Thuis bidirectioneel laden kan tot 4,5 GW flexibel vermogen leveren in 2050. Zo verlicht V2G met hulp van AI het Nederlandse stroomnet en verlaagt het piekbelasting.
Waarom bidirectioneel laden nú zo interessant is
Op een doordeweekse avond in 2050 kan een gemiddeld Nederlands huishouden 1 tot 2 kW terugleveren aan het net via de eigen elektrische auto. Opgeteld over het hele land levert dat naar schatting 4,5 gigawatt flexibel vermogen op – puur uit thuislaadpunten. Dat is geen toekomstfantasie, maar de uitkomst van recent onderzoek van ElaadNL.
Dit raakt de kern van de Nederlandse energietransitie. We elektrificeren razendsnel: warmtepompen, zonnepanelen, elektrische auto’s, batterijen. Tegelijk kraakt het stroomnet onder piekbelasting. Netbeheerders waarschuwen voor wachtrijen, ondernemers lopen vast, huishoudens stuiten op terugleverbeperkingen.
Bidirectioneel laden (vehicle-to-grid, V2G) biedt een concreet antwoord: elektrische auto’s worden niet alleen verbruikers, maar ook actieve spelers in het energiesysteem. In deze blog – onderdeel van de serie AI voor Nederlandse Energie: Duurzame Transitie – laat ik zien wat thuis bidirectioneel laden kan betekenen, welke rol AI hierbij gaat spelen, en wat dit alles betekent voor energiebedrijven, netbeheerders én huishoudens.
Wat is de echte impact van thuis V2G op het stroomnet?
De kern: als vrijwel alle elektrische auto’s V2G ondersteunen en de aansturing slim is geregeld, dan verlagen auto’s de piekvraag in plaats van die te verhogen.
ElaadNL rekent in het rapport met personenauto’s en bestelauto’s die op eigen terrein worden geladen. Dat is logisch: thuisladen groeit hard en is voorspelbaar. Enkele belangrijke uitkomsten:
- Ongeveer 19% van de laadvraag voor personenauto’s verloopt via een eigen thuislader
- Voor bestelauto’s is dat naar verwachting 9%
- Bij volledige V2G-adoptie rond 2050 ontstaat 4,5 GW aan flexibel vermogen via thuislaadpunten
- De huidige piekvraag in Nederland ligt rond de 22 GW en groeit volgens Netbeheer Nederland richting 46,9–61,7 GW in 2050
Dat betekent: alleen al via thuis V2G kunnen we een aanzienlijk deel van de toekomstige piek mee afvlakken. Niet door extra centrales te bouwen, maar door slimmer gebruik van batterijen die er toch al staan: in de oprit.
Hoe verschuift het laadprofiel?
In het onderzoek is gekeken naar huishoudens met een thuislaadpunt die kosten willen drukken. Hun gedrag is essentieel, want V2G werkt pas op schaal als het ook financieel logisch voelt.
Een typisch V2G-profiel bij zo’n huishouden:
- Laden wanneer de stroomprijs laag is (vaak ’s nachts)
- Terugleveren wanneer de prijs hoog is (vaak tijdens de avondpiek)
- Zo veel mogelijk eigen zonne-energie direct gebruiken
Het effect:
- De laadpiek verschuift naar de nacht, wanneer het net rustiger is
- Tijdens de avondpiek leveren auto’s gemiddeld 1–2 kW per huishouden terug
- Individueel kan een auto tot circa 11 kW vermogen terugleveren
Oftewel: waar we nu bang zijn dat iedereen om 18:00 z’n auto inplugt en het net omver trekt, ontstaat met V2G het tegenovergestelde: auto’s dempen juist die piek.
De rol van AI: van laadprofielen naar een slim energienet
De potentie van V2G is groot, maar komt er alleen uit als de aansturing slim, schaalbaar en betrouwbaar is. Dat is precies waar kunstmatige intelligentie onmisbaar wordt.
Waarom AI en V2G bij elkaar horen
Een goed V2G-systeem moet continu keuzes maken:
- Wanneer laden we de auto bij?
- Wanneer leveren we terug aan het net?
- Hoe zorgen we dat de bestuurder altijd genoeg actieradius heeft?
- Hoe combineren we stroomprijzen, netcongestie, zonproductie en persoonlijke voorkeuren?
Dat is een typisch multi-variabel optimalisatieprobleem. Je kunt dat niet met een simpele tijdsklok oplossen. Hier komt AI in beeld:
- Vraagvoorspelling: AI-modellen voorspellen laadvraag, netbelasting en zonne-opwek per buurt en per kwartier
- Prijsoptimalisatie: algoritmen sturen laden/ontladen aan op basis van dynamische energieprijzen
- Persoonlijk profielen: systemen leren van je rij- en laadgedrag en houden automatisch marge voor onverwachte ritten
- Netoptimalisatie: netbeheerders kunnen met AI bepalen waar V2G-flexibiliteit het hardst nodig is en daarop sturen
Binnen de serie AI voor Nederlandse Energie: Duurzame Transitie loopt V2G hiermee mooi parallel aan andere toepassingen, zoals slimme warmtepompen, batterijhubs en voorspellend onderhoud van het net. Alles draait om hetzelfde principe: flexibiliteit slim aansturen in tijd.
Voorbeeld: slim thuisladen met een HEMS
Een belangrijk element in het onderzoek is het Home Energy Management Systeem (HEMS). Dit is als het ware de ‘regisseur’ van alle apparaten in en om huis:
- elektrische auto
- laadpaal
- zonnepanelen
- thuisbatterij (nu nog zeldzaam, maar dat gaat veranderen)
- warmtepomp
- eventueel een thuisaccu of slimme boiler
Met AI-ondersteuning kan zo’n HEMS onder meer:
- je typische vertrektijden herkennen en daar de laadstrategie op afstemmen
- je eigen zonne-energie zo veel mogelijk direct in de auto stoppen
- bij congestie in de wijk teruglevering beperken of juist stimuleren
- laad- en ontlaadcycli optimaliseren om batterijslijtage te beperken
De realiteit: zonder AI wordt HEMS handwerk en menuklikken, en dat gaat nooit werken op nationale schaal. Met AI kan al die complexiteit op de achtergrond draaien, terwijl jij gewoon instapt in een auto die klaarstaat.
Praktische kansen: van deelauto’s tot bedrijventerreinen
Thuisladen is de snelste groeivariant, maar de praktijk laat zien dat ook andere toepassingen serieus vermogen kunnen leveren.
Case: 50 bidirectionele deelauto’s in Utrecht
ElaadNL verwijst naar een praktijkproef met 50 bidirectionele deelauto’s in Utrecht. De resultaten:
- pieken tot bijna 200 kW teruggeleverd vermogen
- duidelijke bevestiging dat de techniek werkt
- bewijs dat met gerichte sturing de gezamenlijke V2G-piek veel hoger kan zijn dan het gemiddelde laadprofiel doet vermoeden
Dit is interessant voor bijvoorbeeld woningcorporaties, gemeenten en projectontwikkelaars. Een gedeelde V2G-deelautovloot kan:
- mobiliteit verduurzamen
- het lokale net ondersteunen
- bewoners financieel voordeel bieden via lagere energiekosten
Bedrijventerreinen en bestelauto’s
Ook vloten bestelauto’s op bedrijventerreinen hebben grote potentie. Vooral omdat die:
- vaak overdag rijden en ’s avonds/nachts stilstaan
- op vaste plekken laden
- voorspelbare ritpatronen hebben
Met AI-gestuurde V2G kunnen bedrijven:
- energiekosten drukken door slim op prijs in te spelen
- bijdragen aan netstabiliteit in congestiegebieden
- mogelijk nieuwe inkomstenbronnen aanboren via flexibiliteitsmarkten
Voor energieleveranciers en aggregators ligt hier een duidelijke commerciële kans: V2G-diensten als product aanbieden aan bedrijven én consumenten.
Wat houdt grootschalige V2G nu nog tegen?
De bottleneck zit niet zozeer in de hardware – die werkt – maar vooral in standaardisatie, regelgeving en businessmodellen.
Technische standaarden en interoperabiliteit
ElaadNL is helder: op de korte termijn remmen ontbrekende standaarden en protocollen de uitrol van V2G. De verwachting is dat dit richting 2030 grotendeels is opgelost.
De uitdagingen:
- uniforme communicatie tussen auto, laadpaal en backoffice
- goede afstemming met andere apparaten via HEMS
- borgen dat een V2G-auto overal kan laden én ontladen, ongeacht merk of leverancier
Voor AI-systemen is interoperabiliteit cruciaal. Zonder eenduidige datastromen en protocollen kun je geen robuuste modellen bouwen, laat staan op grote schaal uitrollen.
Regelgeving en rollen in de keten
Minstens zo belangrijk is juridische helderheid:
- is een V2G-auto een verbruiker, een producent, of allebei?
- welke eisen gelden bij teruglevering aan het net (zoals de Europese RfG-regels)?
- hoe worden verantwoordelijkheid en risico’s verdeeld tussen voertuigfabrikant, laadpaalexploitant, energieleverancier en netbeheerder?
Zolang Europese regelgeving en netcodes nog niet definitief zijn, wachten sommige bedrijven af met grote investeringen. Dat is begrijpelijk, maar remt innovatie.
Mijn overtuiging: beleidsmakers zouden V2G expliciet moeten verankeren in energie- en klimaatbeleid, inclusief duidelijke kaders voor data-uitwisseling en AI-toepassingen. Zonder druk vanuit beleid of consumentenvraag blijven veel partijen voorzichtig.
Wat kun je nu al doen als organisatie of huishouden?
Je hoeft niet te wachten tot 2050 om met V2G en slimme laadinfrastructuur aan de slag te gaan. Er zijn nu al concrete stappen mogelijk.
Voor energiebedrijven en netbeheerders
- Begin met V2G-pilots in wijken met veel EV’s én netcongestie
- Bouw AI-modellen die laadprofielen, netbelasting en flexibiliteit op buurtniveau voorspellen
- Ontwikkel dynamische contracten die V2G-gedrag belonen
- Werk actief mee aan standaardisatie en dataprotocolontwikkeling
Voor gemeenten en projectontwikkelaars
- Neem V2G-voorbereide laadinfra op in nieuwbouwprojecten
- Combineer deelmobiliteit met V2G in parkeergarages en wooncomplexen
- Stimuleer HEMS-ready woningen waar auto, warmtepomp en zonnepanelen samenwerken
Voor zakelijke vloten
- Kies bij vervanging van voertuigen voor V2G-geschikte modellen waar mogelijk
- Richt laadpleinen zo in dat deze eenvoudig naar V2G zijn op te schalen
- Werk samen met energieleveranciers of aggregators om een flexibiliteitsstrategie te ontwikkelen
Voor huishoudens
- Houd bij de keuze voor een nieuwe EV en laadpaal rekening met toekomstige V2G-mogelijkheden
- Overweeg een dynamisch energiecontract als je veel laadt thuis
- Denk na over hoe je auto, zonnepanelen en eventueel warmtepomp samen kunnen werken via een HEMS
Wie nu nadenkt over V2G, voorkomt dat hij over vijf jaar vastzit aan hardware en contracten die niet meedoen in het nieuwe energiesysteem.
V2G, AI en de Nederlandse energietransitie: waar gaan we heen?
De cijfers uit het ElaadNL-onderzoek laten weinig ruimte voor twijfel: thuis bidirectioneel laden kan een structurele rol spelen in het ontlasten van het Nederlandse stroomnet.
In 2050 kan er naar schatting 4,5 GW flexibel vermogen uit thuislaadpunten komen. Gecombineerd met slimme sturing door AI ontstaat een energiesysteem waarin miljoenen auto’s, warmtepompen en zonnepanelen elkaar versterken in plaats van het net te overbelasten.
Voor de serie AI voor Nederlandse Energie: Duurzame Transitie is V2G een logisch puzzelstuk:
- AI zorgt voor nauwkeurige vraagvoorspelling en netoptimalisatie
- elektrische voertuigen leveren de fysieke flexibiliteit
- HEMS-systemen regelen alles op huishouden- of gebouwniveau
De vraag is dus niet óf V2G een rol gaat spelen, maar hoe snel we standaarden, regelgeving en businessmodellen op orde krijgen. Organisaties die daar nu al op voorsorteren, hebben straks een voorsprong: technologisch, commercieel én qua maatschappelijke impact.
De volgende stap? Kijk binnen je eigen organisatie of huishouden waar elektrische mobiliteit, AI en flexibiliteit elkaar kunnen raken. Daar ontstaan de oplossingen die onze energietransitie versnellen – en ons stroomnet overeind houden.