere regio’s.
Als jij verantwoordelijk bent voor innovatie, digitalisering of zorginkoop, is dit wat je morgen kunt doen:
- Bepaal één scherpe casus waar AI in een digitale voordeur direct waarde kan toevoegen.
- Zoek minimaal twee andere organisaties in je regio die dit probleem delen.
- Ga met zorgverzekeraar en ROAZ/regionale tafels in gesprek, met Digizorg als referentiecase.
De vraag is niet meer óf AI onderdeel wordt van de toegang tot zorg in Nederland. De vraag is: wie organiseert het zó dat patiënten erop vooruitgaan, professionals ruimte krijgen en de zorg betaalbaar blijft?
Daar ligt precies de uitdaging – én de kans – voor de komende IZA-jaren.