Signage Interaktif: Batu Loncatan Smart City Berasaskan AI

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

Signage digital interaktif berasaskan AI sedang muncul sebagai infrastruktur penting smart city. Begini cara ia boleh bantu kerajaan Malaysia tingkatkan pengalaman rakyat.

AI dalam kerajaansmart citysignage digitalkiosk pintarpengalaman rakyatMyDIGITAL
Share:

Signage Interaktif: Batu Loncatan Smart City Berasaskan AI

Pada 2023, lebih 70% penduduk Malaysia tinggal di kawasan bandar. Trafik sesak, banjir kilat, dan maklumat bersimpang-siur di media sosial jadi rutin harian. Ramai rakyat sebenarnya tak kekurangan data — mereka kekurangan maklumat yang jelas, tepat masa, dan mudah dicapai di ruang awam.

Di sinilah signage digital interaktif dan kecerdasan buatan (AI) mula mengubah permainan. Daripada papan tanda burung di sebuah taman di Amerika Syarikat, kepada kios bayaran sendiri di bandar besar, trend global sedang bergerak ke arah “infra digital” yang hidup, responsif dan mesra rakyat. Dan ini sangat selari dengan aspirasi Blueprint Ekonomi Digital Malaysia (MyDIGITAL) yang mahu sektor awam menjadi pemacu transformasi digital negara.

Artikel ini melihat bagaimana bandar-bandar di luar negara menggunakan signage interaktif, apa kaitannya dengan AI dan smart city, dan yang lebih penting: bagaimana pendekatan ini boleh disesuaikan untuk Malaysia.

Dari Papan Tanda Statik ke Pengalaman Bandar yang Hidup

Hakikatnya, papan tanda tradisional tak lagi mencukupi. Maklumat cepat luput, kos cetak tinggi, dan sukar disasarkan kepada kumpulan yang betul.

Signage digital interaktif mengubah tiga perkara asas:

  1. Maklumat sentiasa terkini – kandungan boleh dikemas kini masa nyata dari pusat kawalan atau sistem data bandar.
  2. Pengalaman dua hala – orang ramai boleh menyentuh, mengimbas kod QR, atau menerima notifikasi ke telefon.
  3. Data balik ke kerajaan – corak penggunaan, soalan popular, kawasan tumpuan, semua boleh dianalisis semula.

Di Amerika Syarikat, beberapa contoh menarik sudah berjalan:

  • Papan digital “birdwatching” di Morgan Falls Overlook Park di Sandy Springs, Georgia, memaparkan data pemerhatian burung secara automatik daripada platform data bandar. Ia bukan sekadar info, tapi menggalakkan warga menceburi hobi baharu sambil meluangkan masa di taman.
  • Kiosk interaktif di Houston, Chicago, West Palm Beach, Dallas dan Seattle digunakan untuk pandu arah (wayfinding), info perkhidmatan bandar, pengumuman kecemasan, malah iklan berbayar yang menjana pendapatan kepada majlis bandaraya.

Ini bukan projek “gimik”. Ia adalah bukti bahawa signage kini sebahagian daripada infrastruktur digital bandar, sama pentingnya dengan Wi-Fi awam atau sensor trafik.

Signage Interaktif Sebagai Infrastruktur Smart City

Untuk smart city yang serius, signage interaktif bukan aksesori; ia salah satu nod utama dalam ekosistem data bandar.

Bagaimana signage menyokong inisiatif smart city berasaskan AI?

  1. Saluran komunikasi kecemasan masa nyata
    Papan digital di jalan utama boleh dipautkan kepada sistem pengurusan bencana (banjir, ribut, jerebu). Bila paras sungai naik, papan automatik memaparkan laluan alternatif, pusat pemindahan, dan amaran keselamatan — bahasa Melayu dan bahasa lain di kawasan berkaitan.

  2. Wayfinding dan mobiliti bandar
    Kiosk di stesen LRT/ MRT, terminal bas atau dataran utama boleh membantu warga dan pelancong:

    • mencari laluan pengangkutan awam terbaik,
    • menyemak masa ketibaan bas secara masa nyata,
    • mencari bangunan kerajaan terdekat.

  3. Pengumpulan data tingkah laku (tanpa identiti)
    Setiap interaksi pada kiosk boleh direkod secara anonim: soalan apa paling kerap dicari, jam berapa trafik pejalan kaki paling tinggi, kawasan mana paling aktif. Data ini sangat berguna bila digabung dengan sensor, CCTV analitik, dan data aduan awam.

  4. Penyokong ekonomi setempat
    Seperti di Houston, paparan iklan berbayar di kiosk boleh:

    • menjana pendapatan untuk PBT,
    • mempromosikan PKS tempatan,
    • menaja kos pemasangan tanpa perbelanjaan modal kerajaan.

Dalam konteks Malaysia, signage interaktif boleh menjadi “wajah digital” MyDIGITAL di jalanan — bukti fizikal kepada rakyat bahawa transformasi digital bukan sekadar dokumen dasar, tetapi sesuatu yang mereka boleh sentuh dan guna setiap hari.

Di Mana AI Masuk? Daripada Paparan Maklumat ke Pengalaman Pintar

AI menjadikan signage jauh lebih berguna berbanding paparan digital biasa. Tanpa AI, ia cuma skrin. Dengan AI, ia boleh menjadi “pegawai kaunter maya di ruang awam”.

1. Kandungan pintar berasaskan konteks

AI boleh menggabungkan pelbagai sumber data bandar:

  • data trafik,
  • cuaca dan banjir masa nyata,
  • jadual acara komuniti,
  • maklumat gangguan bekalan air/elektrik,
  • analitik penggunaan pengangkutan awam.

Daripada situ, sistem boleh memutuskan apa yang paling relevan untuk dipaparkan di sesuatu lokasi dan masa.

Contoh praktikal di Malaysia:

  • Di Klang Valley, kiosk dekat stesen LRT boleh paparkan:
    • gangguan line terkini,
    • alternatif bas pengantara,
    • status cuaca buruk dan amaran banjir kilat.
  • Di Putrajaya atau Cyberjaya, skrin di presint kerajaan boleh memaparkan:
    • nombor giliran maya untuk kaunter tertentu,
    • status sistem temujanji dalam talian,
    • FAQ dinamik berdasarkan soalan paling kerap ditanya.

2. Chatbot pelbagai bahasa di kiosk

Bahasa adalah penghalang besar di kaunter fizikal. AI bahasa (NLP) membolehkan kiosk:

  • menjawab soalan dalam Bahasa Melayu, Inggeris, Mandarin atau Tamil,
  • memahami soalan dalam bentuk ayat bebas,
  • memberi jawapan konsisten berdasarkan pangkalan data kerajaan.

Bayangkan kiosk di UTC atau pejabat PBT di mana warga boleh:

“Saya nak bayar cukai pintu, apa dokumen perlu bawa?”
“Macam mana mohon bantuan zakat pendidikan anak?”

Jawapan dipaparkan dengan grafik ringkas, dan jika perlu, QR code untuk sambung urusan di telefon.

3. Analitik imej & sensor

Dalam contoh papan birdwatching di Sandy Springs, pihak bandar mempertimbangkan AI untuk analisis imej dari platform eBird. Konsep yang sama boleh digunakan di Malaysia, tetapi pada skala berbeza:

  • Pengurusan parkir pintar – kamera dan AI kira jumlah kekosongan parkir dan paparkan di papan digital sebelum masuk kawasan komersial.
  • Analitik aliran pejalan kaki – sensor mengukur jumlah orang di sesuatu dataran; AI menasihatkan penempatan gerai, laluan selamat, dan lampu isyarat pejalan kaki.
  • Pemantauan alam sekitar – data kualiti udara, suhu, dan paras air sungai dipaparkan terus di tebing sungai atau taman, menjadikan warga sebahagian daripada sistem pemantauan.

4. Penjagaan privasi

Dalam semua ini, satu prinsip tak boleh dikompromi: tiada identiti individu dipaparkan atau disimpan tanpa asas undang-undang yang jelas. Chicago, misalnya, mengoperasi kiosk pembayaran secara selamat melalui aplikasi berasaskan awan tanpa menyimpan maklumat peribadi pada mesin.

Malaysia perlu mencontohi pendekatan ini, sejajar dengan Akta Perlindungan Data Peribadi dan garis panduan keselamatan sektor awam.

Bagaimana PBT & Agensi Malaysia Boleh Bermula

Ramai pihak kerajaan rasa projek sebegini “besar sangat” atau “mahal sangat”. Sebenarnya, ada cara mula kecil tetapi strategik.

1. Pilih kes penggunaan yang jelas, bukan “nak nampak canggih”

Tanya tiga soalan asas:

  1. Masalah apa yang paling menyusahkan rakyat di kawasan saya?
  2. Maklumat apa yang sering diminta berulang kali di kaunter/telefon?
  3. Lokasi mana paling ramai orang, tetapi paling kurang maklumat berkualiti?

Daripada situ, pilih 1–2 kegunaan awal, contohnya:

  • papan info banjir di kawasan hotspot,
  • kiosk maklumat perkhidmatan bandar di terminal bas,
  • paparan digital acara komuniti di Dataran Bandaraya,
  • kiosk bayaran bil PBT di pusat membeli-belah daerah.

2. Guna model pembiayaan kreatif

Contoh Houston menunjukkan iklan berbayar boleh menampung kos pemasangan dan operasi, malah menjana hasil tambahan. Pilihan lain:

  • perkongsian awam-swasta (PPP) dengan syarikat telekom atau pengendali transit,
  • kerjasama projek rintis dengan pemain GovTech tempatan,
  • dana MyDIGITAL atau geran inovasi kerajaan.

Yang penting, struktur kontrak mesti seimbang: hak data, privasi warga, dan kawalan kandungan kekal di tangan kerajaan.

3. Integrasi dengan data & sistem sedia ada

Signage interaktif hanya sebaik data yang mengalir ke dalamnya. Beberapa langkah praktikal:

  • satukan sumber data utama (cuaca, trafik, jadual acara, perkhidmatan PBT) dalam satu platform data bandar,
  • pastikan API tersedia supaya vendor kiosk boleh integrasi tanpa “silo”,
  • tetapkan standard data (format, bahasa, kekerapan kemas kini).

Ini sejajar dengan MyDIGITAL yang menekankan perkongsian data antara agensi secara selamat dan terurus.

4. Reka bentuk untuk inklusif & aksesibiliti

Kiosk di West Palm Beach dibina menepati piawaian akses OKU. Malaysia perlu sekurang-kurangnya menandingi ini:

  • ketinggian skrin sesuai pengguna kerusi roda,
  • teks besar & kontras tinggi,
  • audio panduan untuk pengguna cacat penglihatan,
  • antara muka ringkas, bukan “apps” kompleks.

Saya sering lihat projek digital kerajaan gagal bukan kerana teknologi, tapi kerana pengalaman pengguna (UX) diabaikan. Di ruang awam, kegagalan UX maksudnya warga berpatah balik ke kaunter manual.

5. Uji, ukur, ulang

Sebelum skala besar, jalankan projek rintis 3–6 bulan dengan metrik yang jelas:

  • berapa ramai pengguna sehari?
  • apa fungsi paling kerap digunakan?
  • adakah bilangan panggilan hotline/kaunter berkurang?
  • adakah aduan warga tentang “tak tahu maklumat” menurun?

Gunakan data ini untuk menambah baik kandungan, susun atur skrin, dan lokasi peranti.

Mengikat Semula Dengan Blueprint Ekonomi Digital Malaysia

MyDIGITAL dan Rangka Tindakan Ekonomi Digital Malaysia mahukan sektor awam yang:

  • berpusatkan rakyat,
  • berasaskan data,
  • cekap dan proaktif,
  • mesra inovasi AI.

Signage interaktif dan kiosk pintar terletak betul-betul di persimpangan semua matlamat ini:

  • Ia memindahkan maklumat kerajaan daripada portal statik ke ruang fizikal yang mudah dicapai.
  • Ia memaksa agensi mengurus data dengan lebih teratur kerana kandungan mesti masa nyata dan konsisten.
  • Ia menyediakan platform semula jadi untuk AI — daripada cadangan kandungan pintar, terjemahan automatik, hingga chatbots sektor awam di ruang awam.

Dalam siri “AI dalam Kerajaan & Sektor Awam”, naratif besarnya jelas: AI bukan hanya tentang sistem dalaman seperti analitik keselamatan atau automasi dokumen. AI juga tentang bagaimana warga berasa “dekat” dengan kerajaan setiap kali mereka melangkah ke luar rumah.

Signage interaktif ialah cara paling jelas menunjukkan perkara itu.

Apa Langkah Seterusnya Untuk Pemimpin Bandar & Agensi?

Jika anda di PBT, agensi pusat, atau GLC yang mengurus aset bandar, tiga langkah praktikal boleh bermula seawal suku tahun depan:

  1. Bentukkan pasukan kecil “Urban Digital Experience”
    Libatkan wakil ICT, komunikasi korporat, perancang bandar, dan wakil warga.

  2. Kenal pasti 1–2 lokasi rintis berimpak tinggi
    Contohnya: hab pengangkutan, kawasan pelancongan utama, atau dataran bandar yang sedang dipulihkan.

  3. Cari rakan teknologi yang faham AI sektor awam, bukan sekadar jual skrin
    Anda perlukan rakan yang boleh bantu dari reka bentuk pengalaman, integrasi data, pematuhan privasi, hingga analitik berterusan.

Signage interaktif mungkin nampak seperti projek kecil berbanding inisiatif besar lain, tetapi seringnya projek begini yang paling cepat menunjukkan nilai nyata smart city kepada rakyat biasa.

Bandar yang berjaya bukan hanya bijak mengurus data, tetapi bijak berkomunikasi.
Signage interaktif berasaskan AI ialah jambatan yang menghubungkan kedua-duanya.