Data center mega di Atlanta tunjuk bagaimana infrastruktur digital jadi asas AI, bandar pintar dan kerajaan digital. Inilah pelajaran penting untuk Malaysia.
Data center 2.6 juta kaki persegi ini bukan sekadar gudang server
Di Atlanta, sebuah kampus data center sembilan bangunan bernilai sekitar USD5 bilion sedang dicadangkan, meliputi hampir 2.6 juta kaki persegi. Saiznya kira-kira 50% lebih besar daripada Mall of Georgia.
Nampak macam berita hartanah biasa, tapi inilah sebenarnya infrastruktur asas yang menggerakkan kecerdasan buatan (AI), kerajaan digital dan bandar pintar. Tanpa data center, semua cita-cita dalam Malaysia Digital Economy Blueprint – dari MyDigital, identiti digital kebangsaan, analitik keselamatan hingga kamera CCTV pintar – akan tersekat di atas kertas.
Artikel ini kupas apa yang sedang berlaku di Atlanta, kenapa ia relevan untuk Malaysia, dan bagaimana kerajaan serta pihak berkuasa tempatan boleh merancang data center yang mesra AI, mesra rakyat dan mesra grid tenaga.
1. Apa yang sedang berlaku di Atlanta – dan kenapa ia patut buat kita berfikir
Atlanta kini antara pasaran data center paling rancak di Amerika Utara. Menjelang pertengahan 2024, pembinaan data center di sana meningkat 76% tahun ke tahun – paling tinggi antara lapan pasaran utama data center di rantau itu.
Projek Newton County Technology Park yang dilaporkan:
- 9 bangunan data center di atas 317 ekar tanah
- Anggaran nilai: USD5 bilion
- Keluasan: ~2.6 juta kaki persegi
- Sasaran siap sekitar awal 2030-an
Kerajaan negeri dan pihak berkuasa tempatan di Georgia memberi insentif cukai yang besar untuk menarik pelaburan ini. Walaupun ada cubaan undang-undang untuk tarik balik insentif tersebut, ia akhirnya diveto oleh gabenor selepas lobi industri.
Dalam masa yang sama, ada juga tentangan komuniti kerana:
- Data center guna elektrik dan air dalam jumlah sangat besar
- Menambah tekanan kepada grid tenaga dan sumber air
- Pekerjaan yang diwujudkan tidak sebanyak kilang tradisional
Inilah realiti global: bandar dan negeri berlumba-lumba menarik pelaburan data center untuk menyokong ekonomi digital dan AI, tapi perlu berdepan isu sumber, alam sekitar dan penerimaan masyarakat.
Apa kaitannya dengan Malaysia?
Malaysia melalui MyDigital memang mensasarkan menjadi hab data dan pusat data serantau. Rancangan kerajaan untuk AI dalam sektor awam – termasuk bandar pintar, kerajaan elektronik, sistem keselamatan sempadan, dan analitik nasional – memerlukan kapasiti pemprosesan dan storan yang besar.
Atlanta hari ini memberi gambaran kepada Malaysia tentang apa yang bakal kita hadapi jika kita serius mahu menjadi negara berasaskan data dan AI.
2. Data center sebagai nadi AI kerajaan dan bandar pintar
Realiti yang ramai terlepas pandang:
AI dalam sektor awam hanya setanding dengan infrastruktur data center di belakangnya.
Semua inisiatif AI in Government & Public Sector bergantung pada keupayaan pengkomputeran yang stabil, pantas dan selamat:
- Identiti digital & e-KYC kerajaan memerlukan pemprosesan biometrik secara masa nyata dan storan rekod yang selamat.
- CCTV pintar dan analitik video untuk bandar selamat (safe city) bergantung pada GPU, storan video besar, dan rangkaian yang pantas.
- Sistem ramalan banjir, kesesakan trafik dan bencana memerlukan pemodelan data besar (big data) dan inference AI berterusan.
- Automasi perkhidmatan awam seperti chat bot kerajaan, penterjemahan masa nyata dan pemprosesan dokumen pintar memerlukan pelayan yang berskala.
Tanpa data center yang AI-ready, kerajaan akan:
- Bergantung penuh kepada cloud luar negara (isu kedaulatan data dan kos jangka panjang)
- Berdepan latensi tinggi untuk aplikasi masa nyata
- Sukar mematuhi keperluan penyimpanan data sensitif dalam negara
Atlanta memahami hal ini – sebab itu gergasi seperti Meta dan AWS terus menambah kemudahan di kawasan sekitar. Malaysia juga sudah mula dengan kehadiran hyperscaler global, tetapi perancangan jangka panjang perlu jauh lebih agresif dan tersusun.
3. Apa yang Malaysia boleh belajar: tiga dimensi perancangan data center
3.1 Dimensi 1: Perancangan spatial & bandar pintar
Projek Newton County terletak di koridor pembangunan pesat di sepanjang lebuh raya utama, berdekatan:
- Taman industri besar
- Kilang kenderaan elektrik bernilai USD5 bilion
- Data center Meta yang sedia ada
Maksudnya, mereka tidak bina data center secara terpencil. Mereka wujudkan ekosistem teknologi di sepanjang koridor yang sama.
Untuk Malaysia, ini bermakna:
- Letakkan data center berhampiran hub bandar pintar – contohnya koridor Klang Valley, Iskandar Malaysia, Bayan Lepas, atau Cyberjaya.
- Selaraskan dengan rancangan Rancangan Fizikal Negara dan Rancangan Struktur Negeri supaya infrastruktur fiber, grid tenaga dan jalan raya dibangunkan sekali.
- Jadikan data center sebahagian daripada perancangan bandar pintar, bukan projek terasing di hujung kawasan perindustrian.
Bandar seperti Atlanta menggunakan data center sebagai magnet untuk industri teknologi lain. Malaysia patut buat benda sama: data center bukan destinasi akhir, tetapi pemangkin untuk:
- Syarikat AI tempatan
- Startup govtech
- Penyedia analitik keselamatan dan pertahanan
- Institut penyelidikan universiti dalam bidang AI & data raya
3.2 Dimensi 2: Tenaga, air dan kelestarian
Antara isu paling sensitif di Amerika Syarikat sekarang: data center menekan grid tenaga dan sumber air.
Data center besar biasanya memerlukan kapasiti ratusan megawatt. Bila banyak projek diluluskan dalam masa singkat, syarikat utiliti perlu menambah penjanaan – kadang-kadang dengan bahan api fosil.
Kalau Malaysia hanya salin model ini, kita akan:
- Sukar capai sasaran tenaga boleh diperbaharui
- Berdepan risiko bekalan elektrik tidak stabil di kawasan padat penduduk
- Tertekan dari segi reputasi alam sekitar dan komitmen ESG
Ada cara lebih sihat:
- Wajibkan standard kecekapan tenaga (PUE) yang ketat untuk data center baru.
- Galakkan integrasi tenaga boleh diperbaharui (solar atas bumbung, PPA hijau, atau integrasi dengan ladang solar berhampiran).
- Guna penyejukan cecair dan reka bentuk hijau bagi mengurangkan keperluan air.
- Rancang bersama TNB, Suruhanjaya Tenaga dan SPAN dari peringkat awal, bukan selepas bangunan siap.
Kerajaan negeri dan PBT boleh meletakkan syarat kelulusan yang jelas:
Tiada data center berskala besar tanpa pelan tenaga dan air yang mapan, selari dengan sasaran negara rendah karbon.
3.3 Dimensi 3: Polisi insentif dan pulangan kepada rakyat
Georgia memberi potongan cukai besar untuk tarik pelaburan data center. Namun timbul persoalan yang sama seperti di mana-mana:
- Infrastruktur mahal, insentif tinggi
- Pekerjaan langsung tidak begitu banyak
- Adakah pulangan kepada masyarakat sepadan?
Malaysia perlu belajar daripada perdebatan ini. Insentif cukai memang perlu untuk menarik pelaburan awal, tetapi:
- Ia mesti dikaitkan dengan pemindahan teknologi dan pembinaan kapasiti tempatan.
- Boleh disyaratkan supaya operator:
- Sediakan latihan teknikal untuk anak tempatan dalam pengurusan data center & AI
- Buka ruang untuk perkongsian infrastruktur bersama agensi kerajaan (contoh, kapasiti khas untuk projek AI sektor awam)
- Labur dalam projek komuniti setempat – sekolah, infrastruktur digital komuniti, makmal inovasi bandar pintar.
Kalau tidak, data center akan dilihat hanya sebagai bangunan besar yang makan elektrik dan beri manfaat terhad pada penduduk sekeliling.
4. Menjadikan data center sebagai infrastruktur strategik kerajaan
Untuk menyokong visi MyDigital dan pelan AI kebangsaan, kerajaan perlu melihat data center bukan sekadar projek swasta, tetapi aset strategik negara.
Beberapa langkah praktikal yang saya rasa kritikal:
4.1 Rangka kerja “AI-ready Data Center for Government”
Kerajaan persekutuan boleh menggariskan satu rangka kerja nasional yang menetapkan:
- Keperluan lokasi dan zon untuk data center yang akan menyokong aplikasi kerajaan dan bandar pintar
- Standard keselamatan, kedaulatan data dan pemulihan bencana
- Rangka kerja perkongsian awan hibrid antara:
- Awan kerajaan (G-Cloud / GovCloud)
- Data center komersial dalam negara
- Hyperscaler antarabangsa yang patuh garis panduan kedaulatan data
Rangka kerja ini memastikan bila PBT atau agensi membeli sistem AI – dari CCTV pintar hingga sistem pengesanan banjir – ada tempat yang standard dan selamat untuk sistem itu beroperasi.
4.2 Kluster data center untuk bandar pintar utama
Daripada membenarkan pembangunan data center secara rawak, Malaysia boleh:
- Tetapkan 2–3 kluster utama untuk menghoskan beban kerja kerajaan dan bandar pintar (contoh: Lembah Klang, Iskandar, utara Semenanjung).
- Pastikan setiap kluster mempunyai:
- Sambungan fiber berkapasiti tinggi ke pusat bandar dan pusat pentadbiran
- Akses kepada grid tenaga yang diperkukuh
- Rangka pelan pemulihan bencana antara kluster
Ini bukan sahaja memudahkan pengurusan teknikal, tetapi juga meningkatkan daya tahan apabila berlaku bencana atau gangguan besar.
4.3 Model kerjasama awam-swasta yang lebih matang
AI untuk kerajaan bukan projek yang habis dalam dua atau tiga tahun. Ia memerlukan komitmen jangka panjang 10–15 tahun dari segi:
- Infrastruktur data center
- Tenaga
- Naik taraf perkakasan (GPU, server, rangkaian)
Model kerjasama yang matang boleh merangkumi:
- Pajakan jangka panjang kapasitI rak atau bilik khas untuk kerajaan dalam data center swasta
- Pelaburan minoriti kerajaan atau GLC dalam projek data center strategik
- Konsortium antara kerajaan, universiti dan operator data center untuk membangunkan:
- Platform data bersama untuk bandar pintar
- Sandbox AI sektor awam
- Program latihan tenaga kerja mahir data center & AI
Bila struktur kerjasama jelas, pelabur juga lebih yakin untuk bawa projek berskala Newton County Technology Park ke Malaysia.
5. Dari berita Atlanta ke tindakan di Malaysia: apa langkah seterusnya?
Projek data center sembilan bangunan di utara Atlanta menunjukkan satu perkara yang sukar disangkal:
Negara yang serius tentang AI dan bandar pintar sedang menggandakan pelaburan dalam infrastruktur data center.
Malaysia tidak terkecuali. Kalau kerajaan mahukan:
- Identiti digital nasional yang kukuh
- Bandar pintar dengan analitik masa nyata
- Sistem keselamatan dan pertahanan berasaskan AI
- Perkhidmatan awam digital yang pantas dan peribadi
…maka perbincangan tentang data center tak boleh lagi terpinggir. Ia perlu masuk ke meja perancangan Rancangan Malaysia, mesyuarat kabinet digital, dan juga perbincangan di peringkat PBT.
Beberapa soalan yang wajar ditanya oleh pembuat dasar dan pemimpin kerajaan sekarang:
- Di mana kluster data center strategik yang akan menyokong semua inisiatif AI kerajaan lima hingga sepuluh tahun akan datang?
- Bagaimana kita memastikan data center ini cekap tenaga, mesra alam dan tidak membebankan grid?
- Apakah insentif yang kita sedia beri – dan syarat balas apa yang kita wajibkan – supaya rakyat mendapat pulangan sebenar?
- Bagaimana kita menyelaras pelaburan data center dengan pelan bandar pintar, grid tenaga dan pelan latihan tenaga kerja?
Kalau soalan-soalan ini mula dijawab dengan serius, kisah Atlanta bukan sekadar berita luar negara. Ia jadi cermin untuk Malaysia membina asas AI dan kerajaan pintar yang lebih kukuh, tersusun dan tahan lama.
Siri “AI in Government & Public Sector” menekankan satu perkara berulang kali: AI bukan hanya tentang algoritma. Ia tentang infrastruktur, tadbir urus dan keputusan berani. Data center ialah bahagian yang ramai tak nampak, tetapi kalau ia gagal, seluruh impian AI negara akan tergendala.