Laden kan goedkoper zijn dan diesel – of juist duurder. Het verschil maak je met slimme laadstrategie, data en AI. Zo stuur je je kosten per km écht omlaag.
Wat kost het opladen van een elektrische auto nu écht?
De meeste wagenparkbeheerders in Nederland sturen nog steeds op brandstofprijs per liter. Terwijl de grootste kostenpost van een elektrische auto meestal ergens anders zit: in de laadstrategie en hoe slim je die aanstuurt met data en AI.
Als Smart Mobility Consultant krijg je één vraag steeds terug: “Wat kost het om een elektrische auto op te laden, zeker nu benzine en diesel weer wat goedkoper lijken?” Het eerlijke antwoord: het hangt minder af van de auto, en meer van waar, wanneer en hoe je laadt.
In deze blog reken ik het stap voor stap uit, kijk ik naar de Nederlandse praktijk in 2025 en laat ik zien hoe AI-gestuurde smart charging de kosten per kilometer omlaag krijgt voor werkgevers, leaserijders en logistieke vlooten.
1. De korte versie: wat kost laden per 100 km?
Wie naar pure energiekosten kijkt, komt in Nederland grofweg op deze bandbreedtes uit (2025, indicatief):
-
Thuisladen (dynamisch contract, gemiddeld tarief):
- €0,20 – €0,30 per kWh
- Elektrische auto: 17–20 kWh per 100 km
- Kosten: ~ €3,50 – €6,00 per 100 km
-
Zakelijke laadpas – publieke AC-laadpaal:
- €0,40 – €0,70 per kWh (afhankelijk van pas en paal)
- Kosten: ~ €7,00 – €14,00 per 100 km
-
Snelladen (DC langs de snelweg):
- €0,55 – €0,85 per kWh
- Kosten: ~ €10,00 – €17,00 per 100 km
-
Diesel (referentie, 5,5 l/100 km en €1,80/l):
- Kosten: ~ €9,90 per 100 km
Je ziet meteen het patroon:
“Elektrisch rijden is alleen echt goedkoop als je óók slim laadt. Wie structureel snellaadt, rijdt qua energiekosten al snel duurder dan een efficiënte diesel.”
En precies daar komt smart mobility – en vooral AI – in beeld.
2. Waar zit het kostenverschil tussen laden en tanken?
Per kWh is stroom bijna altijd goedkoper dan fossiele brandstof per km, maar er spelen drie factoren die veel bedrijven onderschatten:
- Laadtarief: thuis, op eigen terrein, publieke paal of snellader
- Laadmoment: piek- of daluren, dynamisch energietarief
- Laadgedrag: hoe vaak, hoe vol, hoeveel ‘onnodig’ snelladen
2.1. Thuisladen vs. openbaar laden
Een voorbeeld met een populaire lease-EV (18 kWh/100 km):
- Thuis, dynamisch contract (gemiddeld €0,25/kWh):
- 18 × €0,25 = €4,50 per 100 km
- Publieke AC-laadpaal met laadpas (€0,55/kWh):
- 18 × €0,55 = €9,90 per 100 km
Dat is een verschil van meer dan 100% op exact dezelfde kilometers.
Voor een leaserijder die 30.000 km per jaar rijdt:
- Volledig thuisladen: ± €1.350 per jaar
- Volledig publiek laden: ± €2.970 per jaar
- Verschil: ruim €1.600 per auto per jaar
Voor een wagenpark met 50 auto’s praat je dus al snel over €80.000 per jaar puur op energiekosten.
2.2. Snelladen als noodoplossing, niet als standaard
Snelladen is fantastisch voor flexibiliteit, maar funest als je het standaard inzet:
- 18 kWh × €0,75/kWh = €13,50 per 100 km
Bij 30.000 km per jaar:
- 100% snelladen: ± €4.050 per jaar
- 100% thuisladen: ± €1.350 per jaar
- Meerprijs: ~ €2.700 per auto per jaar
Dit is precies waar slimme routeplanning en AI-ondersteunde laadadviezen een enorm verschil maken, zeker in transport en logistiek.
3. Hoe AI je laadkosten structureel omlaag brengt
De realiteit: bijna geen enkel bedrijf optimaliseert zijn laadsessies handmatig. Te veel variabelen, te weinig tijd. AI is hier geen gimmick, maar gewoon het meest praktische gereedschap.
3.1. Slimme routeplanning voor elektrische vlooten
Voor Nederlandse transport- en logistieke bedrijven (stadsdistributie, servicebussen, last-mile) kan AI drie dingen tegelijk optimaliseren:
- Route: zo plannen dat voertuigen langs goedkope AC-laders of eigen laadpleinen komen in plaats van dure snelladers.
- Laadmoment: laadsessies verschuiven naar daluren of momenten met veel zon/wind op het net.
- Laadniveau: niet standaard tot 100%, maar bijvoorbeeld 60–80% als dat genoeg is voor de geplande ritten.
Een AI-routeplanner houdt daarbij rekening met:
- rijprofiel (stad, snelweg, beladen/ongeladen)
- weersituatie (kou, wind, regen) die verbruik beïnvloedt
- actuele en voorspelde energietarieven
- beschikbaarheid van laadpunten
- venstertijden van klanten en afleverlocaties
Resultaat: minder dure kWh’s, minder wachttijd en minder range anxiety in het team.
3.2. Smart charging op eigen terrein
Veel bedrijven hebben inmiddels eigen laadpleinen. Maar zonder slim aansturingssysteem gebeurt er vaak dit:
- iedereen plugt in bij aankomst;
- alle auto’s laden tegelijk op vol vermogen;
- piekvermogen gaat door het dak;
- netbeheerder stuurt een vriendelijk maar duur voorstel voor verzwaring.
Met AI-gestuurde smart charging kun je:
- laadvermogen per auto dynamisch sturen op basis van vertrektijd en resterende actieradius;
- laden in tijdvensters met lage tarieven (bijv. nacht/daluren);
- eigen zonne-energie maximaal gebruiken door te laden als de PV-productie hoog is;
- je piekvermogen beperken, waardoor je vastrecht en netaansluiting lager blijven.
In de praktijk zien we bij Nederlandse bedrijven met een middelgroot laadplein:
15–30% lagere energiekosten door smart charging, plus 20–40% minder piekvermogen.
Dat tikt serieus aan in de Total Cost of Ownership (TCO) van een elektrisch wagenpark.
3.3. Dynamische vergoedingen voor thuisladen
Hybride werken is blijvend. Veel zakelijke kilometers worden simpelweg thuis geladen. Een AI-ondersteund mobiliteitsplatform kan:
- automatische thuislaadvergoedingen koppelen aan werkelijke kWh-kosten;
- bij dynamische contracten prijsfluctuaties meenemen;
- medewerkers advies geven: “Laad tussen 01:00 en 05:00, dan is het stroomtarief gemiddeld 30% lager.”
Dat voelt misschien als een detail, maar bij honderden medewerkers is dit precies het soort optimalisatie dat per jaar tonnen kan schelen.
4. Kosten per kilometer: een realistische vergelijking
Om de discussie “laden vs. tanken” eerlijk te voeren, kijk je niet alleen naar energie, maar naar kosten per kilometer voor het hele wagenpark.
4.1. Een simpele TCO-vergelijking
Stel:
- Dieselbestelbus: 7,5 l/100 km, €1,80/l -> €13,50 per 100 km
- Elektrische bestelbus: 25 kWh/100 km, met drie laadscenario’s:
-
Slecht scenario (veel snelladen)
- Gemiddeld €0,70/kWh
- 25 × €0,70 = €17,50 per 100 km (duurste optie)
-
Gemengd scenario (thuis/bedrijf + publiek)
- Gemiddeld €0,40/kWh
- 25 × €0,40 = €10,00 per 100 km (al goedkoper dan diesel)
-
Geoptimaliseerd scenario (AI + smart charging)
- Gemiddeld €0,28/kWh (veel eigen terrein, daluren, eigen opwek)
- 25 × €0,28 = €7,00 per 100 km
Bij 50.000 km per jaar per voertuig:
- Diesel: ≈ €6.750 energiekosten
- EV, slecht laadscenario: ≈ €8.750
- EV, gemengd: ≈ €5.000
- EV, geoptimaliseerd: ≈ €3.500
Conclusie: elektrisch rijden kan duurder of veel goedkoper zijn dan diesel. De doorslaggevende factor is niet de auto, maar je laadstrategie en datasturing.
4.2. Verborgen kosten die vaak vergeten worden
Naast energiekosten spelen nog een paar posten mee:
- Laadpas-abonnementen en transactiekosten: per sessie of per maand;
- Idle fees bij sommige laadpunten (boete als je te lang blijft staan);
- Boetes en vertraging als voertuigen onverwacht moeten snelladen en afspraken missen;
- Netverzwaring en vastrecht bij slecht aangestuurde laadpleinen.
Een AI-gedreven smart mobility-oplossing kan deze kosten in dashboards inzichtelijk maken en scenario’s doorrekenen. Bijvoorbeeld: “Wat gebeurt er met mijn jaarbudget als 20% van de laadsessies verschuift van snelladen naar eigen AC-laadpunten?”
5. Praktische stappen voor werkgevers en leaserijders
Theorie is leuk, maar je wilt weten: wat doe ik morgen anders?
5.1. Voor wagenparkbeheerders en logistieke managers
-
Breng je huidige laadprofiel in kaart
- Hoeveel % thuis, eigen terrein, publiek, snelladen?
- Welke locaties zorgen voor de hoogste €/kWh?
-
Stel een laadbeleid op
- Thuisladen stimuleren met eerlijke vergoeding;
- Snelladen alleen bij uitzondering toestaan;
- Voorkeursnetwerk van laadpalen bepalen.
-
Kies een smart mobility-platform met AI-functies
- Routeplanning specifiek voor EV-vloten;
- Smart charging op eigen terrein;
- Inzicht in CO₂-uitstoot, kosten per km en laadefficiëntie.
-
Koppel mobiliteit aan energiemanagement
- Laadstrategieën afstemmen op eigen zonnepanelen en dynamische energietarieven;
- Energie- en mobiliteitsdata in één dashboard.
5.2. Voor leaserijders en medewerkers
Een paar simpele gewoontes leveren direct geld op:
- Laad zoveel mogelijk thuis of op het werk als daar lage tarieven gelden;
- Gebruik snellaadstations alleen als je planning écht niet anders kan;
- Rijd met een constante snelheid; 110 km/u is vaak een mooie balans tussen tijd en verbruik;
- Houd je bandenspanning op peil; dat scheelt zo 5–10% verbruik;
- Stel limiet op 80% laadniveau als je geen lange rit hebt; dat is beter voor accu én vaak efficiënter qua laadtempo.
Uit de praktijk merk ik: wie basiskennis + goede tooling heeft, voelt geen ‘laadstress’ meer en kijkt gewoon naar kosten per km. Dan wint elektrisch meestal overtuigend.
6. Laden als strategische schakel in de energietransitie
Elektrisch rijden gaat in Nederland steeds minder over “een andere auto” en steeds meer over een andere manier van denken over energie.
Voor het programma “AI in Nederlandse Transport & Logistiek: Smart Mobility” is laden geen detail, maar een kernonderdeel:
- voertuigen worden rijdende batterijen in een flexibel energiesysteem;
- AI gebruikt mobiliteitsdata om vraag en aanbod van energie op elkaar af te stemmen;
- bedrijven die hun laadstrategie nu professionaliseren, zijn straks vooraan bij flexibiliteitsdiensten en vergoedingen vanuit de energiemarkt.
De vraag “Wat kost het opladen van een elektrische auto?” verandert daarmee langzaam in een andere vraag:
“Hoe verdien ik geld met slim laden, terwijl ik mijn wagenpark betaalbaar en betrouwbaar houd?”
Wie daar nú serieus werk van maakt, profiteert de komende jaren het meest – financieel én qua duurzaamheid.
Slot: waar te beginnen?
De eerste stap is verrassend simpel: maak je laadstromen zichtbaar. Zonder data blijft laden een onderbuikgevoel. Met data en AI wordt het een stuurknop voor kosten, CO₂ en operationele betrouwbaarheid.
Begin klein: analyseer één deel van je vloot, stel een helder laadbeleid op, test een AI-ondersteunde routeplanner of smart charging-oplossing en schaal daarna op.
De bedrijven die in 2026 vooroplopen in smart mobility zijn niet per se degenen met de duurste voertuigen, maar degenen die vandaag al slim omgaan met iedere kWh.