Technologiepact voor een groene, groeiende economie

Op de High Tech Campus in Eindhoven voelt de economische crisis ver weg. Bedrijven als Solliance (zonne-energie) en NXP (chips) laten daar elke dag zien dat investeren in innovatie direct banen, kennis en inkomsten oplevert. En precies dát is waar een modern technologiepact om draait: doelbewust afspraken maken tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs om groene groei versneld mogelijk te maken.

Dit artikel gaat over hoe zo’n technologiepact er in Nederland anno 2025 uit kan zien, welke rol AI daarin speelt en wat organisaties – van energiebedrijven tot gemeenten en scale-ups – nú concreet kunnen doen om hiervan te profiteren.

Wat is een technologiepact in 2025 écht waard?

Een technologiepact is pas interessant als het drie dingen tegelijk doet: de economie laten groeien, CO₂-uitstoot omlaag brengen én hoogwaardige werkgelegenheid creëren. Alles minder is cosmetiek.

In Nederland zie je die driehoek heel scherp terug op de High Tech Campus:

• Solliance werkt aan flexibele dunnefilm-zonnecellen die je op daken, gevels en zelfs voertuigen kunt integreren.
• NXP ontwikkelt chips voor onder meer elektrische auto’s, slimme meters en industriële automatisering.
• AI-gedreven energieplatforms schieten als paddenstoelen uit de grond om vraag en aanbod op het net te balanceren.

De gemene deler: elke euro die in deze innovatie wordt gestoken, multipliceert zichzelf in de vorm van spin-offs, nieuwe toeleverketens en hoogbetaalde banen. Dit is geen theorie; regio’s als Brainport Eindhoven laten al jaren hogere groeicijfers zien dan het landelijk gemiddelde.

Groene groei: van zonnepanelen naar slimme energie‑ecosystemen

De energietransitie is in Nederland een AI‑probleem geworden. We hebben al veel zon- en windvermogen staan; de uitdaging zit nu in sturing, timing en integratie.

Waarom ‘domme’ zon en wind niet meer genoeg zijn

Zonder intelligentie krijg je:

• Netcongestie: zonnepanelen worden afgeschakeld op piekmomenten.
• Verspilling: goedkope stroom wordt niet benut voor flexibele vraag (zoals laadpalen of warmtepompen).
• Hoge systeemkosten: onnodige netwerkverzwaring in plaats van slim sturen.

De realiteit: zonne-energie, opslag, elektrische mobiliteit en gebouwen moeten één slim systeem vormen. Dáár zit de echte groene groei.

Hoe AI dit systeem bij elkaar houdt

AI kan op drie niveaus het verschil maken:

1. Productieniveau (zoals bij Solliance)

   • Voorspelling van zonopbrengst per dak/gevel op basis van weerdata en historische data.
   • Kwaliteitscontrole in de fabriek met computer vision om uitval te verminderen.
   • Ontwerpoptimalisatie van zonnecellen voor maximale opbrengst en minimale materiaalinput.

2. Systeemniveau (netbeheerders en energiebedrijven)

   • Voorspellen van piekbelasting per wijk of industrieterrein.
   • Dynamische sturing van batterijen, warmtepompen en laadpalen op basis van prijs en netbelasting.
   • Simulatiescenario’s: “Wat gebeurt er met deze wijk als we 500 extra EV’s en 2 MVA aan zonnepanelen toevoegen?”

3. Gebruikersniveau (bedrijven, VvE’s, gemeenten)

   • Slimme energiemanagementsystemen die automatisch verschuiven wanneer machines, laadpalen of koeling draaien.
   • Heldere dashboards die niet alleen data tonen, maar ook beslisvoorstellen doen: “Verplaats productie van 14:00 naar 20:00 voor 32% lagere energiekosten en 18% minder CO₂.”

Een technologiepact dat deze lagen expliciet verbindt, creëert een ecosysteem waarin elk nieuw zonnepaneel, elke warmtepomp en elke laadpaal de economie slimmer maakt in plaats van fragieler.

De rol van chipfabrikanten: waarom NXP cruciaal is voor de energietransitie

Zonder chips geen slimme netten, geen elektrische auto’s, geen IoT-sensoren en geen betrouwbare AI‑systemen. NXP en soortgelijke bedrijven zijn feitelijk de ‘hardware‑ruggengraat’ van de Nederlandse energietransitie.

Van auto tot laadpaal: chips overal

Een paar concrete voorbeelden waar chips nu al verschil maken:

• Elektrische voertuigen: vermogenschips voor efficiënter laden en rijden, veiligheidschips voor batterijbeheer.
• Slimme meters: veilige datacommunicatie, zodat verbruiksinformatie betrouwbaar in AI‑modellen kan worden gebruikt.
• Laadpalen: embedded controllers die realtime kunnen reageren op netspanning, prijzen en congestiesignalen.
• Industriële processen: sensoren en microcontrollers die data leveren voor voorspellend onderhoud en energie-optimalisatie.

Hoe beter deze chips ontworpen zijn, hoe energiezuiniger en cyberveiliger het complete systeem wordt. Dat is geen detail; bij grootschalige uitrol telt elk procent rendement en elke beveiligingslaag.

Technologiepact betekent ook: borgen van strategische toelevering

Een serieus technologiepact voor een groene economie kijkt verder dan alleen subsidies voor zonnepanelen of windparken. Het stelt vragen als:

• Hebben we in Europa voldoende chipproductiecapaciteit voor onze energie‑infrastructuur?
• Hoe zorgen we dat slimme meters en laadpalen niet afhankelijk zijn van kwetsbare buitenlandse leveranciers?
• Hoe koppelen we chipontwikkeling direct aan Nederlandse AI‑ en energie-innovatie?

Dat klinkt misschien geopolitiek, maar voor bestuurders van energiebedrijven, gemeenten en industrieclusters is dit heel praktisch: leverzekerheid, kostprijs en tijdslijnen hangen eraan vast.

AI voor Nederlandse energie: zo ziet een modern technologiepact eruit

Een technologiepact dat alleen op papier staat, heeft geen waarde. Het wordt pas interessant als partijen commitment tonen met concrete projecten, investeringen en KPI’s.

1. Gezamenlijke missie en meetbare doelen

Heldere doelen voor 2030 maken alles concreet. Bijvoorbeeld:

• X GW extra zonne- en windcapaciteit aangesloten zonder extra netcongestie.
• Y% van de Nederlandse gebouwen aangesloten op slim energiemanagement.
• Z nieuwe AI‑toepassingen in de energiesector opgeschaald naar landelijke impact.

Zonder dit soort doelen verzandt een pact in goede bedoelingen. Met doelen kun je sturen, bijstellen en leren.

2. Living labs zoals de High Tech Campus

De High Tech Campus is in feite één groot living lab: een plek waar bedrijven als Solliance en NXP nieuwe technologie direct in de praktijk testen.

Voor de Nederlandse energietransitie werkt dit principe ook uitstekend:

• Slimme wijken waar zonnepanelen, batterijen, deelmobiliteit en warmtepompen samen worden getest.
• Industrieterreinen waar bedrijven data delen om gezamenlijk pieken te verminderen en kosten te drukken.
• Campus- en ziekenhuislocaties als proeftuin voor noodstroom, opslag en demand response.

Mijn ervaring: organisaties die vroeg meedoen in zulke pilots, bouwen een voorsprong op in kennis, partners en toegang tot subsidies.

3. Opleiding en omscholing: zonder mensen geen transitie

Een technologiepact valt of staat met mensen. Nederland heeft een tekort aan:

• Installateurs die met geavanceerde systemen kunnen werken.
• Data scientists die energiemodellen begrijpen.
• Operators en engineers die AI‑aanbevelingen durven te gebruiken in hun dagelijkse werk.

Slimme regio’s pakken dit integraal aan:

• Mbo/hbo-programma’s rondom smart energy, data en AI.
• Bedrijfsscholen bij grote energie- en industriebedrijven.
• Kortdurende omscholingstrajecten voor mensen uit krimpsectoren naar techniek en energie.

Een sterk technologiepact legt concrete afspraken vast: hoeveel mensen leiden we per jaar op, in welke profielen, met welke bedrijven als gegarandeerde afnemers?

Praktische stappen voor organisaties die mee willen doen

Veel bestuurders zijn al overtuigd van de noodzaak, maar blijven hangen in powerpoint en pilots. De stap naar uitvoering is kleiner dan je denkt, mits je gestructureerd te werk gaat.

Stap 1: Maak van energie een strategisch AI‑thema

Niet: “We moeten iets met AI.”
Wel: “We willen onze energiekosten en CO₂ per eenheid product in 3 jaar met 30% verlagen, met AI als kerntechnologie.”

Concreet:

• Benoem een energie- én een data‑verantwoordelijke in het MT.
• Breng energiestromen, assets en data‑bronnen in kaart.
• Bepaal 2–3 scherpe use cases (bijvoorbeeld laadpleinoptimalisatie, productieplanning, gebouwsturing).

Stap 2: Start een pilot die binnen 6–9 maanden resultaat geeft

Kies een pilot die:

• Duidelijke businesscase heeft (kostenreductie, CO₂, comfort, netruimte).
• Beperkt is in scope, maar goed meetbaar.
• Direct relevant is voor toekomstige opschaling.

Voorbeelden:

• Slim laden van een eigen EV‑vloot of bezoekersparkeren.
• AI‑gestuurd energiemanagement in één pand of productielijn.
• Voorspellend onderhoud op energie-intensieve installaties.

Stap 3: Haak aan bij regionale technologie- en energie‑netwerken

Of je nu in Brainport, Rotterdam, Groningen of Zwolle zit: elke regio heeft energieclusters, fieldlabs en kennisinstellingen die al met deze vraagstukken bezig zijn.

Voordelen van aansluiten:

• Snellere toegang tot kennis, talent en financiering.
• Leren van fouten van anderen in plaats van alles zelf uitvinden.
• Sterkere positie in gesprekken met netbeheerders en overheden.

Een volwassen technologiepact brengt deze netwerken bij elkaar, bundelt projecten en zorgt dat succesvolle pilots niet in de la verdwijnen maar landelijk worden uitgerold.

Waarom nú handelen loont

De komende jaren worden beslissend voor de Nederlandse energie‑infrastructuur. Netverzwaringen, grootschalige zonne‑ en windparken, waterstofhubs, batterijen: wat we tussen 2025 en 2030 aanleggen, ligt er de komende 30 jaar.

Dit moment is dus precies waar een technologiepact voor bedoeld is:

• Technische innovatie koppelen aan economische groei.
• Energiezekerheid combineren met klimaatdoelen.
• Hoogwaardige banen creëren in plaats van ze te verliezen aan het buitenland.

Bedrijven als Solliance en NXP laten op de High Tech Campus zien dat dit geen utopie is, maar dagelijkse praktijk wanneer overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven elkaar weten te vinden.

De vraag is niet of Nederland een technologiepact voor een groene, groeiende economie nodig heeft. De vraag is: welke rol jij en jouw organisatie daarin gaan spelen – en wanneer je besluit om er actief aan mee te doen.