Pentagon Percepat AI: Pengajaran Untuk Malaysia

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

Pentagon percepat penggunaan AI untuk pertahanan. Apa pengajaran untuk Malaysia dalam melaksana MyDIGITAL dan AI keselamatan negara?

AI kerajaanpertahanan dan keselamatanMalaysia Digital Economy Blueprintkecerdasan buatantransformasi digital sektor awam
Share:

AI Pertahanan Dipecut: Apa Kaitan Dengan Malaysia?

Pentagon sedang bersiap melancar alat AI baharu untuk logistik, analisis risikan dan perancangan tempur dalam masa beberapa hari atau minggu sahaja. Untuk sebuah organisasi gergasi dengan 3 juta anggota, itu bukan eksperimen kecil. Itu isyarat jelas: negara yang serius tentang keselamatan negara, serius tentang kecerdasan buatan.

Kenapa ini patut menarik perhatian Malaysia – terutama penjawat awam, agensi keselamatan, perancang dasar dan vendor teknologi tempatan? Sebab apa yang berlaku di Pentagon hari ini, selalunya menjadi penanda aras bagaimana kerajaan lain akan membangunkan AI dalam sektor awam esok.

Dalam siri “AI dalam Kerajaan & Sektor Awam” ini, fokus kita ialah bagaimana kerajaan melabur dalam AI untuk keselamatan, bandar pintar, identiti digital dan automasi perkhidmatan. Kisah Pentagon ini memberi satu cermin: sejauh mana kita benar‑benar bersedia untuk melaksanakan semangat Malaysia Digital Economy Blueprint (MyDIGITAL) dalam konteks keselamatan dan pertahanan negara.

Artikel ini huraikan apa yang Pentagon buat, kenapa mereka gerak begitu pantas, dan yang paling penting – bagaimana Malaysia boleh belajar dan bertindak.

Apa Sebenarnya Pentagon Sedang Lakukan Dengan AI?

Pentagon kini menjadikan “penggunaan meluas AI” sebagai keutamaan teknologi nombor satu. Di bawah pimpinan Undersecretary for Research & Engineering, Emil Michael, beberapa perkara penting sedang berlaku:

  1. Pelancaran alat AI seluruh jabatan

    • AI untuk logistik (pengurusan bekalan, penyelenggaraan, rantaian bekalan).
    • AI untuk analisis risikan (memproses imej satelit, laporan perisik, isyarat).
    • AI untuk perancangan tempur (simulasi senario, saranan taktikal).

  2. Pemilihan satu platform AI tunggal peringkat jabatan
    Pentagon memilih satu platform AI (Gemini for Government) sebagai asas pelaksanaan. Ini bukan soal jenama – ini soal strategi:

    Satu platform terpusat, banyak kegunaan di seluruh organisasi.

  3. Penyusunan semula pejabat teknologi
    Beberapa entiti teknologi seperti Defense Innovation Unit (DIU) dan Chief Digital and Artificial Intelligence Office (CDAO) digabung di bawah satu payung, supaya dasar, pembangunan dan perolehan AI bergerak sehala.

  4. Pengurangan ‘senarai keutamaan’ teknologi
    Daripada 14 bidang kritikal, Emil Michael mengecilkan kepada 6 sahaja. AI diletak paling atas. Katanya, “14 keutamaan, sebenarnya tiada keutamaan.”

Ini pendekatan yang jelas: fokus sempit, pelaksanaan luas.

Mengapa Pentagon Boleh Bergerak Pantas Dengan AI?

Pentagon sedar satu hakikat: rakyat biasa sudah guna AI, organisasi besar ketinggalan.

Emil Michael sendiri mengakui, untuk jabatan dengan 3 juta orang, mereka “jauh kurang menggunakan AI berbanding populasi umum”. Bila ChatGPT, Claude, Gemini dan model bahasa besar lain meledak, mereka nampak dua perkara:

  • Keupayaan AI telah melonjak, bukan lagi sekadar eksperimen makmal.
  • Risiko ketinggalan lebih besar daripada risiko mencuba.

Mereka juga banyak belajar daripada peperangan Rusia–Ukraine:

  • Barisan hadapan kini penuh dron vs dron, robot vs robot.
  • Keputusan taktikal perlu dibuat dalam saat, bukan jam.
  • Volume data dari medan tempur terlalu besar untuk manusia analisis tanpa bantuan AI.

Dan mereka sangat jelas tentang ancaman China:

  • China berusaha membina ekosistem cip sendiri, seakan “TSMC versi domestik”.
  • Mereka cuba tiru dan gantikan rantaian bekalan yang kini dikuasai pemain seperti ASML, TSMC dan Nvidia.

Bila pesaing utama sedang berlari dengan AI dan cip, pentadbiran yang lambat bukan lagi kelemahan – ia ancaman keselamatan.

Jambatan Ke Malaysia: Dari Pentagon Ke Putrajaya

Realitinya, konteks Malaysia lain daripada Amerika Syarikat. Tetapi prinsip asas AI dalam kerajaan dan pertahanan banyak yang sama.

MyDIGITAL dengan jelas menyebut:

  • Penggunaan data raya dan AI untuk meningkatkan penyampaian kerajaan.
  • Pengukuhan keselamatan siber dan daya tahan infrastruktur kritikal.
  • Kolaborasi dengan industri, termasuk syarikat tempatan dan global.

Apa yang Pentagon buat sekarang boleh diterjemah kepada beberapa pengajaran praktikal untuk Malaysia:

1. AI bukan lagi projek kecil – ia infrastruktur keselamatan negara

AI dalam pertahanan bukan sekadar sistem pengenalan wajah atau analisis video CCTV. Ia menyentuh:

  • Perancangan operasi keselamatan sempadan.
  • Pengurusan aset tentera, kapal, pesawat dan kenderaan.
  • Analisis ancaman siber dan serangan hibrid.

Kalau AI disusun betul, ia jadi setara dengan radar, satelit atau rangkaian komunikasi – satu infrastruktur pertahanan digital.

2. Kita perlukan platform AI kerajaan, bukan hanya projek terpencil

Pentagon memilih satu platform AI untuk seluruh jabatan. Malaysia patut fikir ke arah:

  • “Platform AI Sektor Awam Malaysia” yang dikawal dan diaudit rapi.
  • Satu lapisan AI yang boleh digunakan oleh:
    • Kementerian Pertahanan.
    • PDRM dan agensi keselamatan dalaman.
    • NADMA, CSM, MKN dan agensi lain.

Bukan semua perlu dibina sendiri. Tetapi arsitektur, tadbir urus dan kawalan data mesti milik kerajaan.

3. Penyusunan semula peranan dan struktur dalaman

Seperti Pentagon gabungkan DIU dan CDAO, Malaysia juga perlu tanya:

  • Siapa sebenarnya pemilik mandat AI kerajaan?
  • Adakah kuasa bertaburan antara pelbagai unit, atau disatukan di bawah satu pihak dengan kuasa jelas?
  • Adakah pelaksanaan MyDIGITAL cukup terhubung dengan Kementerian Pertahanan, agensi keselamatan, dan bukan hanya ekonomi digital komersial?

Tanpa susunan semula, kita akan lihat fenomena biasa: banyak projek rintis, sedikit impak nasional.

Bagaimana Agensi Malaysia Boleh Ambil Pengajaran Praktikal

Untuk agensi kerajaan, terutama yang terlibat dalam keselamatan, pertahanan, dan pengurusan krisis, ada beberapa langkah konkrit yang boleh diambil sekarang.

1. Kenal pasti 3–5 kegunaan AI berimpak tinggi

Pentagon fokus pada logistik, risikan dan perancangan tempur. Malaysia boleh mulakan dengan:

  • Logistik pertahanan & keselamatan
    Pengurusan stok peluru, alat ganti, peralatan perlindungan, bahan api – semua ini sesuai dioptimumkan dengan AI untuk mengurangkan pembaziran dan kekurangan stok kritikal.

  • Analisis imej dan video
    AI untuk:

    • Mengesan aktiviti mencurigakan di sempadan laut dan darat.
    • Memantau kawasan berisiko bencana (tanah runtuh, banjir) secara automatik.

  • Perancangan senario kecemasan
    Menggunakan model AI untuk mensimulasikan:

    • Gelombang banjir di Lembah Klang.
    • Krisis bekalan makanan atau tenaga.
    • Serangan siber besar-besaran ke atas infrastruktur kritikal.

Bukan semua perlu sempurna dari hari pertama. Yang penting, mulakan dengan kes penggunaan jelas dan boleh diukur.

2. Bentuk “task force AI keselamatan negara” lintas agensi

Pentagon gabungkan unit inovasi dan data di bawah satu kepimpinan. Di Malaysia, kita boleh:

  • Bentuk pasukan khas AI keselamatan negara yang melibatkan:
    • Kementerian Pertahanan
    • KDN / PDRM
    • MKN
    • MAMPU
    • Agensi keselamatan siber
    • MOSTI / agensi penyelidikan

Fungsi pasukan ini:

  • Menyelaraskan keutamaan AI berkaitan keselamatan.
  • Menetapkan standard data dan integrasi antara agensi.
  • Menasihati kerajaan tentang perolehan teknologi AI dan infrastruktur cloud yang selamat.

3. Wujudkan program latihan besar-besaran untuk penjawat awam

Emil Michael tekankan, selepas alat AI disediakan, mereka akan:

“Letak keupayaan itu di depan anda supaya anda boleh belajar dan guna. Kami akan ada latihan dan sokongan jurutera di lapangan.”

Malaysia perlu budaya sama: AI bukan hanya untuk pakar IT.

Cadangan pendekatan:

  • Latihan asas AI kepada pegawai operasi, pegawai lapangan dan perancang dasar.
  • “AI sandboxes” – persekitaran selamat di mana pegawai boleh mencuba model bahasa besar (dalam Bahasa Melayu dan Inggeris) dengan data rekaan.
  • Penempatan AI fellows atau jurutera data di kementerian utama untuk 6–12 bulan, bagi membantu bina kes penggunaan sebenar.

4. Tegaskan tadbir urus, etika dan akauntabiliti

Pentagon sendiri pernah menegaskan bahawa operator manusia mesti bertanggungjawab ke atas penggunaan AI dalam konflik. Malaysia tak boleh abaikan aspek ini.

Beberapa prinsip asas:

  • “Manusia sentiasa dalam gelung” untuk keputusan kritikal (penggunaan kekerasan, arahan operasi sensitif).
  • Jejak audit penuh bagi semua saranan AI yang digunakan dalam operasi.
  • Dasar yang jelas tentang data yang boleh dan tak boleh digunakan untuk melatih model AI kerajaan.

Ini seiring dengan kehendak MyDIGITAL yang menekankan kepercayaan, keselamatan dan privasi data.

Peranan Industri Tempatan Dalam Ekosistem AI Pertahanan

Satu lagi mesej penting dari Pentagon: mereka tahu rantaian bekalan cip dan teknologi tinggi sedang berubah. Mereka cari alternatif:

  • Negara lain untuk sumber cip.
  • Tapak ujian hipersonik di luar negara.
  • Kerjasama teknologi dengan sekutu.

Malaysia mungkin bukan pengeluar cip gergasi, tetapi kita ada ruang realistik untuk mengukuhkan rantaian nilai AI pertahanan dan keselamatan:

  • Syarikat cloud & data tempatan: Menyediakan infrastruktur data berdaulat untuk agensi keselamatan.
  • Startup AI & analitik: Membangunkan model dan aplikasi khusus Bahasa Melayu dan konteks tempatan (loghat, nama tempat, data geospatial Malaysia).
  • Universiti & pusat penyelidikan: Menjadi rakan kepada kerajaan untuk projek sandboxes AI nasional, terutamanya dalam keselamatan siber, analitik video, dan simulasi.

Pengajaran dari Pentagon di sini mudah:
Kalau kerajaan jelas tentang keutamaan, industri akan berani melabur.

Jalan Ke Hadapan: Dari Blueprint Ke Pelaksanaan

Penggunaan meluas AI oleh Pentagon menunjukkan satu perkara: negara yang melihat AI sebagai aset strategik, bukan projek ICT biasa, akan bergerak lebih jauh dan lebih laju.

Malaysia sudah ada kerangka – MyDIGITAL, dasar keselamatan siber, inisiatif bandar pintar. Yang tinggal ialah keberanian untuk:

  • Mengisytihar beberapa keutamaan AI terhad tetapi jelas, bukannya senarai panjang yang tak fokus.
  • Mewujudkan platform AI sektor awam yang betul-betul digunakan oleh agensi keselamatan dan pertahanan, bukan sekadar pilot berasingan.
  • Melatih ribuan penjawat awam untuk menjadi pengguna AI yang bijak, bukan penonton dari tepi.

Jika Pentagon boleh sasarkan pelaksanaan alat AI baru dalam “hari atau minggu”, soalan jujur untuk kita di Malaysia ialah:

Berapa lama kita perlukan untuk menggerakkan projek AI kerajaan daripada kertas dasar ke penggunaan harian di bilik operasi, pusat kawalan, dan medan sebenar?

Langkah seterusnya terserah kepada pembuat dasar, ketua agensi dan rakan industri.
Satu perkara saya yakin: AI dalam kerajaan dan sektor awam bukan lagi pilihan tambahan – ia sudah menjadi asas daya saing dan keselamatan negara.

🇲🇾 Pentagon Percepat AI: Pengajaran Untuk Malaysia - Malaysia | 3L3C