Agentic AI & myAlaska: Petunjuk Masa Depan e-Kerajaan

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

Alaska sedang menguji agentic AI dalam portal myAlaska. Apa maksudnya untuk masa depan e-kerajaan dan bagaimana Malaysia boleh mengambil kesempatan?

AI sektor awame-kerajaan Malaysiaagentic AImyAlaskaMyDIGITALautomasi perkhidmatan awam
Share:

Agentic AI & myAlaska: Petunjuk Masa Depan e-Kerajaan Malaysia?

Pada 2025, kerajaan Alaska mempertimbangkan untuk menambah agentic AI dalam portal digital mereka, myAlaska, yang digunakan rakyat untuk ratusan urusan rasmi. Langkah ini mungkin nampak jauh dari Malaysia, tetapi sebenarnya ia memberi gambaran jelas ke mana hala tuju AI dalam sektor awam beberapa tahun akan datang – termasuk di sini.

Di Malaysia, Rangka Tindakan Ekonomi Digital Malaysia (MyDIGITAL) dan pelan AI negara menekan isu yang sama: automasi perkhidmatan awam, identiti digital, smart city, dan pengalaman rakyat yang lebih lancar. Soalnya, bagaimana contoh seperti myAlaska boleh menjadi cermin untuk Kerajaan Digital Malaysia?

Dalam artikel ini, saya nak kupas apa sebenarnya yang Alaska sedang rancang, apa maksud agentic AI dalam konteks kerajaan, risiko yang perlu dikawal, dan – yang paling penting – bagaimana semua ini boleh diterjemah kepada senario MySejahtera, MyGovernment, MyDigital ID dan super app kerajaan Malaysia beberapa tahun akan datang.

Apa Yang Alaska Sedang Uji: myAlaska Sebagai “AI Government Assistant”

Inti cadangan Alaska mudah: jadikan myAlaska bukan lagi sekadar portal, tetapi pembantu digital yang boleh buat kerja autonomi bagi pihak rakyat.

Menurut notis rasmi mereka, Department of Administration Alaska sedang melihat kemungkinan menambah modul Agentic AI dalam aplikasi myAlaska, yang kini menjadi pintu masuk tunggal untuk:

  • permohonan manfaat seperti Permanent Fund Dividend,
  • lesen memandu,
  • faedah insurans pengangguran,
  • dan puluhan perkhidmatan lain.

Ciri-ciri Agentic AI yang Dicadangkan

Beberapa fungsi utama yang dipertimbangkan ialah:

  • Penyelesaian transaksi pelbagai langkah secara autonomi bagi pihak pengguna (contoh: renew lesen + bayar cukai + muat turun resit, semuanya dalam satu aliran automatik).
  • Pengisian borang dinamik berdasarkan data sedia ada kerajaan.
  • Carian dan pengambilan dokumen (gaji, rekod lesen, surat kelulusan) secara automatik.
  • Semakan kelayakan untuk manfaat tertentu.
  • Notifikasi peribadi yang proaktif – bukan sekadar “broadcast” umum.

Secara praktikal, bayangkan seorang rakyat Alaska hanya jawab beberapa soalan ringkas, dan agentic AI uruskan keseluruhan proses memohon bantuan, mengisi borang, menyemak kelayakan, dan mengemas kini status – dengan pengawasan manusia bila perlu.

Inilah beza besar antara chatbot biasa (sekadar jawab soalan) dan agentic AI (boleh rancang, buat keputusan terhad, dan laksanakan tugas).

Agentic AI: Langkah Logik Seterusnya Untuk e-Kerajaan

Bagi kerajaan yang serius tentang transformasi digital, agentic AI ialah langkah seterusnya selepas:

  1. Digitalisasi (borang online, portal web)
  2. Integrasi (sistem back-end bercakap antara satu sama lain)
  3. Automasi asas (notifikasi automatik, status permohonan dalam talian)

Agentic AI menambah satu lagi lapisan:

Kerajaan bukan sekadar menunggu permohonan, tetapi membantu rakyat mengurus dan melengkapkan urusan secara proaktif.

Bagaimana Ini Selari Dengan Aspirasi Malaysia

Bila baca cadangan Alaska, saya terus nampak kaitan dengan beberapa agenda Malaysia:

  • MyDIGITAL & Wawasan e-Kerajaan: Dokumen dasar kita menekankan perkhidmatan “end-to-end”, berpusatkan rakyat, tanpa keperluan hadir secara fizikal kecuali bila perlu.
  • Identiti Digital Nasional (digital ID): Agentic AI memerlukan identiti digital yang kukuh untuk bertindak bagi pihak pengguna dengan selamat.
  • Smart City & Smart Governance: Bandar pintar bukan sekadar trafik pintar; ia tentang kerajaan yang lebih responsif dan prediktif.

Kalau Alaska jadikan myAlaska sebagai platform agentic AI untuk perkhidmatan negeri, Malaysia secara logiknya boleh melihat MySejahtera 2.0, MyGovernment atau super app kerajaan lain sebagai calon platform serupa.

Apa Yang Boleh Malaysia Belajar Dari Pendekatan Alaska

Alaska belum lagi melaksana; mereka baru keluarkan request for information (RFI) untuk dapatkan input industri tentang kos, garis masa, dan pertimbangan implementasi. Pendekatan ini sebenarnya sangat bijak – dan patut dicontohi.

1. Mulakan Dengan Soalan, Bukan Jawapan

Mereka tidak terus buka tender atau umumkan projek besar. Mereka:

  • meminta firma teknologi cadangkan senibina, kaedah keselamatan dan anggaran kos,
  • meminta penjelasan bagaimana vendor akan uji penyalahgunaan, hallucination AI dan kebocoran data,
  • menuntut mekanisme oversight manusia, override dan pembetulan.

Untuk Malaysia, pendekatan serupa boleh digunakan:

  • RFI atau sandbox khas AI dalam sektor awam melalui MAMPU/MOSTI,
  • libat urus awal dengan industri tempatan dan global,
  • bawa sekali agensi keselamatan siber, peguam, ahli akademik dan wakil rakyat.

2. Fokus Kepada Use Case Yang Jelas

Alaska mulakan dengan aplikasi mudah difahami rakyat: portal yang mereka sudah biasa guna. Mereka tak cuba “AI-kan” semua benda sekaligus.

Beberapa use case awal yang masuk akal untuk Malaysia:

  • Bantuan bersasar & kebajikan – agentic AI yang bantu isi permohonan bantuan, semak kelayakan, dan cadangkan skim paling sesuai.
  • Lesen & permit perniagaan – terutama untuk PKS yang sering keliru dengan pelbagai agensi.
  • Perkhidmatan hasil & cukai – pandu pengguna langkah demi langkah, isi borang bagi pihak mereka, sambil kekal patuh undang-undang.

Kalau kena gaya, agentic AI boleh kurangkan masa proses, tingkatkan pematuhan, dan – secara jujur – kurangkan keperluan orang ‘kenal orang dalam’ untuk urusan rumit.

3. Uji Keselamatan & Etika Dari Hari Pertama

Pakar keselamatan yang dipetik dalam artikel memaklumkan keperluan:

  • ujian menyeluruh keselamatan dan privasi,
  • perhatian khusus jika guna data biometrik,
  • pelan respon insiden yang jelas.

Dalam konteks Malaysia, isu ini lebih sensitif kerana:

  • tahap literasi digital rakyat berbeza-beza,
  • kebimbangan terhadap penyalahgunaan data peribadi agak tinggi,
  • persepsi terhadap “AI kerajaan” boleh cepat jadi negatif jika ada satu insiden besar.

Saya akan terus terang: jika kerajaan gagal tunjukkan kawalan yang telus dan bertanggungjawab, agentic AI dalam sektor awam boleh berakhir dengan ketidakpercayaan, bukan inovasi.

Risiko Sebenar: Dari Hallucination AI Hingga Keputusan Tidak Adil

Ramai suka bercakap tentang potensi AI, tapi kurang jujur tentang risikonya. Alaska secara terbuka menyebut isu misuse dan AI hallucination dalam RFI mereka – ini langkah matang.

Risiko Utama Agentic AI Dalam Kerajaan

  1. Hallucination (jawapan salah tapi nampak yakin)
    Dalam konteks kerajaan, ini boleh bermakna:

    • syarat permohonan yang salah,
    • interpretasi undang-undang yang menyimpang,
    • nasihat yang menyebabkan rakyat rugi masa atau wang.

  2. Keputusan tidak konsisten atau bias
    Jika model dilatih dengan data berat sebelah, kumpulan tertentu mungkin:

    • lebih kerap ditolak permohonan,
    • disarankan skim kurang menguntungkan,
    • menghadapi pengalaman yang dirasai sebagai diskriminasi.

  3. Penyalahgunaan akses data sensitif
    Agentic AI memerlukan akses luas ke data kerajaan. Tanpa kawalan ketat:

    • serangan siber boleh jadi lebih merosakkan,
    • kebocoran data lebih besar skala,
    • kepercayaan masyarakat boleh runtuh.

  4. Kekeliruan tanggungjawab
    Jika AI buat keputusan, siapa bertanggungjawab?

    • Sistem? Vendor? Pegawai kerajaan?
      ̶ Rakyat tak peduli siapa salah, mereka hanya tahu mereka terkesan.

Cara Mengawal Risiko (Yang Malaysia Patut Jadikan Standard)

Untuk setiap modul agentic AI dalam kerajaan, saya berpendapat beberapa garis panduan wajib wujud:

  • Human-in-the-loop untuk keputusan kritikal (contoh: kelulusan bantuan, penggantungan lesen, penalti). AI boleh cadang, manusia yang lulus.
  • Audit log yang telus – setiap tindakan AI direkod dan boleh disemak semula.
  • Hak rayuan yang jelas – rakyat boleh cabar keputusan yang dihasilkan atau disaran oleh AI.
  • Garis panduan etika AI sektor awam – selari dengan Akta Perlindungan Data Peribadi dan dasar AI negara.

Ini bukan soal “takut teknologi”, tapi soal tadbir urus yang sihat.

Jalan Praktikal Untuk Malaysia: Dari Pilot Kecil ke Super App Kerajaan Berasaskan AI

Realitinya, Malaysia tak perlu menunggu Alaska siap dulu. Banyak elemen asas sudah ada: infrastruktur rangkaian, pelbagai portal kerajaan, MyDigital ID dalam pembangunan, dan pengalaman besar-besaran seperti MySejahtera.

Langkah 1: Pilih 2–3 Use Case Bercirikan Impak Tinggi, Risiko Terkawal

Contohnya:

  • Panduan permohonan bantuan sosial pelbagai agensi
    Agentic AI yang boleh:

    • tanya beberapa soalan asas,
    • semak kelayakan merentas skim JKM, bantuan negeri, zakat (melalui kerjasama),
    • isikan borang asas dan senaraikan dokumen diperlukan.

  • Pembantu lesen perniagaan untuk PKS
    AI yang boleh urus proses multi-agency (PBT, SSM, MOH dan lain-lain) sebagai pembantu end-to-end.

Langkah 2: Guna Sandbox & Persekitaran Terkawal

Sebelum “live” skala besar, wujudkan:

  • sandbox AI sektor awam di bawah koordinator nasional,
  • panel bersama: kerajaan persekutuan, negeri, industri, akademia,
  • ujian “red teaming” – pakar cuba eksploit dan mencari kelemahan AI secara agresif.

Langkah 3: Reka Bentuk Pengalaman Rakyat, Bukan Sekadar Teknologi

Pengalaman pengguna kena diutamakan:

  • bahasa mudah difahami (Bahasa Melayu sebagai bahasa utama),
  • penjelasan jelas bila AI digunakan dan apa hadnya,
  • pilihan untuk bercakap dengan manusia bila perlu,
  • fungsi untuk beri maklum balas dan melaporkan ralat.

Di sinilah banyak projek kerajaan gagal: sistem mungkin canggih, tapi rakyat rasa susah, takut, atau tak jelas. Contoh Alaska mengingatkan kita: CIO mereka sendiri mengakui aplikasi boleh menjadi cara utama rakyat berinteraksi dengan kerajaan. Kalau begitu, pengalaman aplikasi itu perlu setaraf – atau lebih baik – daripada aplikasi komersial yang rakyat guna setiap hari.

Langkah 4: Bangun Keupayaan Dalam Negara

Jujurnya, bergantung sepenuhnya kepada vendor luar untuk agentic AI dalam kerajaan bukan strategi jangka panjang yang bijak.

Malaysia perlu:

  • latih pegawai teknologi maklumat kerajaan dalam konsep AI moden,
  • wujudkan pusat kecemerlangan AI sektor awam,
  • galak kerjasama dengan universiti dan syarikat tempatan,
  • pastikan sebahagian komponen kritikal (model, data, pipeline) dikawal dalam negara.

Kenapa Agentic AI Dalam Kerajaan Bukan Lagi Pilihan “Jika”, Tetapi “Bila & Bagaimana”

Melihat kepada arah Alaska dan banyak negeri lain di Amerika Syarikat, satu perkara jelas: AI bukan lagi projek eksperimental, tetapi sebahagian daripada infrastruktur asas kerajaan.

Untuk Malaysia, soalan utamanya bukan sama ada kita perlu gunakan agentic AI dalam sektor awam, tetapi:

  1. Bidang mana yang perlu didahulukan?
    Bantuan rakyat? Lesen? Kesihatan? Pendidikan?

  2. Model tadbir urus dan etika apa yang kita berani komitkan secara terbuka?
    Termasuk hak rakyat, ketelusan algoritma, dan perlindungan data.

  3. Bagaimana kita memastikan AI benar-benar mengurangkan jurang – bukan menambah lagi birokrasi digital versi baru?

Alaska memberikan satu “preview” masa depan: portal tunggal yang mampu bukan sekadar menyenaraikan perkhidmatan, tetapi melaksanakan tugas kerajaan secara autonomi dengan pengawasan manusia. Jika digabungkan dengan visi MyDIGITAL, tak sukar bayangkan Malaysia mempunyai sesuatu yang serupa – mungkin lebih baik, jika kita bina dari sekarang dengan cara yang betul.

Bagi agensi kerajaan, pembuat dasar, dan penyedia teknologi yang membaca ini, soalan seterusnya sederhana tapi kritikal:

Adakah strategi AI sektor awam anda bersedia melangkah dari chatbot ke agentic AI yang benar-benar membantu rakyat menyelesaikan urusan?

Kalau jawapannya “belum”, mungkin sudah masanya jadikan myAlaska sebagai pencetus perbincangan serius seterusnya – sebelum rakyat sendiri mula menuntut tahap pengalaman yang sama daripada kerajaan seperti yang mereka dapat daripada aplikasi komersial harian.

🇲🇾 Agentic AI & myAlaska: Petunjuk Masa Depan e-Kerajaan - Malaysia | 3L3C