Modulair pakket thuis kostendekkend maken: zo lukt het wel

Vanaf 2027 wordt het modulair pakket thuis (mpt) de standaard voorliggend aan het volledig pakket thuis (vpt). Veel bestuurders en zorgmanagers voelen nu al de spanning: meer thuis, meer complexiteit, maar hetzelfde krappe personeels- en financieel kader. Toch laat Careyn zien dat een mpt-aanpak wél kostendekkend kan zijn.

Dit stuk gaat niet over nóg een beleidsdocument, maar over de praktijk: welke keuzes zorgen ervoor dat mpt financieel gezond, personeelsvriendelijk én passend voor cliënten wordt? En welke rol kan AI in de Nederlandse zorg spelen om dat model schaalbaar te maken?

Waarom modulair pakket thuis nu prioriteit heeft

Mpt wordt niet zomaar de standaard. Het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) stuurt al jaren op langer thuis wonen, passende zorg en beheersbare kosten. De realiteit is hard:

• het aantal 80-plussers groeit richting 2030 met meer dan 50%
• het zorgpersoneel groeit niet mee
• verpleeghuiscapaciteit is beperkt, nieuwbouw is traag en duur

Mpt is in dit plaatje een logische tussenoplossing: zoveel mogelijk zorg thuis, zo weinig mogelijk intramuraal, maar wel met Wlz-bescherming voor wie dat nodig heeft. Financieel is het alleen spannend. Veel organisaties hebben slechte ervaringen met:

• versnipperde inzet van zorgverleners
• hoge reis- en coördinatiekosten
• administratieve last rondom modules, indicaties en declaraties

Careyn laat – zoals bestuursvoorzitter Chantal Beks benadrukt – zien dat het anders kan: met een herontwerp van processen, inzet van technologie en een andere manier van sturen.

Van zorgarrangement naar ‘legoblokjes’: ontwerp je mpt slim

Een mpt wordt kostendekkend als je het ontwerpt als een modulair product, niet als een optelsom van losse zorgmomenten.

Denk in vaste bouwstenen, niet in losse minuten

De kern is werken met standaardmodules – Beks spreekt over “legoblokjes” – zoals:

• basiszorg thuis (ADL, medicatie, observatie)
• nachtzorg / toezicht (fysiek of digitaal)
• dagbesteding en activering
• mantelzorgondersteuning
• behandeling en paramedische zorg

Elke module heeft:

• een vaste inhoud
• een duidelijke kostprijs
• een voorspelbare personele inzet

Dit maakt mpt drie dingen tegelijk mogelijk:

1. Transparantie naar de cliënt en familie – ze zien waar ze recht op hebben en wat er verandert als de situatie verslechtert of verbetert.
2. Strak financieel sturen – je weet per module wat hij oplevert en kost; je kunt dus sturen op mix en bezetting.
3. Schaalbaar plannen en roosteren – teams plannen op blokken, niet op losse minuutregistraties.

Past dit nog bij de Wlz-doelgroep?

In de reacties op het oorspronkelijke artikel klinkt de terechte zorg: als iemand met mpt weer zelfstandiger wordt, hoort die persoon dan nog wel in de Wlz? Dat raakt aan een belangrijk punt: grenzen tussen Zvw en Wlz.

Mijn visie: organisaties moeten hier samen met het zorgkantoor en wijkverpleging strakke afspraken over maken.

• Definieer heldere criteria: wanneer blijft het Wlz (mpt), wanneer wordt het Zvw (wijkverpleging + Wmo)?
• Regel de warme overdracht: zorg dat cliënten niet “tussen wal en schip” vallen als ze verbeteren.
• Zet data in: monitor via cliëntportalen en ECD-trends wanneer de indicatie moet worden herijkt.

Wie dit proactief organiseert, voorkomt discussies achteraf én onnodige kosten.

Kostendekkend mpt: waar zit de financiële winst?

Een modulair pakket thuis wordt niet kostendekkend door harder te werken, maar door slimmer te organiseren. In de praktijk zie je doorgaans vier grote knoppen:

1. Efficiëntere inzet van personeel

Mpt vraagt om multidisciplinaire, gebiedsgerichte teams die:

• met vaste routes werken (minder reistijd)
• modules combineren binnen één bezoek (bijv. zorg + monitoring + mantelzorgcoach)
• digitale contactmomenten inzetten waar het kan

Met AI-ondersteuning kun je hier nog een stap verder in gaan:

• roosteroptimalisatie: algoritmes die routes, reistijden en competenties tegelijk meenemen
• predictieve planning: voorspellen van drukke tijdvakken op basis van historie en seizoenspatronen
• taakdifferentiatie: inzicht in welke handelingen door niveau 2/3, niveau 4/5 of specialist moeten worden gedaan

De realiteit? Organisaties die dit serieus aanpakken, zien vaak een verhoging van de productieve tijd met 10–20% zonder dat medewerkers het gevoel hebben dat ze gejaagder werken.

2. Slimme inzet van technologie en AI

Mpt leent zich bij uitstek voor een AI-ondersteunde zorglogistiek. Denk aan:

• domotica en sensortechnologie: nachtelijke dwaaldetectie, valdetectie, deurcontacten
• digitale alarmering en beeldzorg: een deel van de toezichtmodule kan op afstand
• AI-triage bij meldingen: systemen die op basis van signaalpatronen bepalen of er direct actie nodig is

Voor de HLO-doelen “passende zorg” en “langer thuis” is dit cruciaal: meer veiligheid met minder fysieke aanwezigheid.

Een praktisch voorbeeld:

Een wijkteam heeft 40 mpt-cliënten met nachtzorg. Zonder technologie zijn 2 medewerkers ‘s nachts continu op pad. Met sensoren en centrale monitoring hoeft er alleen te worden uitgerukt bij afwijkingen. De inzet daalt naar 1 fysieke medewerker plus een centralist, terwijl de veiligheid toeneemt.

3. Minder administratieve last rond mpt

Een lezersreactie bij het Zorgvisie-artikel raakt de kern: “Is er ook gekeken naar een efficiënte aanpak van de administratieve last van MPT?” Dat is vaak de verborgen kostenpost.

Concreet kun je hier winst halen door:

• één modulair template te gebruiken voor alle mpt-cliënten in het ECD
• vaste combinaties van modules (zorgpaden) te definiëren: beginnend, stabiel, kwetsbaar, terminaal
• declaraties automatisch uit de modules te laten volgen

AI kan hier helpen met:

• automatische controle op compleetheid van dossiers
• slimme signalen bij afwijkende inzet t.o.v. het afgesproken pakket
• spraak-naar-tekst voor mpt-rapportages, gekoppeld aan de juiste module

Mijn ervaring: als je de administratieve doorlooptijd per cliënt per week met maar 15 minuten verlaagt, scheelt dat bij 500 cliënten al ruim 6.000 uur per jaar. Dat is bijna vier fte aan tijd die je terugwint.

4. Data-gedreven sturen op kostendekkendheid

Een mpt-model wordt pas echt robuust als je per module én per regio weet:

• wat de gemiddelde kostprijs per cliënt per maand is
• hoeveel reistijd er in zit
• hoeveel onplanbare zorg er ontstaat
• hoe vaak modules veranderen (op- en afschalen)

Daarvoor heb je een goed dataplatform nodig, bij voorkeur met:

• heldere dashboards voor bestuur, teamleiders en planners
• scenario’s: wat gebeurt er financieel als 10% van de cliënten extra nachtzorg nodig heeft?
• koppeling met HR: wat betekent een hogere zorgzwaarte voor formatie en scholing?

Careyn noemt haar werkwijze “opschaalbaar”. In de praktijk betekent dat: een mpt-model dat je per regio kunt kopiëren, omdat de cijfers inzichtelijk zijn en de randvoorwaarden duidelijk.

Organiseer mpt rondom team en cliënt, niet rondom gebouw

Mpt dwingt organisaties om anders te kijken naar hun zorgmodel. Het vertrekpunt is niet langer het verpleeghuis, maar de woonplek van de cliënt.

Van locatiegestuurd naar netwerkgestuurd werken

Waar traditionele verpleeghuiszorg draait om één fysieke locatie, vereist mpt een regionaal netwerk van:

• thuiszorgteams
• behandeldiensten
• huisartspraktijken
• welzijnsorganisaties en Wmo-aanbieders
• mantelzorg en vrijwilligers

De kunst is om daarbij niet te verzanden in overlegstructuren. Wat werkt, is een regisseur mpt per gebied die:

• één integraal beeld heeft van de mpt-populatie
• zorgt voor snelle opschaling bij crisissituaties
• schakelt met het zorgkantoor over volume en budget

Cultuur: van “bedden vullen” naar “stabiliseren thuis”

Mpt verandert ook de mindset. Succes is niet langer een hoge bezettingsgraad van bedden, maar:

• zo lang mogelijk stabiel thuis wonen
• zo min mogelijk crisisopnames
• zo min mogelijk “onnodige” ziekenhuisopnames

Dat vraagt om andere indicatoren in de stuurinformatie, bijvoorbeeld:

• percentage cliënten dat >12 maanden stabiel mpt heeft
• gemiddelde tijd tussen op- en afschalen van modules
• tevredenheid van mantelzorgers

AI-oplossingen kunnen patronen in deze indicatoren herkennen en teams waarschuwen: “Bij dit type cliënt zien we vaak binnen 3 maanden een crisissituatie als er nu niet wordt opgeschaald.”

Praktische stappen: zo start je morgen met een toekomstbestendig mpt

De overgang naar een kostendekkend modulair pakket thuis is geen big bang. De organisaties die vooruitlopen, werken in iteratieve stappen.

Stap 1 – Kies één regio als proeftuin

• begin met een overzichtelijke regio met gemotiveerde teams
• breng alle huidige Wlz-thuiscliënten in kaart
• cluster bestaande zorg in voorlopige modules

Stap 2 – Ontwikkel 5–8 standaardmodules

• zorg dat elke module inhoudelijk scherp is
• bereken de kostprijs inclusief reistijd en overhead
• betrek finance en planning vanaf dag één

Stap 3 – Automatiseer waar het pijn doet

• kijk welke administratieve stappen het meeste tijd kosten
• pak eerst registratie en roostering aan
• verken waar AI-tools direct waarde toevoegen (routeplanning, rapportage, triage)

Stap 4 – Meet maandelijks op cliënt- én modulair niveau

• monitor productiviteit, reistijd, ongeplande zorg, cliënt- en medewerkerstevredenheid
• stuur het model bij: inhoud van modules, samenstelling van teams, inzet van technologie

Stap 5 – Schaal gecontroleerd op

• rol de aanpak uit naar een tweede regio
• borg standaarden in opleidingen en protocollen
• leg samen met het zorgkantoor vast hoe je volume- en risicodeling organiseert

Wie nu – december 2025 – serieus start, kan in 2027 een volwassen, kostendekkend mpt-model hebben staan dat voldoet aan de eisen uit het HLO.

Waarom AI onmisbaar wordt in modulair pakket thuis

Binnen de campagne “AI voor Nederlandse Zorg: Innovatie in de Gezondheidszorg” zie ik mpt als één van de meest kansrijke toepassingen. Niet omdat AI cliënten vervangt, maar omdat het:

• complexe planning behapbaar maakt
• administratieve ballast wegneemt
• vroegtijdige signalen van achteruitgang zichtbaar maakt

De kern is eenvoudig: hoe meer zorg je verschuift naar huis, hoe meer variabelen er zijn. Zonder digitale ondersteuning raakt ieder team overbelast, hoe goed de intenties ook zijn.

Daarom is mijn stelling:

Een kostendekkend modulair pakket thuis op schaal is in 2030 niet vol te houden zonder gerichte inzet van AI in planning, monitoring en administratie.

Wie nu begint met kleine AI-pilots rond mpt, heeft over twee jaar geen los project meer, maar een geïntegreerde manier van werken.

Afsluiting: mpt als kans in plaats van verplicht nummer

Veel organisaties zien het modulair pakket thuis nog als een opgelegd beleidsproduct. Dat is zonde. Wie ernaar kijkt als een nieuw zorgproduct dat je zelf vormgeeft – met duidelijke modules, strakke financiële sturing en slimme inzet van technologie – ontdekt juist ruimte.

De kernpunten:

• ontwerp mpt als modulair product met heldere legoblokjes
• organiseer rond wijkteams en netwerkpartners, niet rond gebouwen
• pak administratie, planning en datasturing expliciet mee
• gebruik AI gericht daar waar de complexiteit het grootst is

De komende jaren zullen laten zien welke organisaties mpt gebruiken om hun ouderenzorg toekomstbestendig te maken. De vraag is niet of modulair pakket thuis komt – dát ligt vast. De vraag is: maak je er een kostendekkende propositie van, of laat je het op je afkomen?

Wie nu durft te kiezen, komt straks niet in de kramp, maar in de flow.