Bagaimana New York Melatih Tenaga Kerja AI Kerajaan

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

New York labur USD40 juta untuk latihan AI & tenaga bersih. Apa yang kerajaan Malaysia boleh tiru untuk jadikan tenaga kerja sektor awam benar-benar AI-ready?

AI dalam kerajaansektor awam Malaysiabandar pintarMalaysia Digital Economy Blueprintlatihan AItenaga bersihtransformasi digital
Share:

Melabur USD40 Juta Untuk Masa Depan: Apa Yang Malaysia Boleh Belajar

New York baru sahaja meluluskan pelaburan tambahan USD40 juta (lebih kurang RM190 juta) khusus untuk latihan tenaga kerja AI dan tenaga nuklear bersih. Bukan dalam sektor swasta, tapi digerakkan oleh agensi kuasa milik kerajaan negeri.

Ini menarik kerana ia selari dengan hala tuju Malaysia Digital Economy Blueprint (MyDIGITAL) – khususnya bab berkaitan AI dalam kerajaan, bandar pintar, keselamatan negara dan automasi perkhidmatan awam. Bezanya, New York sudah mula menyalurkan dana terus ke:

  • sekolah teknikal
  • kolej komuniti
  • universiti
  • kesatuan pekerja

…untuk membina pipeline tenaga kerja AI dan tenaga bersih selama empat tahun.

Artikel ini kupas apa sebenarnya New York buat, kenapa pendekatan ini berkesan, dan bagaimana agensi kerajaan di Malaysia boleh guna model yang sama untuk program AI dalam sektor awam sendiri.

Apa Sebenarnya New York Lakukan Dengan USD40 Juta Ini?

Secara ringkas, New York gunakan dana ini untuk dua tonggak utama:

  1. Latihan teknikal tenaga nuklear maju
  2. Program kemahiran tinggi dalam AI dan sistem kuasa pintar

Dana ini diluluskan oleh New York Power Authority (NYPA), iaitu versi “TNB milik negeri” mereka. Fokusnya jelas:

"…membangunkan latihan teknikal tenaga nuklear, latihan semula, kursus dan program perantisan untuk menyediakan pekerja bagi pekerjaan dalam bidang tenaga nuklear maju."

Sebahagian lagi, USD4 juta disalurkan kepada enam organisasi dan universiti negeri untuk melatih rakyat New York dalam:

  • kerjaya permintaan tinggi berkaitan kecerdasan buatan (AI)
  • trades elektromekanikal
  • sistem kuasa maju bagi menyokong sektor tenaga boleh baharu

Mesej Gabenor mereka jelas: pelaburan ini bukan hanya tentang teknologi, tetapi tentang pekerjaan berkualiti tinggi, gaji baik, dan masa depan tenaga yang lebih bersih dan adil.

Kenapa Model New York Relevan Untuk Kerajaan Malaysia?

Model New York sangat rapat dengan apa yang Malaysia sasarkan melalui MyDIGITAL dan dasar berkaitan:

  1. Automasi Perkhidmatan Awam & Identiti Digital
    AI bukan lagi isu “futuristik”. Sistem seperti:

    • chatbot kerajaan untuk perkhidmatan front-line,
    • pemprosesan dokumen automatik,
    • analitik risiko untuk bantuan sosial,
    • dan integrasi dengan identiti digital nasional,

    semuanya perlukan pegawai awam yang faham AI, bukan sekadar vendor.

  2. Bandar Pintar & Infrastruktur Tenaga
    New York gabungkan AI dengan tenaga nuklear dan tenaga boleh baharu. Dalam konteks Malaysia, kaitannya jelas dengan:

    • pengurusan grid pintar,
    • bandar pintar (lampu jalan pintar, pengangkutan, CCTV analitik),
    • dan pengurusan penggunaan tenaga di bangunan kerajaan.

  3. Keselamatan Negara & Analitik Pengawasan
    MyDIGITAL dan pelan keselamatan siber negara menyebut tentang penggunaan AI untuk:

    • analitik video,
    • pemantauan sempadan,
    • pengesanan ancaman siber.

    Tanpa tenaga kerja kerajaan yang mahir AI, semua ini mudah terperangkap pada tahap “pilot project” yang tidak berkembang.

  4. Transformasi Digital Sektor Awam
    New York meletakkan workforce development sebagai kunci. Bukan beli sistem dahulu, kemudian baru fikir latihan. Mereka buat serentak – malah latihan didahulukan.

Saya yakin model ini jauh lebih mampan berbanding pendekatan “beli teknologi dulu, kemudian hantar dua orang pergi kursus”.

Rangka Program: 4 Prinsip Yang Malaysia Boleh Cedok

1. Letak Agensi Utiliti / Infrastruktur Sebagai Pemacu

New York gunakan NYPA sebagai pemacu dana dan program. Di Malaysia, agensi yang paling logik untuk main peranan serupa:

  • TNB, PETRONAS, Prasarana, PLUS, syarikat air negeri
  • digandingkan dengan MAMPU, MOF, MOSTI dan kerajaan negeri

Kenapa utiliti dan infrastruktur?

  • Mereka ada data besar dan sistem kritikal – sesuai untuk aplikasi AI bernilai tinggi.
  • Projek AI mereka terus beri kesan kepada bandar pintar dan rakyat (trafik, elektrik, air, pengangkutan).
  • Mereka ada bajet capex/opex yang besar, lebih mudah peruntuk dana untuk program latihan dan perantisan.

2. Tumpu Pada ‘Kemahiran Kerjaya’ Bukan Sekadar Kursus Umum

New York sasarkan kerjaya permintaan tinggi dalam:

  • kecerdasan buatan
  • trades elektromekanikal
  • sistem kuasa maju

Pendekatan ini boleh diterjemah kepada konteks Malaysia sebagai:

  • Data & AI untuk penjawat awam: data analyst, AI product owner, AI governance officer
  • AI untuk bandar pintar: engineer sistem CCTV analitik, trafik pintar, pengurusan bencana
  • AI untuk tenaga & utiliti: jurutera grid pintar, pakar ramalan beban, juruteknik penyelenggaraan ramalan (predictive maintenance)

Ini jauh lebih berfokus berbanding “kursus AI asas selama 2 hari untuk semua”.

3. Latihan Semula (Reskilling) Pekerja Sedia Ada

New York menekankan retraining dan apprenticeship. Dalam bahasa mudah:

"Jangan buang pekerja lama, latih semula mereka untuk kerja baharu yang lebih bernilai."

Untuk sektor awam Malaysia, ini kritikal kerana:

  • Ramai pegawai berada di gred pertengahan dengan pengalaman proses yang mendalam.
  • AI boleh automasikan kerja rutin mereka, tetapi pengetahuan domain mereka sangat diperlukan untuk reka aliran kerja automasi yang betul.

Model praktikal yang saya lihat berkesan:

  • 6–12 bulan program reskilling AI untuk pegawai terpilih (bukan kursus sehari).
  • Projek sebenar yang diselia mentor industri – contoh: automasi pemprosesan permohonan lesen, audit bantuan tunai.
  • Laluan kerjaya jelas: selepas tamat, mereka diiktiraf sebagai AI Champion / Digital Specialist di jabatan masing-masing.

4. Dana Berbilang Tahun, Bukan Satu Kitaran Bajet

New York pecahkan dana untuk digunakan selama empat tahun. Ini sekali gus mengurangkan masalah:

  • projek “hangat-hangat tahi ayam” satu tahun,
  • tiada kesinambungan,
  • kumpulan pertama dilatih, tapi tiada cohort susulan.

Untuk Malaysia, agensi kerajaan boleh:

  • reka Roadmap AI 3–5 tahun yang jelas,
  • ring-fence sebahagian bajet transformasi digital khusus untuk latihan dan perantisan AI setiap tahun,
  • jadikan ia program berkala, bukan ad-hoc.

Contoh Aplikasi: Dari Latihan AI Ke Projek Nyata Kerajaan

Kalau kita tengok balik apa New York sasarkan – AI, trades elektromekanikal, sistem kuasa – ia sebenarnya berkait rapat dengan aplikasi AI dalam kerajaan yang Malaysia sedang bincang.

Berikut beberapa contoh use case yang boleh disepadukan dalam program latihan sektor awam:

1. Automasi Perkhidmatan Awam Berasaskan AI

Peserta latihan boleh bekerja atas projek seperti:

  • Chatbot kerajaan untuk FAQ lesen, cukai, bantuan – dilatih untuk bahasa Melayu dan dialek tempatan.
  • Sistem pemprosesan dokumen pintar: ekstrak data dari borang PDF, surat, resit dan masukkan ke sistem back-end.
  • Analitik pertanyaan rakyat: kenal pasti isu panas mengikut daerah/kaum/umur untuk bantu perancangan dasar.

Kesan terus:

  • masa proses lebih pendek,
  • kurang kebergantungan pada kaunter fizikal,
  • data yang lebih bersih untuk analitik dasar.

2. AI Dalam Bandar Pintar & Keselamatan

Untuk PBT dan kerajaan negeri, modul latihan boleh fokus pada:

  • Analitik video untuk keselamatan awam dan pengurusan trafik, dengan garis panduan privasi yang ketat.
  • Ramalan banjir dan tanah runtuh berasaskan data sensor dan imej satelit.
  • Pengoptimuman laluan pengangkutan awam menggunakan data penggunaan sebenar.

Latihan tidak berhenti pada teori model AI sahaja. Peserta perlu:

  • faham isu etika & privasi,
  • tahu cara baca dashboard analitik,
  • mampu jelaskan dapatan kepada pembuat dasar.

3. Tenaga Bersih, Grid Pintar dan Kecekapan Bangunan Kerajaan

Seperti New York, Malaysia boleh gabungkan AI dengan tenaga dan kelestarian:

  • Ramalan beban elektrik untuk kompleks kerajaan & bandar.
  • Pengurusan tenaga bangunan pintar – kawal penghawa dingin, lampu, lif secara pintar.
  • Penyelenggaraan ramalan untuk loji rawatan air, janakuasa kecil, aset infrastruktur.

Ini menyokong komitmen Malaysia kepada pengurangan karbon dan kos operasi kerajaan yang lebih rendah.

Bagaimana Agensi Kerajaan Boleh Mula Reka Program AI Seperti New York

Kalau anda berada di kementerian, kerajaan negeri atau GLC dan mahu bergerak cara New York, anda boleh gunakan rangka tindakan praktikal ini.

Langkah 1: Pilih 2–3 Kes Penggunaan AI Yang Jelas Pulangan

Jangan mula dengan 20 idea. Pilih beberapa use case yang:

  • dekat dengan mandat agensi (lesen, bantuan, penguatkuasaan, trafik),
  • ada data sedia ada,
  • dan jelas penjimatan masa/kos atau peningkatan kualiti perkhidmatan.

Langkah 2: Bentuk Konsortium Latihan

Ikut cara New York – libatkan pelbagai pihak:

  • Politeknik & kolej komuniti: modul teknikal asas data & AI.
  • Universiti: dasar AI, etika, analitik lanjutan.
  • Kesatuan / persatuan penjawat awam: jaminan laluan kerjaya dan reskilling.
  • Industri: mentor projek sebenar dan pendedahan alat komersial.

Tujuan utama: program latihan bukan milik satu pihak sahaja, tapi ekosistem.

Langkah 3: Strukturkan Program 6–12 Bulan, Bukan 3 Hari

Struktur yang saya lihat praktikal untuk sektor awam:

  1. Bulan 1–2 – Asas data dan konsep AI, governance, etika.
  2. Bulan 3–4 – Bengkel hands-on dengan data sebenar agensi.
  3. Bulan 5–8 – Projek pasukan dengan use case nyata, diselia mentor.
  4. Bulan 9–12 (pilihan) – Perantisan dalam unit inovasi / data / bandar pintar.

Setiap peserta tamat dengan:

  • projek AI yang sudah diuji (bukan hanya kertas kerja),
  • dokumentasi proses,
  • dan peranan jelas dalam pelaksanaan seterusnya.

Langkah 4: Letakkan KPI Yang Berkaitan Dengan Perkhidmatan Rakyat

New York kaitkan pelaburan ini dengan pekerjaan berkualiti dan tenaga bersih. Agensi Malaysia patut kaitkan latihan AI dengan indikator seperti:

  • masa memproses permohonan berkurang X%,
  • aduan rakyat turun Y%,
  • penjimatan kos operasi RM setiap tahun,
  • atau pengurangan pelepasan karbon untuk bangunan kerajaan.

Bila KPI jelas, lebih mudah meyakinkan MOF dan pihak audit bahawa latihan AI ini pelaburan, bukan perbelanjaan hangus.

Menjadikan Tenaga Kerja Kerajaan “AI-Ready” Menjelang 2030

Hala tuju global sudah jelas: negara yang mendahulukan tenaga kerja sektor awam yang celik AI akan lebih cepat capai matlamat bandar pintar, identiti digital, keselamatan siber dan ekonomi digital.

New York beri contoh: gunakan agensi utiliti sebagai pemacu, salur dana terus ke institusi pendidikan dan kesatuan, dan bina program latihan berbilang tahun dengan fokus kepada kerjaya sebenar.

Untuk Malaysia, soalan yang patut kita tanya sekarang bukan “perlu atau tidak AI dalam kerajaan?”, tetapi:

“Kementerian dan kerajaan negeri mana yang sanggup menjadi New York versi Malaysia – memulakan dana latihan AI sektor awam yang serius, terancang dan berimpak?”

Jika agensi anda sedang merancang inisiatif AI dalam kerajaan & sektor awam, ini masa terbaik untuk:

  • kenal pasti use case utama,
  • reka pelan reskilling pegawai,
  • dan membina kerjasama dengan institusi pendidikan serta rakan teknologi.

Kerajaan yang melabur awal pada tenaga kerja AI-ready hari ini, akan mempunyai perkhidmatan awam yang lebih cekap, lebih pintar dan lebih dipercayai rakyat menjelang 2030.