Bagaimana Agentic AI Mengubah Portal Kerajaan

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

Alaska sedang menguji agentic AI dalam portal myAlaska. Apa maksudnya untuk MyDIGITAL, bandar pintar dan automasi perkhidmatan awam di Malaysia?

AI kerajaanagentic AIdigital governmentMalaysia Digital Economy Blueprintsmart citye-government
Share:

Bagaimana Agentic AI Mengubah Portal Kerajaan

Pada 2025, kerajaan Alaska mula mempertimbangkan sesuatu yang ramai kerajaan lain baru mula bincang dalam bengkel dan kertas dasar: agentic AI di dalam portal digital rakyat mereka, myAlaska. Bukan sekadar chatbot tanya-jawab, tetapi AI yang boleh buat kerja bagi pihak rakyat, hujung ke hujung.

Ini sangat dekat dengan apa yang Malaysia sasarkan dalam Malaysia Digital Economy Blueprint (MyDIGITAL): automasi perkhidmatan awam, identiti digital, bandar pintar dan pengalaman digital yang konsisten antara agensi. Bezanya, Alaska sudah mula menguji bagaimana AI autonomi boleh disatukan di barisan hadapan interaksi kerajaan–rakyat.

Artikel ini gunakan kes myAlaska sebagai kajian kes: apa sebenarnya agentic AI, apa yang Alaska rancang, dan apa pelajaran praktikal untuk Malaysia – sama ada anda di sektor kerajaan, GLC, pembangun sistem, atau penyedia teknologi AI.

Apa Itu Agentic AI Dalam Konteks Kerajaan?

Agentic AI dalam sektor awam ialah AI yang bukan sekadar menjawab soalan, tetapi mampu merancang, membuat keputusan dalam skop yang ditetapkan, dan melaksanakan beberapa langkah proses pentadbiran secara automatik bagi pihak pengguna dengan pengawasan manusia.

Dalam projek myAlaska, kerajaan negeri bercadang menambah modul agentic AI yang boleh:

  • Menyempurnakan transaksi kerajaan berbilang langkah secara autonomi
  • Mengisi borang secara dinamik berdasarkan data sedia ada
  • Mengambil dan memuat naik dokumen yang relevan
  • Menjalankan semakan kelayakan
  • Menghantar notifikasi peribadi kepada pengguna

Jika diterjemah ke konteks Malaysia, agentic AI dalam portal seperti MyDigital ID, MyGov atau aplikasi kerajaan negeri boleh contohnya:

  • Urus permohonan bantuan tunai dari A sampai Z tanpa pengguna perlu faham setiap borang
  • Menyemak secara automatik kelayakan bantuan pendidikan, perumahan, atau insentif e-dompet
  • Menjadualkan janji temu di jabatan kerajaan, mengisi dokumen diperlukan, dan mengingatkan pengguna bila perlu hadir

Realitinya, kebanyakan portal kerajaan hari ini hanya menukar borang kertas kepada borang PDF atau borang web. Agentic AI mengubah model itu: daripada "pengguna buat sendiri" kepada "AI buat untuk pengguna dengan kawalan manusia".

Kajian Kes myAlaska: Apa Sebenarnya Mereka Cuba Buat?

Kerajaan Alaska sudah ada portal myAlaska sebagai "one-stop portal" untuk servis utama:

  • Dividen Permanent Fund
  • Lesen memandu
  • Faedah insurans pengangguran
  • Dan puluhan perkhidmatan lain (sekitar 50 servis ketika pelancaran app, disasar >200)

Pada 25/11/2025, Jabatan Pentadbiran negeri keluarkan notis awam: mereka sedang mempertimbangkan untuk melaksanakan modul Agentic AI dalam aplikasi mudah alih myAlaska dan meminta input industri tentang:

  • Kos
  • Garis masa pelaksanaan
  • Pertimbangan teknikal & keselamatan

Beberapa perkara penting daripada langkah Alaska ini:

  1. Mereka bermula dengan RFI (Request for Information), bukan terus tender projek.

    • Ini beri masa untuk memahami teknologi, keupayaan vendor, risiko keselamatan dan tadbir urus.
    • Pendekatan ini juga sesuai untuk kementerian dan kerajaan negeri di Malaysia yang masih di fasa eksplorasi AI berautonomi.

  2. Fokus awal hanya pada app awam (myAlaska mobile), bukan seluruh infrastruktur kerajaan.

    • Pendekatan terhad ini kurangkan risiko dan memudahkan pilot.
    • Selari dengan strategi "start small, scale fast" dalam banyak inisiatif MyDIGITAL.

  3. Mereka sudah ada chatbot asas dalam app, dan mahu melangkah lebih jauh.

    • Ini corak yang kita akan nampak di banyak kerajaan: dari chatbot FAQ → pembantu digital transaksional → agentic AI yang autonomi.

Pakar keselamatan Anthony Kimery menyebut, jika Alaska meneruskan skop seperti digariskan, myAlaska berpotensi menjadi antara platform perkhidmatan digital kerajaan negeri paling maju di Amerika Syarikat – bukan sekadar menempatkan fungsi kerajaan, tetapi melaksanakan fungsi itu secara autonomi.

Mengapa Ini Penting Untuk Malaysia? Selari Dengan MyDIGITAL & Smart City

Agentic AI terus menyentuh jantung agenda pendigitalan sektor awam Malaysia: kecekapan, akses dan pengalaman rakyat.

Dalam Malaysia Digital Economy Blueprint, antara fokus utama ialah:

  • Automasi perkhidmatan awam untuk mengurangkan masa memproses dan meningkatkan ketelusan
  • Identiti digital kebangsaan dan integrasi data antara agensi
  • Bandar pintar yang fokus pada interaksi digital yang lancar antara rakyat dan pihak berkuasa tempatan

Pengalaman myAlaska beri beberapa isyarat penting:

  1. Portal tunggal + AI = pengganda impak.
    Portal tanpa AI tetap memerlukan rakyat mengisi setiap maklumat, faham syarat dan lalui banyak klik. Agentic AI boleh jadikan portal itu "agen peribadi" untuk:

    • Mencadangkan perkhidmatan yang relevan
    • Menyelesaikan beberapa permohonan serentak (contoh: alamat baru → kemas kini cukai, utiliti, lesen, bantuan)

  2. AI sebagai lapisan antara identiti digital dan perkhidmatan.
    Bila MyDigital ID atau sistem Single Sign-On kerajaan matang, agentic AI boleh menggunakan data yang dibenarkan untuk memudahkan:

    • Pra-isi borang (tanpa minta perkara asas berulang kali)
    • Semakan kelayakan automatik berdasarkan profil sosio-ekonomi pengguna

  3. Bandar pintar perlu "kerajaan pintar" di belakang tabir.
    Tak guna ada sensor, CCTV pintar dan aplikasi aduan jika proses dalaman tetap manual dan lambat. Agentic AI boleh:

    • Mengagihkan aduan rakyat kepada jabatan berkaitan
    • Menjejak SLA dan memaklumkan kemajuan kes kepada pengadu
    • Menjana laporan prestasi PBT secara automatik berasaskan data operasi

Pandangan saya: kalau Malaysia serius tentang MyDIGITAL, projek perintis agentic AI bukan lagi "nice to have"; ia akan jadi kayu ukur tahap kesungguhan kita menstruktur semula perkhidmatan awam.

Risiko & Cabaran: Alaska Pun Risau, Malaysia Patut Lagi Peka

Setiap kali AI disentuh dalam konteks kerajaan, dua perkara segera muncul: keselamatan dan kepercayaan.

Dalam RFI myAlaska, kerajaan negeri minta vendor menerangkan secara khusus:

  • Cara menguji penyalahgunaan sistem
  • Cara mengurangkan hallucination AI (jawapan karut tapi yakin)
  • Prosedur tindak balas jika berlaku kebocoran data
  • Mekanisme pengawasan, override, dan pembetulan oleh manusia

Beberapa risiko nyata yang tak boleh dibuat-buat ringan

  1. Data peribadi dan biometrik
    Jika agentic AI diberikan akses kepada rekod sensitif (NRIC, wajah, data kewangan, kesihatan), sebarang kelemahan kawalan akses atau integrasi boleh membawa kebocoran skala besar.

  2. Keputusan automatik yang memberi kesan besar kepada hidup rakyat
    Contoh: penentuan kelayakan bantuan, kelulusan lesen, atau penggantungan suatu kemudahan.

    • AI tak boleh jadi satu-satunya penentu untuk keputusan yang memberi impak besar.
    • Wajib ada hak rayuan dan jalan jelas untuk manusia menyemak semula.

  3. Bias dan diskriminasi
    Jika model dilatih dengan data sejarah yang sudah berat sebelah, AI boleh mengulang dan menguatkan ketidakadilan lama.

  4. Ketelusan dan penjelasan (explainability)
    Rakyat berhak tahu:

    • Keputusan dibuat oleh manusia, AI, atau gabungan kedua-duanya?
    • Atas kriteria apa?

Saya cenderung menyokong penggunaan agentic AI dalam kerajaan, dengan satu syarat besar: kerajaan mesti berani meletakkan garis panduan keras tentang apa yang AI tak boleh buat, selain garis panduan apa yang AI boleh buat.

Rangka Tindakan Praktikal Untuk Agensi Malaysia

Kalau anda di Kementerian, kerajaan negeri, PBT atau agensi pusat data dan sedang memikirkan langkah seterusnya dalam AI sektor awam, pengalaman Alaska boleh diterjemah jadi pelan ringkas seperti ini.

1. Mulakan dengan RFI & "AI Readiness Assessment"

  • Keluarkan RFI untuk memahami pasaran, bukan terus RFP/tender.
  • Lakukan penilaian kesediaan:
    • Sistem sedia ada (API, integrasi, kualiti data)
    • Tadbir urus data (PDPA, polisi perkongsian data antara agensi)
    • Keupayaan pasukan dalaman (CIO, arkitek sistem, pegawai data)

2. Pilih 1–2 Kes Penggunaan Dengan Impak Tinggi

Contoh praktikal untuk pilot di Malaysia:

  • Permohonan bantuan tunai di bawah satu kementerian
  • Lesen perniagaan kecil di PBT besar
  • Pengurusan aduan bandar pintar (lubang jalan, lampu jalan, sampah)

Fokus pada proses yang:

  • Kerap digunakan rakyat
  • Ada langkah yang jelas dan boleh diukur
  • Banyak kerja manual berulang

3. Reka Bentuk "Human in the Loop" Dari Hari Pertama

Agentic AI untuk kerajaan mesti ada:

  • Semakan manusia untuk keputusan kritikal
  • Butang "Laporkan ralat" atau "Minta pegawai semak" di antara muka pengguna
  • Log auditable: siapa buat apa, bila, dengan data apa

4. Tetapkan Prinsip Etika & Polisi AI Kerajaan

Beberapa prinsip minimum yang saya anggap wajib:

  • AI tak boleh digunakan untuk membuat keputusan dasar tanpa mandat manusia
  • Tiada penggunaan AI untuk pengawasan massa yang melanggar hak asasi
  • Rakyat mesti dimaklumkan bila mereka berinteraksi dengan AI
  • Data dilindung mengikut piawaian keselamatan yang seragam antara agensi

5. Bangunkan Keupayaan Dalaman, Bukan Hanya Outsource

Vendor penting, tapi:

  • Kerajaan perlu pasukan arkitek AI dalam sektor awam sendiri
  • Latihan dan upskilling penjawat awam tentang AI asas, risiko dan potensi mestilah berterusan
  • Universiti tempatan dan MAMPU/JPA boleh dijadikan rakan latihan strategik

Apa Seterusnya Untuk AI Dalam Kerajaan & Sektor Awam Malaysia?

Alaska baru di peringkat RFI, tapi hala tujunya jelas: portal rakyat akan dipacu AI yang bertindak sebagai pembantu autonomi, bukan sekadar laman maklumat dan borang digital.

Malaysia sebenarnya memiliki kelebihan:

  • MyDIGITAL sudah wujud sebagai rangka kerja
  • Pelaburan besar dalam pusat data, 5G, dan aplikasi kerajaan
  • Keperluan tinggi untuk mengurangkan kerenah birokrasi dan meningkatkan kepercayaan rakyat

Persoalan yang perlu ditanya sekarang bukan lagi "perlu atau tidak AI dalam kerajaan", tetapi:

Bagaimana kita mahu membina agentic AI yang memudahkan hidup rakyat tanpa mengorbankan keselamatan, keadilan, dan hak mereka untuk memahami serta mencabar keputusan kerajaan?

Kalau organisasi anda sedang meneroka AI untuk kerajaan atau sektor awam, ini masa terbaik untuk:

  • Mengenal pasti satu proses perkhidmatan awam yang sesuai dijadikan pilot agentic AI
  • Berbincang dengan pasukan IT, CIO, dan pembuat dasar mengenai garis panduan keselamatan dan etika
  • Mencari rakan teknologi yang benar-benar faham konteks perundangan dan operasi kerajaan, bukan sekadar menjual produk AI generik

Gerakan global sudah bermula, dan Alaska hanyalah salah satu contoh awal. Soalnya, berapa cepat dan sebijak mana Malaysia mahu bergerak dalam AI untuk kerajaan & sektor awam?