Agentic AI & myAlaska: Petunjuk Masa Depan e-Kerajaan

AI dalam Kerajaan & Sektor Awam••By 3L3C

Alaska sedang menguji agentic AI dalam portal myAlaska. Apa maksudnya untuk masa depan e-kerajaan, bandar pintar dan identiti digital di Malaysia?

AI kerajaanagentic AIe-kerajaan MalaysiaMalaysia Digital Economy Blueprintbandar pintaridentiti digitalautomasi perkhidmatan awam
Share:

Agentic AI & myAlaska: Petunjuk Masa Depan e-Kerajaan Malaysia

Pada 2025, kerajaan Alaska mengumumkan rancangan untuk menambah modul agentic AI dalam portal digital mereka, myAlaska – sebuah aplikasi pusat untuk ratusan perkhidmatan kerajaan negeri. Langkah ini mungkin nampak jauh dari Malaysia, tetapi sebenarnya ia memberi bayangan jelas bagaimana AI dalam kerajaan dan sektor awam akan berkembang, termasuk di bawah kerangka Malaysia Digital Economy Blueprint (MyDIGITAL).

Inilah realitinya: negara yang serius tentang transformasi digital sedang bergerak ke arah AI yang bukan sekadar menjawab soalan, tetapi bertindak bagi pihak rakyat – mengisi borang, menyemak kelayakan bantuan, menghantar permohonan, malah memantau status secara automatik.

Artikel ini kupas apa yang Alaska sedang buat, apa sebenarnya agentic AI, dan bagaimana pendekatan sebegini boleh menyokong inisiatif bandar pintar, identiti digital, dan automasi perkhidmatan awam di Malaysia.

Apa Itu Agentic AI (Dan Kenapa Ia Penting Untuk Kerajaan)?

Agentic AI ialah bentuk kecerdasan buatan yang mampu melaksanakan tugasan kompleks secara autonomi, bukan sekadar beri jawapan seperti chatbot biasa.

Dalam konteks myAlaska, kerajaan negeri mempertimbangkan fungsi seperti:

  • Penyelesaian transaksi kerajaan berbilang langkah bagi pihak pengguna
  • Pengisian borang dinamik
  • Carian dan muat turun dokumen yang relevan
  • Semakan kelayakan automatik untuk bantuan atau perkhidmatan
  • Notifikasi diperibadikan kepada rakyat

Secara mudah, bukannya rakyat perlu:

Buka portal → cari perkhidmatan → isi borang → muat naik dokumen → semak status

Agentic AI boleh tukar pengalaman itu kepada sesuatu seperti:

“Saya nak perbaharui lesen memandu dan mohon bantuan tertentu.”

Sistem kemudiannya menyelesaikan hampir semua langkah di belakang tabir, dengan semakan manusia hanya di titik kawalan penting.

Ini sangat selari dengan aspirasi MyDIGITAL: kerajaan berpusatkan rakyat, pantas, dan bersepadu.

myAlaska: Gambaran Portal e-Kerajaan Generasi Seterusnya

myAlaska berfungsi sebagai satu pintu masuk untuk pelbagai perkhidmatan kerajaan negeri – dari permohonan dividen tabung negeri, lesen memandu, hinggalah faedah insurans pekerjaan. Tahun ini mereka melancarkan aplikasi mudah alih dengan kira-kira 50 perkhidmatan, disertai chatbot asas. Sasaran mereka: lebih 200 perkhidmatan dalam satu aplikasi.

Apa yang menjadikan langkah terbaharu Alaska menarik ialah rancangan untuk menaik taraf aplikasi itu dengan modul agentic AI. Antara kemungkinan yang sedang dikaji:

  • Pengguna hanya beri matlamat (“Nak daftar syarikat kecil dan mohon insentif cukai”), AI urus urutan proses dan borang yang tepat.
  • Sistem menyemak rekod sedia ada (contoh: tempoh sah lesen, rekod cukai) dan pra-isi borang untuk pengguna.
  • AI menyaring syarat-syarat kelayakan pelbagai skim bantuan dan cadangkan yang paling relevan.
  • Notifikasi diperibadikan seperti: “Anda layak untuk bantuan X, tarikh akhir permohonan 31/01/2026.”

Pakar keselamatan yang dipetik dalam laporan asal menyebut, jika berjaya dilaksanakan dengan selamat, myAlaska boleh menjadi antara platform perkhidmatan digital kerajaan negeri paling maju di Amerika Syarikat – bukan sekadar “portal maklumat”, tetapi “agen digital” yang buat kerja sebenar.

Jambatan Ke Malaysia: Dari myAlaska ke MySejahtera, MyGov & ID Digital

Kalau kita pandang landskap Malaysia hari ini:

  • Kita sudah ada aplikasi pusat untuk pelbagai fungsi (contoh: platform kesihatan dan notifikasi awam, portal kerajaan persekutuan, sistem semakan bantuan).
  • Kerajaan juga sedang membina asas identiti digital nasional dan memperluas inisiatif bandar pintar di negeri seperti Selangor, Johor, Sarawak dan Wilayah Persekutuan.

Di sinilah konsep agentic AI jadi sangat relevan.

1. Menyokong Digital Identity & Single Sign-On

Salah satu asas agentic AI yang berkesan ialah identiti digital yang kukuh dan selamat. myAlaska berfungsi sebagai akaun tunggal rakyat untuk berurusan dengan kerajaan. Malaysia pula sedang mengukuhkan sistem pengenalan digital rasmi yang bersambung dengan pelbagai agensi.

Bila identiti digital sudah mantap, agentic AI boleh:

  • Kenal pasti rakyat dengan tepat merentas sistem (tanpa mereka perlu isi maklumat berulang kali).
  • Mengurus kebenaran akses data – contoh: “Benarkan AI akses data cukai dan KWSP untuk kira kelayakan skim bantuan ini.”
  • Pastikan setiap tindakan AI masih di dalam kawalan dan persetujuan pemilik identiti digital.

2. Mempercepat Automasi Perkhidmatan Awam

MyDIGITAL menetapkan sasaran besar: automasi proses kerajaan, pengurangan kerenah birokrasi, dan perkhidmatan berasaskan data.

Agentic AI boleh bantu:

  • Automasi hujung ke hujung untuk permohonan yang kurang risiko (contoh: pembaharuan lesen yang tiada rekod kesalahan berat).
  • Proses berkaitan bantuan sosial – AI semak secara berkala data pendapatan, bilangan tanggungan dan kos sara hidup; kemudian cadangkan bantuan bersasar.
  • Urus aliran dokumen rentas jabatan (contoh: PBT, JPJ, LHDN, JPN) tanpa rakyat perlu menjadi “runner” yang menghantar dokumen dari satu kaunter ke kaunter lain.

3. Menguatkan Inisiatif Bandar Pintar

Bandar pintar bukan sekadar sensor dan CCTV – ia tentang pengalaman rakyat dalam mengakses perkhidmatan bandar.

Bayangkan senario ini di sebuah majlis bandaraya di Malaysia:

  • Seorang peniaga kecil mahu buka kafe. Agentic AI majlis bandaraya:
    • Terangkan jenis lesen yang perlu.
    • Sediakan senarai semak dokumen.
    • Pra-isi semua borang daripada profil perniagaan yang sudah ada.
    • Jadualkan lawatan pemeriksaan kesihatan dan keselamatan.
    • Pantau status kelulusan dan maklumkan sebarang kekurangan.

Bandar dapat kurangkan masa pemprosesan, peniaga kurang pening, dan pegawai dapat fokus pada kes kompleks, bukan kerja berulang.

Manfaat Utama Agentic AI Untuk Rakyat & Kerajaan

Untuk kerajaan dan sektor awam, agentic AI bukan sekadar trend teknologi. Ada beberapa manfaat yang sangat praktikal:

1. Pengalaman Rakyat Yang Jauh Lebih Mesra

Kebanyakan orang bukan pakar birokrasi. Sistem kerajaan hari ini selalunya memaksa rakyat faham struktur agensi, istilah perundangan, dan proses yang rumit.

Agentic AI membalikkan logik ini:

Rakyat hanya perlu jelaskan tujuan dalam bahasa biasa. Sistem yang "faham kerajaan" bagi pihak mereka.

Kesan langsung:

  • Kurang kebergantungan kepada orang tengah yang tidak rasmi.
  • Pengurangan kesilapan permohonan kerana sistem boleh semak konsistensi dan ketepatan.
  • Akses lebih adil, terutama untuk golongan yang kurang literasi digital.

2. Penjimatan Masa & Kos Operasi

Bila transaksi berulang diurus automatik:

  • Pegawai tak perlu semak ribuan permohonan mudah satu persatu.
  • Masa boleh dialih kepada kes yang memerlukan penilaian manusia, penguatkuasaan, atau engagement komuniti.
  • Kerajaan boleh ukur proses secara telus (masa pemprosesan, kadar ralat, kadar penolakan, dan sebagainya) kerana semuanya direkod digital.

Di beberapa negara, automasi perkhidmatan kerajaan telah mengurangkan masa pemprosesan lesen dan permit daripada minggu kepada hari atau jam. Agentic AI ialah lapisan seterusnya di atas automasi asas.

3. Perkhidmatan Lebih Bersasar & Sekata

Dengan gabungan data dan AI:

  • Rakyat yang layak untuk bantuan tak tercicir hanya kerana tak tahu wujudnya skim tertentu.
  • Pentadbiran dapat melihat “peta” keperluan sebenar mengikut daerah, umur, dan sektor pekerjaan.
  • Dasar boleh diselarikan secara lebih dinamik kerana aliran data permohonan dan tingkah laku penggunaan perkhidmatan jelas di depan mata.

Ini menyokong objektif MyDIGITAL untuk gunakan data raya dan AI dalam pembentukan dasar awam.

Risiko Sebenar: Privasi, Keselamatan & “Halusinasi AI”

Sebanyak mana pun kelebihannya, agentic AI bukannya bebas risiko. Alaska sendiri menggariskan beberapa keperluan yang sangat ketat dalam permintaan maklumat (RFI) mereka – dan ini patut dijadikan rujukan terus oleh Malaysia.

Antaranya:

  • Ujian penyalahgunaan (misuse testing) – bagaimana jika pengguna berniat jahat cuba manipulasi sistem?
  • Halusinasi AI – sistem memberi maklumat atau membuat tindakan yang salah atau mengelirukan.
  • Respons terhadap kebocoran data – prosedur jelas jika berlaku kompromi keselamatan.
  • Mekanisme “human oversight, override & correction” – manusia mesti boleh membetulkan atau menghentikan tindakan AI.

Untuk Malaysia, beberapa prinsip perlu dipegang:

  1. “Human-in-the-loop” untuk keputusan kritikal

    • Apa-apa yang berkait dengan hak asasi besar (contoh: pengusiran, pembatalan kewarganegaraan, hukuman, penggantungan lesen profesional) wajib ada campur tangan dan semakan manusia.

  2. Reka bentuk berasaskan privasi dan keselamatan sejak awal (privacy & security by design)

    • Data peribadi perlu disulitkan, diasingkan mengikut tujuan, dan diakses hanya dengan kebenaran jelas dan log audit yang teliti.

  3. Ketelusan & kebolehjelasan (explainability)

    • Rakyat berhak tahu secara asas: kenapa permohonan lulus/gagal, data apa yang digunakan, dan bagaimana membuat rayuan.

  4. Pematuhan undang-undang tempatan

    • Integrasi ketat dengan undang-undang seperti Akta Perlindungan Data Peribadi, garis panduan AI nasional, dan polisi keselamatan siber sektor awam.

Kalau aspek ini diabaikan, kepercayaan terhadap keseluruhan inisiatif AI dalam kerajaan dan sektor awam boleh runtuh hanya kerana satu insiden besar.

Rangka Tindakan Praktikal Untuk Agensi Kerajaan Malaysia

Bagi kementerian, kerajaan negeri, PBT atau agensi yang serius ingin mencontohi pendekatan seperti myAlaska, ada beberapa langkah praktikal:

1. Mulakan Dengan “Use Case” Jelas & Terhad Risiko

Contoh yang sesuai:

  • Pembaharuan lesen perniagaan yang mudah
  • Semakan status permohonan bantuan / lesen
  • Penjadualan temujanji automatik (klinik kerajaan, kaunter imigresen, PBT)

Pilih satu atau dua proses, ukur masa dan kos sebelum dan selepas agentic AI diperkenalkan.

2. Bangunkan “Gov AI Sandbox” Yang Terkawal

Bukan semua sistem perlu terus dihubungkan ke pangkalan data sebenar pada hari pertama. Wujudkan:

  • Persekitaran ujian dengan data terasing atau data sintetik.
  • Proses penilaian risiko AI melibatkan pegawai IT, undang-undang, keselamatan siber dan perkhidmatan pelanggan.
  • Panel semakan etika AI peringkat agensi atau negeri.

3. Libatkan Rakyat Dari Awal

Satu kesilapan biasa: sistem sudah hampir siap, baru mula jelaskan kepada pengguna.

Lebih baik:

  • Libatkan wakil pengguna (contoh: OKU, warga emas, usahawan mikro, penjawat awam barisan hadapan) dalam sesi reka bentuk awal.
  • Uji prototaip dan rekod maklum balas secara sistematik.
  • Jelaskan secara jujur apa yang AI buat, apa yang masih di tangan manusia.

4. Bina Keupayaan Dalaman, Bukan Hanya Belanja Kontrak

Mengikut trend global, negara yang berjaya dalam AI sektor awam bukan yang paling banyak menandatangani kontrak, tetapi yang membangun kepakaran dalam kerajaan sendiri:

  • Latih pegawai IT dan polisi untuk faham asas AI, bukan hanya dari sudut teknikal tetapi juga tadbir urus.
  • Bentuk jawatan khusus seperti Chief Data Officer atau Head of Public Sector AI di kementerian strategik.

Penutup: myAlaska Hari Ini, Super-App e-Kerajaan Malaysia Esok

Langkah Alaska mempertimbangkan agentic AI untuk myAlaska menunjukkan satu perkara jelas: masa depan e-kerajaan bukan lagi sekadar portal maklumat, tetapi agen digital yang bekerja aktif untuk rakyat.

Bagi Malaysia, ini seiring dengan hala tuju MyDIGITAL, pelaburan besar dalam AI untuk bandar pintar, automasi perkhidmatan awam, dan identiti digital nasional. Soalnya bukan lagi “perlu atau tidak”, tetapi bagaimana melaksanakannya dengan selamat, telus dan membawa nilai sebenar kepada rakyat.

Jika agensi kita berani bermula dengan projek terfokus, mengurus risiko dengan serius, dan membina kepercayaan melalui ketelusan, tak mustahil dalam beberapa tahun, rakyat Malaysia hanya perlu menyatakan tujuan mereka — dan “agen AI kerajaan” yang sah, selamat dan beretika akan mengurus selebihnya.

Masa untuk bertanya dengan jujur: adakah infrastruktur data, polisi, dan bakat dalam organisasi anda sudah bersedia untuk langkah seterusnya dalam AI dalam kerajaan & sektor awam?

🇲🇾 Agentic AI & myAlaska: Petunjuk Masa Depan e-Kerajaan - Malaysia | 3L3C