Solar Impulse 2 vloog 43.000 km op zonne-energie. Wat kunnen Nederlandse transport- en logistiekbedrijven daar nu, met AI en elektrische vloten, concreet van leren?
Met zonne-energie de wereld rond – en wat dat zegt over onze logistiek
Een vliegtuig dat ruim 43.000 kilometer rond de wereld vliegt, zonder een druppel kerosine. Dat is geen toekomstfantasie, dat is al gebeurd. Solar Impulse 2 bewees dat je met slimme technologie en zonne-energie iets kunt doen wat de meeste mensen onmogelijk vonden.
Waarom is dat relevant voor Nederlandse transport en logistiek in 2025? Omdat dezelfde combinatie – schone energie + slimme software (AI) – nu het verschil gaat maken tussen bedrijven die vastlopen in kosten, CO₂ en congestie, en bedrijven die vooroplopen in de energietransitie.
In deze blog gebruik ik het verhaal van Solar Impulse 2 als lens: wat kunnen Nederlandse vervoerders, logistieke planners en fleet managers leren van dat “zonnevliegtuig dat de wereld rondging”? En vooral: hoe vertaal je dat naar concrete stappen in je eigen operatie – van routeplanning tot laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens en binnenvaart?
Wat Solar Impulse 2 ons laat zien over energie & efficiëntie
De kernles van Solar Impulse 2 is simpel: energie-efficiëntie en intelligent plannen zijn geen nice-to-haves, maar randvoorwaarden als je volledig op duurzame energie wilt draaien.
Het vliegtuig kon alleen rond de wereld vliegen omdat alles tot op de gram en tot op de minuut was geoptimaliseerd:
- Ultralichte constructie
- Vleugels vol zonnepanelen
- Energieopslag die tot de laatste procent werd benut
- Vluchten zorgvuldig gepland op zonnestraling, weer en windsnelheid
In logistieke termen: ze deden wat wij routeplanning, energiemanagement en voorspellend onderhoud noemen – maar dan in de lucht.
Wie volledig op duurzame energie wil rijden of varen, móét slimmer plannen dan een dieselvloot.
Voor Nederlandse transport en logistiek betekent dat:
- Je kunt niet onbeperkt “bijtanken” met fossiel; je moet werken met wat het net en je zonnepanelen leveren.
- De tijdstippen waarop je laadt, rijdt en lost worden strategisch belangrijk.
- Zonder data en AI-verwerking wordt het simpelweg te complex om dit handmatig goed te doen.
Van zonne-vliegtuig naar zonnige vrachtwagen: AI als missieleiding
Als je een vloot elektrische trucks, bestelbusjes of terminaltrekkers aanstuurt, lijk je meer op een vluchtleiding dan op een traditionele planner. Er spelen tegelijk meerdere vragen:
- Heeft elk voertuig genoeg actieradius voor de geplande ritten?
- Waar en wanneer laad je, zonder onnodige stilstand?
- Hoe voorkom je piekbelastingen (en hoge netkosten) bij laden?
- Hoe combineer je dit met venstertijden, files en klantafspraken?
AI voor routeplanning en wagenparkbeheer pakt precies deze puzzel op, met dezelfde geest als Solar Impulse:
1. Slimme routeplanning op energie, niet alleen op tijd
De meeste TMS’en plannen nu vooral op kilometers en tijd. Een AI-gebaseerd systeem plant op energieprofiel per rit:
- Houdt rekening met gewicht, weersomstandigheden, wegtype, hellingen
- Combineert ritten zodat laden in natuurlijke wachttijden valt (bij laden/lossen)
- Voorspelt of een rit op één lading haalbaar is of dat tussendoor laden nodig is
Gevolg: minder range-angst, minder noodstops en minder reservemarge die je nu uit angst inbouwt.
2. Energie- en laadsessies koppelen aan je operatie
Waar Solar Impulse 2 zijn vlucht afstemde op zonuren, kun jij je operatie afstemmen op:
- Beschikbaarheid van groene stroom (eigen zonnepanelen, wind)
- Laadcapaciteit op het terrein
- Tariefschakels in je energieleveringscontract
Een AI-laadmanager stuurt bijvoorbeeld:
- ‘s Nachts langzaam laden als het rustig is op het net
- Overdag extra snel laden als er veel zonnestroom van je eigen dak komt
- Beperken van laadvermogen op piekmomenten om netbeheerkosten te drukken
De truc is dat dit samenloopt met je transportplanning. Een vrachtwagen die volgens planning om 06:00 moet vertrekken, krijgt automatisch voorrang in de laadqueue.
Nederlandse context: zon, drukte en netcongestie
De Nederlandse situatie in 2025 is uniek: veel zonnepanelen, veel logistiek én steeds meer netcongestie. Juist daardoor kunnen bedrijven die nu investeren in AI-gestuurde energielogistiek een forse voorsprong pakken.
Uitdaging 1: Netcongestie bij logistieke hotspots
Rond Rotterdam, Schiphol, Venlo en grote bedrijventerreinen speelt hetzelfde probleem: het elektriciteitsnet zit vol. Uitbreiding van aansluitingen duurt jaren, maar de druk op verduurzaming gaat niet weg.
AI kan helpen door:
- Laadmomenten te verschuiven naar rustige uren
- Energie van je eigen zonne-installaties optimaal intern te gebruiken
- De piekvraag te beperken (peak shaving), zodat je binnen je gecontracteerde vermogen blijft
Uitdaging 2: Onvoorspelbaar weer, voorspelbare patronen
Ja, Nederland heeft minder zon dan bijvoorbeeld Spanje. Maar het weer is statistisch gezien beter voorspelbaar dan we vaak denken, en AI kan daar heel goed mee werken.
Praktisch betekent dit:
- Voorspellen hoeveel zonnestroom jouw daken morgen leveren
- Ritten en laadbeurten daarop afstemmen (zwaardere ritten plannen op “rijke” dagen)
- Op dagen met weinig zon tijdig besluiten om meer te laden in daluren
Net als Solar Impulse 2 zijn route aanpaste aan het weer, moet een modern logistiek bedrijf zijn planning afstemmen op zon, wind en netcapaciteit.
Uitdaging 3: Schaarste aan planners en chauffeurs
De arbeidsmarkt in transport en logistiek is krap. Je kunt simpelweg niet eindeloos extra planners aannemen om de complexiteit van elektrische en waterstofvloten bij te sturen.
AI-systemen nemen een deel van het denkwerk over:
- Automatisch voorstellen doen voor rittencombinaties
- Chauffeursapps die realtime energieverbruik en rijstijl terugkoppelen
- Predictive maintenance op basis van rijgedrag, belading en gebruikspatronen
De mens wordt meer missieleider dan handmatige puzzelaar.
Concreet: zo start je met AI en zonne-energie in je transport
Solar Impulse 2 werd niet in één jaar gebouwd. Het was een traject van prototypen, testen, verbeteren. Voor jouw organisatie werkt het net zo. Je hoeft niet meteen de hele vloot om te gooien.
Stap 1: Begin met data die je al hebt
De meeste bedrijven onderschatten hoeveel ze al weten:
- Ritdata uit boordcomputers of tachografen
- Brandstof- en energienota’s
- Track & trace-data
- Laadpaal- en depotinformatie
Breng samen met een data-specialist of AI-partner in kaart:
- Wat is je werkelijke verbruik per type voertuig, route en belading?
- Welke ritten zijn structuurritten (dagelijks/wekelijkse patronen) en welke zijn ad-hoc?
- Waar heb je wacht- en laadmomenten die nu onbenut zijn?
Met die basis kan een AI-model al vrij snel:
- Energie-intensieve routes identificeren
- Kandidaten aanwijzen voor elektrificatie
- Eerste optimalisaties in routeplanning voorstellen
Stap 2: Pilot met een deel van je vloot
Kies een afgebakende use case, bijvoorbeeld:
- Stedelijke distributie in één regio
- Pendelritten tussen DC en hub
- Haventransport op vaste corridors
Introduceer daar:
- Een aantal elektrische voertuigen (trucks, vans of terminaltrekkers)
- Slim laden op je eigen terrein met AI-sturing
- AI-gestuurde routeplanning in combinatie met je bestaande TMS
Meet minimaal 3 tot 6 maanden lang:
- Verbruik (kWh per km), stilstand en punctualiteit
- Utilisatie van voertuigen en laadpunten
- CO₂-reductie en kosten per zending of per drop
Met deze data bouw je het business case-verhaal dat je nodig hebt voor verdere opschaling.
Stap 3: Koppel zonne-energie en logistiek bewust
Veel bedrijven plaatsen zonnepanelen “voor de stroomrekening”, maar koppelen dat niet actief aan hun logistiek. Daar laat je waarde liggen.
Enkele praktische voorbeelden:
- Dagrit die ‘s ochtends start? Zorg dat voertuigen ‘s middags laden op eigen zonnestroom.
- DC met groot dak? Gebruik AI om te beslissen of je teruglevert aan het net of je vloot laadt.
- Verwacht veel zon in de middag? Plan zwaardere ritten daarna in, zodat voertuigen direct na laden kunnen vertrekken.
Hiermee maak je van je zonne-installatie geen losstaande investering, maar een integraal onderdeel van je logistieke strategie.
Waarom nu versnellen: business én imago
Dit gaat niet alleen om “groener zijn”. Het raakt direct aan concurrentiekracht.
Financieel:
- Elektrisch rijden kan, bij goed management, tot tientallen procenten lagere energiekosten opleveren dan diesel.
- AI-gestuurde planning vermindert lege kilometers en verhoogt de inzet per voertuig.
- Slim laden dempt piekvermogens en dus je netkosten.
Operationeel:
- Minder storingen doordat predictive maintenance problemen vroeg signaleert.
- Planners worden ontlast van micromanagement en kunnen focussen op uitzonderingen.
- Chauffeurs krijgen duidelijke instructies over rijstijl en laadmomenten.
Reputatie & klanten:
- Grote verladers en retailers in Nederland vragen steeds scherper om duurzame transportpartners.
- CO₂-rapportages worden preciezer en strenger; zonder data en AI wordt dat een hoofdpijnproject.
- Een zichtbaar duurzame en slimme vloot helpt bij werving van chauffeurs en planners – mensen willen voor een toekomstgericht bedrijf werken.
De stap die Solar Impulse 2 zette – laten zien dat het kán – is in de logistiek inmiddels voorbij. De vraag is niet meer of elektrische en op zonne-energie gevoede logistiek haalbaar is, maar hoe slim je het organiseert.
Van inspiratie naar actie
Solar Impulse 2 vloog de wereld rond om te bewijzen dat zonne-energie meer is dan een mooi idee. Nederlandse transport- en logistiekbedrijven staan nu voor een vergelijkbare uitdaging: laten zien dat je met AI, zonne-energie en slimme mobiliteit een concurrerende en betrouwbare operatie kunt draaien.
De rode draad:
- Zie je vloot als een energiesysteem op wielen, niet alleen als een verzameling voertuigen.
- Gebruik AI om het complexe samenspel van routes, energie, laadtijden en netcapaciteit bestuurbaar te maken.
- Begin klein, meet goed, schaal op waar het werkt.
De bedrijven die in 2025 de stap zetten, hebben over vijf jaar een voorsprong die lastig is in te halen. Wie nu nog plant alsof alle voertuigen eeuwig op diesel rijden, loopt straks achter de feiten aan.
De vraag voor jou is dus niet of zonne-energie en AI relevant zijn voor jouw logistiek, maar: welk deel van je operatie wordt jouw eigen ‘Solar Impulse’-project?