Wat Belgische werven kunnen leren van het BuildZero testevent: ISO 15118-2, slim laden, veiligheid en AI-gestuurd energiemanagement voor emissieloze werven.
Elektrische werfmachines: de zwakke schakel is zelden de batterij
De meeste bouwbedrijven die met emissieloos bouwen starten, focussen op de vraag: “Hoe lang gaat die batterij mee?” Maar op echte werven blijkt iets anders veel vaker de showstopper: laadinfrastructuur die niet goed samenwerkt. Kabels die niet ‘praten’ met DC-laders, machines die geen slim laadprofiel begrijpen, noodstops die onhandig geplaatst zijn.
Tijdens het tweede BuildZero testevent (19–21 mei 2025) hebben ENI, BMWT en ElaadNL precies dát getest: 28 combinaties van elektrische bouwmachines, batterijsystemen en DC-laadstations. Het doel: uitzoeken wat er in de praktijk misloopt, en hoe je dat voorkomt. Voor Belgische bouwbedrijven die nu investeren in digitale werven en AI-gestuurde planning is dit goud waard.
In deze blog haal ik de belangrijkste lessen uit BuildZero naar de Belgische context: van interoperabiliteit en slimme laadprofielen tot veiligheid en standaardisatie. En ik laat zien hoe je dit koppelt aan AI voor de Belgische bouwsector: planning, energiebeheer en resourcemanagement op je werf.
Wat is er precies getest – en waarom jij dat moet weten
Het BuildZero testevent is in essentie één grote praktijktest: werkt wat op papier compatibel lijkt, ook echt op de werf?
De set-up in het kort
Tijdens het tweede event testten engineers van verschillende fabrikanten samen:
- Elektrische bouwvoertuigen van o.a. DNL Machines (Sany), Hitachi, Suncar AG en Staad Groep
- Mobiele batterijsystemen van Hivolt en Fusion Energy
- DC-laadstations van Autel, Ecotap en ABB
In totaal werden 28 concrete combinaties van voertuig + batterij + laadpaal uitgeprobeerd. Denk aan scenario’s zoals:
- Graafmachine op DC-lader met extern batterijsysteem
- Build-hub container met batterijpack die meerdere laders voedt
- Verschillende protocollen (DIN 70121 vs. ISO 15118-2) in één opstelling
Het resultaat: een helder beeld van waar het knelt wanneer je een emissieloze werf in de praktijk wil runnen.
Waarom dit relevant is voor Belgische “digitale werven”
De bouw in België beweegt dezelfde richting uit als Nederland:
- Steden en gewesten sturen steeds meer op emissievrije werven
- Grote opdrachtgevers vragen CO₂-reductie en transparante data
- Digitalisering (BIM, IoT, AI) wordt een basisvoorwaarde
De reality check van BuildZero helpt om Belgische aannemers, machineverhuurders en werf-IT verantwoordelijken vooraf betere keuzes te laten maken: in machines, laadinfra én software.
ISO 15118-2: de taal die je elektrische werf moet spreken
De duidelijkste trend uit het tweede BuildZero-event: ISO 15118-2 wordt de norm voor communiceren tussen voertuig, batterij en laadstation.
Van DIN 70121 naar ISO 15118-2
Waar bij het eerste testevent vooral het oudere DIN 70121 werd gebruikt, draaide nu 81% van de werkende sessies op ISO 15118-2. Dat is geen detail; dat bepaalt wat je op je werf straks allemaal kunt aansturen.
Waarom ISO 15118-2 belangrijk is voor bouwbedrijven:
- Het protocol ondersteunt geavanceerde functies zoals:
- Pauzeren van laadsessies
- Uitstellen van laden naar een later tijdslot
- Dynamisch aanpassen van het laadvermogen
- Dit is cruciaal op locaties met beperkte netcapaciteit (wat in België, zeker in stedelijke kernen en op tijdelijke werven, eerder regel dan uitzondering is).
Koppeling met AI-gestuurd energiebeheer
Voor een AI-gestuurde digitale werf is ISO 15118-2 bijna een vereiste. Een AI-systeem voor energie- en resourcemanagement kan dan bijvoorbeeld:
- Laadbeurten plannen buiten piekuren op basis van historische data en weersvoorspellingen (bv. zonneproductie van je werfbatterij)
- Machines prioriteren op basis van projectplanning: wat moet morgenvroeg om 07:00u absoluut operationeel zijn?
- Conflicten voorkomen, zoals twee grootverbruikers die tegelijk willen laden op een zwakke aansluiting
Zonder een rijk protocol zoals ISO 15118-2 wordt AI gereduceerd tot ‘aan/uit’-beslissingen. Met ISO 15118-2 krijgt je AI-systeem fijne controle: procentjes vermogen, tijdsvensters, waarschuwingen, foutcodes.
Kort gezegd: wie nu elektrische machines en DC-laders koopt zonder ISO 15118-2-ondersteuning, beperkt z’n toekomstige digitale en AI-mogelijkheden.
Slim laden: van buzzword naar praktische werfrealisatie
BuildZero liet zien dat slim laden op werven niet langer theorie is. In 12 combinaties zijn slimme laadprofielen met succes getest. Niet alles werkte perfect, maar de richting is duidelijk.
Wat is “slim laden” op een werf concreet?
Voor een Belgische werfleider of planner betekent slim laden onder meer:
- Automatisch plannen van laadmomenten per machine op basis van werktijden
- Vermogensbegrenzing zodat de hoofdzekering er niet uitklapt
- Voorrang geven aan kritieke machines (bv. torenkraan, hoofdgraafmachine)
- Integratie met tijdelijke batterijsystemen (batterijcontainers) die de pieken opvangen
In een digitale werfcontext wordt dit gekoppeld aan BIM- en planningsdata. Je AI-systeem weet:
- Wanneer de ruwbouwfase piekverbruik veroorzaakt
- Welke machines op welbepaalde dagen intensief ingezet worden
- Hoeveel energie door de dag heen realistisch beschikbaar is
Waar AI het verschil maakt
AI kan deze complexe puzzel beter leggen dan een mens met een Excel-sheet. Voorbeelden van wat AI hier kan doen:
- Voorspellend laadbeheer: op basis van historische gebruiksdata voorspelt AI de energievraag van elke machine en plant laadbeurten automatisch.
- Realtime bijsturen: als een kraan onverwacht langer draait, verschuift het systeem andere laadbeurten automatisch.
- Kostenoptimalisatie: AI houdt rekening met dag-/nachttarieven en eventuele netkosten, en verschuift waar mogelijk laden naar de goedkoopste uren.
De resultaten van BuildZero laten zien dat de techniek klaar is, maar dat nog niet elke combinatie op punt staat. Voor Belgische bouwbedrijven betekent dat:
- Kies leveranciers die expliciet ervaring hebben met slim laden
- Eis transparantie over ondersteunde protocollen en functies
- Test zelf enkele scenario’s vóór je grootschalig uitrolt
Gebruikerservaring: LED-kleuren en noodstop lijken details – tot het misgaat
Techniek kan perfect zijn, maar als de gebruiker het systeem niet snapt of een noodknop niet vindt, heb je een probleem. BuildZero legde twee opvallende pijnpunten bloot die ook op Belgische werven relevant zijn.
LED-indicatie: maak het intuïtief, niet artistiek
Tijdens het event bleek dat er geen eenduidige standaard is voor LED-kleuren op laadstations. Elke fabrikant geeft laadstatus anders weer. ElaadNL adviseert het volgende schema:
- Groen: beschikbaar
- Blauw: aan het laden
- Rood: fout
Dat klinkt banaal, maar op een drukke werf met meerdere merken laders en tijdelijke installaties wil je in één oogopslag zien:
- Werkt de paal?
- Is de machine aan het laden?
- Moet iemand ingrijpen?
Voor Belgische bouwbedrijven is dit een kans om interne standaardafspraken te maken:
- Spreek met je leveranciers af dat je dit kleurenschema verkiest
- Neem het op in je interne werfrichtlijnen en toolboxmeetings
- Gebruik dezelfde legenda in je digitale werfapp of AI-dashboard
Zo kan een AI-systeem dat camerabeelden of IoT-gegevens uitleest, op termijn ook laadstatussen herkennen en koppelen aan meldingen.
Noodstop: toegankelijk van binnen én buiten
Tweede opvallende bevinding: er is geen standaard voor noodstopfuncties op voertuigen.
- Van de vier geteste voertuigen hadden er drie een noodstop.
- Slechts één had een noodstop die zowel van binnen als van buiten goed toegankelijk was.
Op een Belgische werf met veel onderaannemers, verschillende nationaliteiten en tijdelijke werkkrachten is dat ronduit risicovol.
Wat kun je nu al doen als aannemer of verhuurbedrijf?
- Neem noodstop-eisen op in je aankoopcriteria voor elektrische machines.
- Check bij levering: is de knop duidelijk zichtbaar en bedienbaar van buiten?
- Verwerk dit in je veiligheids- en AI-strategie: een visiesysteem of sensor kan bijvoorbeeld detecteren dat iemand in de gevarenzone staat, maar als niemand snel bij een noodstop kan, verlies je kostbare seconden.
AI kan helpen om gevaarlijke situaties sneller te herkennen, maar de fysieke bedienbaarheid van machines blijft basisveiligheid.
Hoe Belgische bouwbedrijven dit nu kunnen toepassen
De lessen uit BuildZero zijn perfect bruikbaar als checklist voor Belgische bedrijven die hun werven willen digitaliseren en elektrificeren.
1. Neem interoperabiliteit op in je aanbestedingen
Formuleer bij de aankoop van elektrische machines, batterijsystemen en laadstations duidelijke eisen:
- Ondersteuning van ISO 15118-2 voor DC-laden
- Documentatie over geteste combinaties (welke merken werken aantoonbaar samen?)
- Mogelijkheid tot remote monitoring en integratie met je eigen AI/IoT-platform
2. Bouw een digitale “energie-twin” van je werf
In de reeks “AI voor Belgische Bouw: Digitale Werven” pleiten we vaker voor een digitale tweeling van de werf. Breid die nu ook uit naar energie en laden:
- Koppel machineplanning (uit je BIM of planningstool) aan laadcapaciteit
- Simuleer wat er gebeurt als je extra elektrische machines inzet
- Laat AI scenario’s doorrekenen: hoeveel extra batterijsystemen heb je nodig? Red je het met de huidige netaansluiting?
3. Standaardiseer UX en veiligheid intern
Wacht niet tot er Europese normen zijn voor alles. Je kunt nu al intern standaardiseren:
- Afspraak over LED-kleuren en pictogrammen op de werf
- Minimale eisen voor noodstopposities en signalisatie
- Eenduidige iconen en termen in je werfapp of energie-dashboard
Hoe consistenter je dit doet, hoe makkelijker het wordt om AI-oplossingen (computer vision, anomaly detection, voorspellend onderhoud) toe te passen. AI presteert beter in gestandaardiseerde omgevingen waar patronen duidelijk zijn.
4. Werk samen met leveranciers die wérkelijk testen
Belangrijkste onderstroom uit BuildZero: problemen werden vroegtijdig gevonden omdat fabrikanten met hun engineers fysiek samen testten. Vraag je leveranciers:
- In welke testprogramma’s nemen jullie deel?
- Welke combinaties zijn bewezen werkend in een werfcontext?
- Hoe snel kunnen jullie firmware aanpassen als er een interoperabiliteitsprobleem opduikt?
Voor een toekomstbestendige digitale werf heb je geen “doos schuivers” nodig, maar partners die meedenken in je emissieloze en AI-strategie.
Waar dit naartoe gaat: van testevent naar autonoom energiemanagement
BuildZero kondigt nu al aan dat slim laden de centrale focus wordt van het derde testevent in 2026. Dat sluit perfect aan bij de richting waarin Belgische digitale werven evolueren:
- Meer elektrische en hybride machines
- Sterkere druk op netcapaciteit
- Toenemende nood aan geautomatiseerd, AI-gestuurd energiemanagement
De rode draad is duidelijk:
Elektrificatie zonder interoperabiliteit en slimme sturing leidt tot stilstand. Elektrificatie mét standaardisatie, data en AI leidt tot voorspelbare, efficiënte werven.
Voor Belgische bouwbedrijven die nu strategische keuzes maken voor 2026–2030 is dit hét moment om:
- ISO 15118-2 en slim laden als harde randvoorwaarde te zetten
- Veiligheid en gebruiksgemak mee te standaardiseren
- Een AI-roadmap uit te werken rond energie, planning en machine-inzet
Wie dit nu goed organiseert, hoeft over twee jaar niet halsoverkop bestaande vloot en laadinfra te vervangen. De vraag is dus niet óf je hiermee aan de slag gaat, maar wanneer – en wie binnen je organisatie dit dossier echt gaat trekken.