Lelong Robot Industri: Petunjuk Arah Baru AI dalam Pembuatan

AI dalam Pembuatan (Elektronik, Automotif, Semikonduktor)••By 3L3C

Lelong lebih 200 robot industri di AS dedahkan trend baharu: kilang global beralih kepada smart factory berasaskan AI. Apa maknanya untuk E&E Malaysia?

AI dalam pembuatanrobot industrismart factoryE&E Malaysiaautomasi kilangperalatan terpakaisemikonduktor
Share:

Lelong robot industri besar-besaran dan apa maknanya untuk kilang di Malaysia

Lebih 200 robot industri – termasuk sistem kimpalan bernilai sehingga USD3 juta jika baru – akan dijual secara lelong tanpa harga rizab pada 17–18/12/2025 oleh BTM Industrial di Chicago. Syaratnya jelas: semua mesti dijual, tanpa mengira harga.

Ramai tengok berita begini sebagai peluang “borong murah” robot terpakai. Sebenarnya, ia lebih daripada itu. Lelong mega begini ialah tanda jelas bagaimana pelaburan automasi dan AI dalam pembuatan sedang berubah: kilang lama dicairkan asetnya, kilang baharu pula melabur dalam sistem lebih pintar, lebih bersepadu, dan lebih banyak penggunaan AI.

Bagi pemain sektor E&E, automotif dan semikonduktor di Malaysia, cerita ini sangat relevan. Ia tunjuk satu perkara: robot bukan lagi teknologi mewah, tapi sebahagian kitaran hidup aset biasa dalam ekosistem industri yang semakin pintar.

Dalam artikel ini, saya akan kupas:

  • Apa sebenarnya yang berlaku dalam lelong BTM Industrial
  • Kenapa semakin banyak robot “legacy” muncul di pasaran
  • Cara pengeluar Malaysia boleh guna peluang peralatan terpakai ini untuk melangkah ke arah smart factory berasaskan AI dengan risiko lebih rendah
  • Langkah praktikal jika anda sedang merancang penaiktarafan automasi 2026

Apa yang istimewa tentang lelong BTM Industrial ini?

Lelong BTM Industrial ini bukan jual satu dua unit, tapi penutupan fasiliti penuh yang melibatkan:

  • Lebih 200 robot industri (baharu dan dibaik pulih)
  • Sistem kimpalan robotik komplek seperti Fanuc ArcMate 120iC Dual Gantry 18-axis
  • Robot untuk kimpalan, machine tending, palletizing, grinding, sehingga robot memasak
  • Jenama utama: ABB, Fanuc, KUKA
  • Ratusan komponen: motor, pengawal, drives, boards, dan alat ganti automasi lain

Lelong berlangsung selama dua hari:

  • 17/12/2025 – fokus kepada robot industri
  • 18/12/2025 – fokus kepada lebih 350 bahagian robotik dan item sokongan automasi

Poin penting di sini bukan tarikh atau lokasinya, tapi struktur lelong tanpa harga rizab. Dalam bahasa mudah:

Aset automasi bernilai jutaan dolar boleh bertukar tangan pada harga serpihan.

Situasi ini biasanya berlaku bila:

  • Syarikat tutup fasiliti
  • Struktur perniagaan disusun semula oleh mahkamah atau pelabur
  • Syarikat beralih kepada platform teknologi baharu yang tak lagi serasi dengan aset lama

Ini bukan cerita terpencil di Amerika. Trend sama sedang mengalir masuk ke Asia, termasuk Malaysia.

Kenapa semakin banyak robot “lama” sedang dijual murah?

Jawapannya berkait rapat dengan AI dan smart manufacturing.

1. Kitaran naik taraf: dari robot berprogram ke robot didorong AI

Gelombang automasi 10–15 tahun lepas banyak bergantung pada:

  • Robot industri tradisional berasaskan teach pendant
  • Program ladder/PLC konvensional
  • Integrasi terhad dengan sistem IT dan analitik data

Hari ini, pengeluar besar – terutama dalam elektronik, automotif dan semikonduktor – mula beralih kepada:

  • Robot yang disepadukan dengan vision system AI untuk kualiti dan pick-and-place kompleks
  • Platform manufacturing execution system (MES) dan IoT yang memantau OEE secara masa nyata
  • Predictive maintenance berasaskan AI yang baca corak getaran motor, arus, suhu, dan sebagainya
  • Sel robotik yang “modular” dan boleh dikonfigur semula dengan pantas untuk model produk baharu

Bila kilang besar menaik taraf, ada dua pilihan:

  1. Ubah suai dan integrasi semula robot lama (kadang-kadang sangat mahal), atau
  2. Tukar terus ke generasi baharu dan cairkan aset lama melalui lelong seperti ini.

Kebanyakan memilih pilihan kedua.

2. Tekanan tenaga kerja dan fleksibiliti

Dalam sektor E&E dan semikonduktor, variasi produk tinggi dan kitaran hidup pendek. Robot lama yang sukar diprogram semula akan menjadi beban. AI membolehkan:

  • Pengecaman komponen secara automatik
  • Pengoptimuman laluan robot mengikut data sebenar, bukan tekaan
  • Adaptasi kepada variasi kecil pada PCB, housing plastik, atau komponen automotif

Ini punca mengapa kita nampak gelombang pelepasan peralatan automasi di satu hujung, dan peningkatan belanja ke atas AI, sensor pintar dan perisian di hujung satu lagi.

Apa peluang untuk kilang di Malaysia daripada fenomena ini?

Untuk pengeluar di Malaysia – terutama yang sedang merancang pelaburan 2026 dengan bajet ketat – situasi global sebegini sebenarnya membuka beberapa ruang menarik.

1. Kos masuk lebih rendah untuk automasi asas

Robot ABB/Fanuc/KUKA baharu boleh mencecah ratusan ribu dolar satu sel. Bila unit sama muncul dalam pasaran terpakai:

  • Harga belian boleh turun sehingga 30–70% berbanding baharu, bergantung umur dan keadaan
  • Untuk proses pegun & stabil (contoh: palletizing karton standard, spot welding tetap), robot generasi lepas masih sangat berbaloi

Ini sesuai untuk syarikat yang:

  • Baru nak bermula dengan automasi robotik
  • Mahu tambah kapasiti pada line sedia ada tanpa menyentuh reka bentuk proses

2. “Hybrid strategy”: robot terpakai + otak AI baharu

Pendekatan yang lebih menarik – dan saya suka cadang kepada pengeluar E&E – ialah model hibrid:

  • Beli robot lengan terpakai berkualiti (mekanik masih kukuh)
  • Tambah sensor moden: kamera 2D/3D, force-torque, sensor jarak
  • Integrasi dengan platform AI visi atau AI path-planning yang moden

Dengan cara ini, anda gunakan:

  • Badannya daripada robot legacy
  • Otakkannya daripada perisian dan AI generasi baharu

Model ini boleh menurunkan kos modal, tetapi masih bawa kilang ke arah smart factory dengan data dan AI di tengah.

3. Ruang baharu untuk integrator dan vendor tempatan

Trend lelongan besar-besaran di luar negara secara tidak langsung mewujudkan permintaan baru di Malaysia untuk:

  • Integrator sistem yang mahir gabungkan robot terpakai dengan AI, vision dan MES moden
  • Penyedia servis untuk refurbish, reprogram, dan retrofit robot lama
  • Syarikat perisian AI dalam pembuatan yang boleh “plug in” ke pelbagai jenama robot

Jika anda berada di dunia integrasi automasi, ini masa sesuai membina kepakaran:

  • ABB/Fanuc/KUKA + vision AI
  • Pautan ke sistem kualiti dan traceability untuk pelanggan semikonduktor dan automotif

Risiko sebenar beli robot terpakai – dan cara menguruskannya

Bukan semua berita gembira. Robot terpakai datang dengan risiko yang, kalau tak dikawal, boleh makan kos lebih tinggi dari beli baharu.

1. Keserasian dan integrasi

Isu biasa:

  • Pengawal generasi lama sukar bercakap dengan sistem MES/ERP moden
  • Kekangan protokol komunikasi, tiada sokongan penuh untuk standard industri terkini

Cara menguruskannya:

  • Tetapkan dari awal: robot ini untuk sel kendiri atau line bersepadu penuh?
  • Jika untuk line pintar, semak sokongan kepada OPC UA, MQTT, atau API moden melalui integrator berpengalaman

2. Sokongan alat ganti dan servis

Robot 10–15 tahun mungkin:

  • Masih disokong jenama, tetapi dengan kos tinggi
  • Tiada lagi alat ganti asal, bergantung kepada stok sekunder

Untuk kilang automotif dan semikonduktor yang perlukan uptime tinggi, ini kritikal. Strategi praktikal:

  • Beli dua set: satu sebagai unit operasi, satu lagi sebagai “donor parts”
  • Pastikan ada kontrak servis dengan pihak yang benar-benar biasa dengan model tersebut

3. Keselamatan dan pematuhan

Standard keselamatan robot terkini (contoh kategori stop, zon keselamatan, fencing, light curtain) mungkin berbeza dengan amalan lama.

Sebelum pasang robot terpakai:

  • Lakukan penilaian risiko mengikut standard keselamatan terkini yang diguna pakai di Malaysia
  • Semak semula reka bentuk guarding, interlock, dan emergency stop

Bagaimana lelong seperti BTM ini cerminkan masa depan AI dalam pembuatan

Kalau kita zoom-out, lelong mega robot industri ialah simptom kepada beberapa perubahan besar dalam dunia pembuatan global.

AI mengubah definisi “aset utama” dalam kilang

Dulu, aset paling penting ialah:

  • CNC machine
  • Robot lengan
  • Conveyor dan peralatan fizikal lain

Sekarang, semakin banyak nilai berpindah ke:

  • Perisian AI untuk kualiti, penjadualan dan pengoptimuman
  • Platform data kilang dan analitik
  • Integrasi hujung-ke-hujung dari sensor ke sistem perancangan produksi

Robot fizikal masih penting, tetapi kedudukannya berubah daripada “bintang utama” kepada otot yang dikawal oleh “otak AI”. Sebab itu kita nampak lebih banyak robot fizikal dilupuskan, manakala pelaburan ke dalam AI kilang meningkat.

Apa maksudnya untuk E&E, automotif dan semikonduktor di Malaysia?

Beberapa implikasi langsung:

  1. Persaingan berasaskan data dan AI, bukan hanya upah buruh murah

    • Kilang yang kekal manual atau robotik tanpa AI akan kalah dalam kos seunit dan konsistensi kualiti.

  2. Kitaran hayat aset lebih pendek

    • Beli robot dengan kesedaran bahawa dalam 7–10 tahun, ia mungkin masuk pasaran sekunder.
    • Rancang strategi asset disposition dan nilai residual dari awal.

  3. Kepakaran dalaman perlu berganjak

    • Dari sekadar robot programmer kepada jurutera yang faham AI, data, dan integrasi sistem.

Saya sering nampak syarikat yang obses cari robot paling laju atau paling besar “payload”, tetapi kurang fikir tentang bagaimana robot itu akan bercakap dengan sistem AI, MES dan rantaian bekalan digital. Itu kesilapan biasa.

Langkah praktikal untuk pelan automasi & AI 2026 anda

Jika anda sedang mengurus kilang E&E, automotif, atau semikonduktor di Malaysia, berikut pendekatan yang lebih strategik berbanding sekadar “beli robot murah”.

1. Mulakan dengan peta teknologi 5–7 tahun

Tanya dua soalan asas:

  • Di mana kita mahu berada dari sudut AI dalam pembuatan pada 2030?
  • Proses mana yang paling untung jika diautomasi dulu (kualiti, bottleneck, atau kos buruh)?

Dari situ, bina peta:

  • Fasa 1: Automasi asas / robot terpakai + integrasi minimum
  • Fasa 2: Tambah sensor dan data collection
  • Fasa 3: Guna AI untuk kualiti, penjadualan dan penyelenggaraan ramalan

2. Semak peluang peralatan terpakai secara terancang

Bukan semua lelong sesuai, tetapi:

  • Kenal pasti jenis robot/model yang selari dengan proses anda
  • Guna integrator tempatan untuk audit teknikal sebelum komit
  • Kira TCO (total cost of ownership): harga beli + retrofit + risiko downtime + sokongan

3. Bangunkan rakan kongsi strategik untuk AI & integrasi

Cari rakan kongsi yang boleh:

  • Integrasi robot legacy dengan vision AI untuk pemeriksaan PCBA, solder joint, atau trim/form
  • Menyambung data ke sistem kualiti dan perancangan produksi
  • Melatih pasukan anda supaya tak terlalu bergantung pada vendor luar

4. Jangan tangguh pelaburan dalam data

Robot tanpa data hanyalah mesin automatik biasa. Untuk betul-betul masuk dunia smart factory:

  • Pastikan setiap sel automasi baharu (termasuk yang gunakan robot terpakai) ada data tap yang jelas
  • Simpan data kitaran, alarm, downtime, dan kualiti di satu repositori terpusat
  • Ini asas yang anda perlukan sebelum sebarang projek AI yang serius

Penutup: Lelong robot hari ini, peta smart factory esok

Lelong besar seperti yang dikendalikan BTM Industrial pada Disember 2025 hanyalah satu contoh bagaimana landskap automasi sedang berubah. Di satu pihak, kita nampak barisan panjang robot industri “lama” dilepaskan pada harga rendah. Di pihak lain, pelaburan melonjak pada AI, analitik dan sistem kilang pintar.

Untuk Malaysia – terutamanya pemain E&E, automotif dan semikonduktor – peluang sebenar terletak pada gabungan dua dunia ini: guna aset fizikal dengan kos berpatutan, tetapi reka sejak awal supaya ia masuk dalam perjalanan ke arah AI dalam pembuatan.

Jika strategi anda untuk 2026 hanyalah “tambah robot”, anda sedang fikir terlalu sempit. Fikirkan tentang:

  • Bagaimana robot itu akan menjadi sebahagian daripada ekosistem data dan AI kilang
  • Berapa mudah ia boleh dinaik taraf lagi lima tahun
  • Dan sama ada, suatu hari nanti, robot itu akan muncul pula dalam lelongan generasi seterusnya

Syarikat yang menang dalam dekad akan datang bukan sekadar yang ada paling banyak robot, tetapi yang paling bijak menggabungkan robot, data dan AI dalam satu strategi pembuatan yang konsisten.