Digital Twin Bandar: Pengajaran Dari Peachtree Corners

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

Bagaimana bandar kecil Peachtree Corners guna digital twin dan AI untuk urus trafik, keselamatan dan perancangan bandar – dan apa yang Malaysia boleh belajar.

digital twin bandarAI sektor awambandar pintar MalaysiaMalaysia Digital Economy Blueprintmobiliti pintardata-driven governance
Share:

Digital Twin Bandar: Pengajaran Dari Peachtree Corners Untuk Malaysia

Pada 2024, lebih 56% penduduk dunia tinggal di kawasan bandar, dan angka ini terus meningkat setiap tahun. Bila bandar makin padat, masalah yang sama akan berulang: jem yang tak habis-habis, banjir kilat, jenayah di kawasan tumpuan, kos operasi PBT yang naik tapi bajet tak seberapa. Di Malaysia, semua ini sedang berlaku sekarang, bukan 10 tahun lagi.

Dalam siri AI in Government & Public Sector ini, satu contoh menarik datang dari sebuah bandar kecil di Amerika Syarikat: Peachtree Corners, Georgia. Bandar dengan hanya 42,000 penduduk ini sedang membangunkan digital twin untuk kawasan pusat bandarnya – satu replika maya bandar yang hidup dengan data masa nyata, digunakan untuk perancangan bandar, keselamatan awam dan mobiliti pintar.

Kenapa cerita bandar kecil di AS relevan untuk Malaysia yang sedang melaksanakan Dasar Malaysia Digital (MyDIGITAL)? Sebab apa yang mereka buat hari ini sebenarnya sangat selari dengan apa yang Malaysia nak capai di bawah agenda bandar pintar, AI sektor awam dan tadbir urus berasaskan data.

Dalam artikel ini, saya nak huraikan apa sebenarnya Peachtree Corners buat, bagaimana mereka menggunakan AI dan digital twin, dan yang paling penting: apa yang kerajaan negeri, PBT dan agensi pusat di Malaysia boleh belajar dan praktikkan sekarang.

Apa Itu Digital Twin Bandar Dalam Bahasa Mudah?

Digital twin bandar ialah salinan digital bandar yang sangat terperinci, dihubungkan dengan data masa nyata daripada sensor, kamera, sistem trafik, utiliti dan pelbagai sumber lain. Bukan sekadar 3D model cantik, tetapi satu "bandar maya" yang sentiasa dikemas kini.

Dalam konteks Peachtree Corners:

  • Mereka membina versi fotorealistik pusat bandar
  • Digital twin ini disambung dengan data trafik, sensor, kamera dan sistem lain
  • AI dan model pembelajaran mesin dilatih dalam persekitaran maya ini sebelum digunakan pada jalan sebenar

Bandar boleh guna digital twin untuk:

  • Uji perubahan lampu isyarat tanpa kacau trafik sebenar
  • Simulasi laluan bas, e-hailing, kenderaan autonomi
  • Rancang pembangunan komersial dan perumahan
  • Latih pasukan keselamatan awam untuk respon kecemasan

Ringkasnya, digital twin ialah “sandbox” bandar – tempat selamat untuk mencuba, menguji dan mengoptimumkan sebelum dilaksanakan di dunia sebenar.

Strategi Peachtree Corners: Teknologi Sebagai "Infra Teras"

Peachtree Corners ambil pendirian yang saya rasa Malaysia juga perlu ikut:

"Kami anggap teknologi sebagai infrastruktur teras."

Bagi mereka, sensor, data, AI dan rangkaian 5G adalah sama penting seperti jalan raya, pembentungan dan bekalan elektrik.

1. Kerjasama dengan universiti & startup

Bandar ini ada Curiosity Lab, sebuah pusat inovasi milik bandar. Di situ:

  • Mereka bekerjasama dengan Georgia Tech melalui inisiatif Atrium
  • Pelajar, penyelidik dan startup berkongsi ruang kerja dan ruang ujian teknologi bandar pintar
  • Teknologi baharu – termasuk AI bandar, mobiliti pintar, dan IoT – diuji secara live di bandar sebenar

Ini sangat dekat dengan apa yang kita cuba buat di Malaysia melalui:

  • Koridor pintar seperti Cyberjaya, Iskandar Malaysia, Bayan Lepas
  • Kolaborasi universiti awam (UM, UKM, UTM, USM) dengan PBT dan agensi seperti PLANMalaysia, MAMPU, MDEC

Perbezaannya: Peachtree Corners jadikan seluruh bandar sebagai "living lab", bukan sekadar satu taman teknologi terpencil.

2. Digital twin sebagai enjin keputusan

Dengan kerjasama syarikat BizzTech, mereka bina digital twin pusat bandar untuk:

  • Menyediakan “safe sandbox” untuk model AI trafik
  • Uji pelarasan lampu isyarat, susun atur jalan, dan zon parkir
  • Simulasi koridor kenderaan autonomi sebelum kenderaan sebenar dilepaskan
  • Rehearsal protokol respon insiden – contohnya kemalangan besar atau kebocoran bahan berbahaya

Bandar boleh buat keputusan berdasarkan data, simulasi dan bukti, bukan sekadar andaian atau tekanan politik jangka pendek.

3. Edge AI + 5G untuk mobiliti pintar

Peachtree Corners juga bekerjasama dengan NVIDIA untuk bawa edge AI ke persimpangan jalan dan kawasan tumpuan:

  • AI di tepi rangkaian (bukan di cloud sahaja) memproses data sensor dalam milisaat
  • Aplikasi tipikal:
    • Pengesanan pejalan kaki automatik
    • Lampu isyarat adaptif mengikut aliran trafik masa nyata
    • Harga parkir / hentian tepi jalan dinamik mengikut permintaan

Gabungan ini disokong oleh rangkaian 5G latensi ultra rendah, membolehkan sistem berasaskan AI bertindak hampir masa nyata.

Bandar ini memang kecil, tapi cara mereka menyusun ekosistem teknologi bandar pintar sebenarnya sangat matang.

Apa Maknanya Digital Twin & AI Untuk Malaysia?

Ini bahagian yang saya rasa paling kritikal untuk pembuat dasar, CIO sektor awam dan YDP PBT di Malaysia.

1. Selari dengan MyDIGITAL & aspirasi bandar pintar Malaysia

Di bawah Malaysia Digital Economy Blueprint (MyDIGITAL) dan pelan bandar pintar seperti Smart City Framework KPKT, kerajaan sudah menetapkan hala tuju:

  • Perancangan bandar berasaskan data
  • Penggunaan AI untuk pengurusan trafik, utiliti, keselamatan
  • Pendigitalan perkhidmatan PBT

Digital twin sebenarnya alat praktikal untuk capai semua ini:

  • Rancangan struktur dan rancangan tempatan boleh diuji secara maya
  • Projek infrastruktur besar (lebuh raya, LRT, BRT, TOD) boleh disimulasikan impaknya
  • Senario banjir boleh dimodelkan dengan menggabungkan data topografi, saliran dan hujan lebat

2. Keselamatan awam dan daya tahan bandar

Malaysia semakin kerap berdepan:

  • Banjir kilat di bandar utama
  • Nahas jalan raya di persimpangan kritikal
  • Risiko bencana seperti tebing runtuh dan tanah runtuh

Dengan digital twin dan AI sektor awam, PBT dan agensi keselamatan boleh:

  • Simulasi aliran air berdasarkan intensiti hujan tertentu, dan rancang mitigasi
  • Kenal pasti "black spot" kemalangan jalan dan uji pelarasan jalan / lampu isyarat terlebih dahulu
  • Latih respon kecemasan secara maya untuk banjir, kebakaran besar, tumpahan kimia dan sebagainya

Ini bukan teori – Peachtree Corners sendiri guna digital twin untuk latihan respon insiden dan pengoptimuman trafik.

3. Tadbir urus berasaskan data, bukan rasa

Satu masalah klasik dalam kerajaan tempatan: keputusan banyak bergantung pada tekanan politik, rungutan penduduk paling bising, atau "pengalaman lama" pegawai. Data dan simulasi jarang jadi asas.

Digital twin memaksa budaya baru:

  • Setiap cadangan besar boleh ditanya: “Apa yang simulasi tunjuk?”
  • YDP / Datuk Bandar / EXCO boleh buat keputusan dengan visual jelas – bukan laporan 50 muka surat yang tiada siapa baca
  • Penduduk boleh nampak sendiri kesan cadangan pembangunan melalui paparan 3D dan senario simulasi

Untuk kerajaan yang serius dengan akauntabiliti dan nilai untuk wang, ini sangat kuat.

4 Bidang Penggunaan Digital Twin Yang Paling Relevan Untuk PBT Malaysia

Kalau anda di PBT atau agensi persekutuan, di sinilah saya nampak penggunaan paling praktikal dalam 3–5 tahun akan datang.

1. Pengurusan trafik & mobiliti bandar

Gunakan digital twin untuk:

  • Simulasi pelarasan lampu isyarat di persimpangan kritikal
  • Uji laluan baharu bas bandar, bas sekolah dan BRT
  • Rancang laluan khas motosikal atau mikro-mobiliti (escooter, basikal)
  • Analisis kesan penutupan jalan semasa acara besar atau kerja naik taraf

Dengan AI trafik di tepi rangkaian (edge AI) seperti di Peachtree Corners, bandar boleh:

  • Kurangkan masa menunggu di lampu isyarat
  • Kurangkan pelepasan karbon daripada idling kenderaan
  • Tingkatkan keselamatan pejalan kaki di lintasan sibuk

2. Perancangan guna tanah & pembangunan hartanah

Digital twin membolehkan:

  • Pembangun dan PBT uji kesan pembangunan baharu terhadap trafik, kapasiti pembentungan, keperluan parkir
  • Analisis kesan bayang-bayang bangunan tinggi kepada kawasan sekeliling
  • Rancang zon hijau dan taman bandar yang betul-betul beri kesan iklim mikro

Bayangkan mesyuarat OSC bila semua pihak boleh "masuk" ke dalam model 3D bandar dan nampak sendiri kesan projek – jauh lebih produktif dan telus.

3. Pengurusan bencana & iklim

Gabungkan digital twin dengan data:

  • Hujan (radar, stesen met)
  • Sungai dan parit (sensor paras air)
  • Sistem saliran bandar

PBT boleh:

  • Ramal kawasan yang akan mula banjir pada intensiti hujan tertentu
  • Susun atur penempatan pam mudah alih dan sandbag dengan lebih tepat
  • Susun laluan pemindahan dan pusat pemindahan sementara dengan lebih berkesan

4. Operasi harian PBT yang lebih cekap

Digital twin juga boleh dihubungkan dengan sistem lain:

  • Pengurusan pencahayaan jalan (lampu pintar)
  • Pengurusan sisa pepejal
  • Kerja selenggaraan jalan dan longkang

AI boleh bantu jawab soalan seperti:

  • Di mana lokasi paling sesuai untuk tambah tong sampah pintar?
  • Jalan mana perlu diselenggara dahulu berdasarkan tahap kerosakan dan aliran trafik?
  • Kawasan mana paling sesuai untuk pemasangan CCTV keselamatan baharu?

Cabaran Sebenar: Bukan Teknologi, Tapi Tadbir Urus

Satu lagi pengajaran penting dari Peachtree Corners: teknologi hanya sebahagian cerita. Yang lebih sukar – dan sering diabaikan – ialah tadbir urus, data dan bakat.

1. Pengurusan data merentas agensi

Digital twin hanya berfungsi jika:

  • Data trafik, utiliti, GIS, cuaca, keselamatan, semua boleh dikongsi dan diintegrasi
  • Ada standard data yang konsisten
  • Isu privasi dan keselamatan data diurus dengan jelas

Malaysia sudah ada asas melalui inisiatif data terbuka kerajaan dan pelbagai projek GIS. Tapi kebanyakan data masih "terkunci" dalam silo agensi.

2. Kekurangan bakat data & AI dalam sektor awam

Banyak PBT dan agensi negeri kekurangan:

  • Data engineer
  • Data scientist
  • Pakar AI/ML
  • Urban technologist (gabungan perancangan bandar + teknologi)

Kerjasama seperti yang dibuat Peachtree Corners dengan Georgia Tech boleh diterjemah di Malaysia sebagai:

  • Pusat inovasi bandar pintar bersama universiti tempatan
  • Makmal bersama (joint lab) antara PBT, universiti dan syarikat teknologi
  • Program reskilling pegawai kerajaan dalam analitik data dan AI

3. Kepimpinan politik yang berani uji dan gagal kecil

Digital twin bagi peluang "gagal secara maya" tanpa menjejaskan rakyat. Tapi budaya dalam sektor awam selalunya tak selesa dengan eksperimen, walaupun eksperimen itu hanya di ruang maya.

Kalau kita serius nak jadikan AI dalam sektor awam sebagai enjin pertumbuhan dan keberkesanan, kepimpinan perlu:

  • Galakkan projek rintis (pilot) yang jelas skop dan hasilnya
  • Terima hakikat sebahagian percubaan tak akan berjaya
  • Fokus pada pembelajaran dan replikasi bila sesuatu pendekatan berkesan

Peachtree Corners sudah buat ini sejak 1960-an melalui Technology Park Atlanta. Mereka ada tradisi "cuba, uji, perbaiki" yang konsisten.

Dari Peachtree Corners ke Putrajaya: Apa Langkah Praktikal Seterusnya?

Kalau anda di PBT, agensi negeri atau kementerian dan tertanya-tanya "nak mula dari mana?", ini cadangan praktikal yang saya sendiri nampak realistik dalam konteks Malaysia:

  1. Pilih satu zon hidup sebagai “living lab”
    Contohnya pusat bandar, kawasan TOD, atau zon komersial utama. Jangan tunggu satu bandar penuh.

  2. Bina asas data & GIS yang kemas dulu
    Pastikan lapisan guna tanah, jalan, utiliti, bangunan, dan data trafik asas sudah tersedia dan dikemas kini.

  3. Mulakan digital twin berskala kecil dengan satu use case jelas
    Contohnya: optimasi lampu isyarat di 10 persimpangan paling sesak, atau simulasi banjir di satu lembangan sungai bandar.

  4. Wujudkan kerjasama tiga pihak: PBT – universiti – industri
    Jadikan projek ini sebagai platform latihan pelajar, R&D universiti, dan demonstrasi teknologi syarikat tempatan.

  5. Bangunkan pasukan kecil “smart city & AI unit” dalam PBT
    Tak perlu besar, tapi mesti ada mandat jelas untuk eksperimen, integrasi data dan pengurusan vendor.

  6. Rujuk rangka kerja nasional seperti MyDIGITAL dan Kerangka Bandar Pintar
    Pastikan projek align dengan sasaran nasional supaya senang dapat sokongan bajet dan polisi.

Peachtree Corners menunjukkan bahawa bandar kecil pun boleh memimpin dalam penggunaan AI dan digital twin, asalkan strategi jelas, kerjasama kukuh, dan keberanian untuk jadikan teknologi sebagai infrastruktur teras.

Untuk Malaysia, soalan sebenar sekarang bukan lagi "patut atau tidak kita gunakan digital twin dan AI dalam sektor awam", tetapi "daerah dan bandar mana yang berani jadi perintis seterusnya?"