Agentic AI Dalam Portal Kerajaan: Pengajaran Dari myAlaska

Mengapa Agentic AI Tiba‑tiba Jadi Topik Panas Dalam Kerajaan

Satu angka yang selalu disebut dalam dunia pentadbiran digital: lebih 70% interaksi rakyat dengan kerajaan sebenarnya berulang dan berasaskan borang. Dari mohon bantuan, semak status permohonan, sampai tukar alamat — proses sama diulang ratusan ribu kali.

Di Alaska, kerajaan negeri sedang menguji satu idea berani: gunakan agentic AI dalam portal digital mereka, myAlaska, supaya AI bukan sekadar menjawab soalan, tetapi buat kerja sebenar bagi pihak rakyat — isi borang, semak kelayakan, hantar permohonan.

Ini bukan sekadar berita teknologi dari luar negara. Untuk Malaysia yang sedang memacu Wawasan Kemakmuran Bersama 2030, Blueprint Ekonomi Digital Malaysia (MyDIGITAL) dan inisiatif bandar pintar, apa yang Alaska rancang sebenarnya memberi gambaran jelas tentang masa depan perkhidmatan awam berasaskan AI – termasuk apa yang patut kita tiru, dan apa yang patut kita elak.

Artikel ini kupas:

• Apa sebenarnya agentic AI dalam konteks kerajaan
• Apa yang Alaska cuba buat dengan myAlaska
• Risiko besar yang mereka sendiri akui “belum ada jawapan penuh”
• Bagaimana Malaysia boleh ambil pendekatan lebih tersusun sejajar MyDIGITAL, Digital ID dan keselamatan negara

---

Apa Itu Agentic AI Dalam Konteks Kerajaan

Agentic AI dalam kerajaan ialah AI yang bukan hanya ‘menjawab’, tetapi ‘bertindak’ bagi pihak pengguna berdasarkan mandat dan peraturan yang jelas.

Berbanding chatbot biasa yang memberi maklumat, agentic AI boleh:

• Menyusun langkah‑langkah sesuatu urusan (contoh: permohonan bantuan) secara automatik
• Mengisi borang menggunakan data sedia ada (profil digital, rekod cukai, status pekerjaan)
• Muat turun, muat naik dan padankan dokumen yang diperlukan
• Jalankan semakan kelayakan berdasarkan polisi dan peraturan terkini
• Hantar notifikasi peribadi bila ada tarikh luput lesen, peluang bantuan baharu atau dokumen tak lengkap

Dalam erti kata lain, kalau hari ini rakyat kena klik 10–15 skrin untuk selesaikan satu urusan, agentic AI boleh ringkaskan kepada 1–2 soalan, selebihnya AI urus sendiri di belakang tabir.

Ini sangat selari dengan matlamat MyDIGITAL: kerajaan beroperasi berasaskan data, automasi dan citizen-centric services.

---

myAlaska: Gambaran Awal Portal Kerajaan Berasaskan Agentic AI

Apa yang Alaska sedang rancang

Portal myAlaska ialah satu pintu masuk untuk pelbagai perkhidmatan kerajaan negeri:

• Mohon dividen Permanent Fund (ala dividen tahunan untuk rakyat mereka)
• Lesen memandu
• Insurans pengangguran
• Dan puluhan perkhidmatan lain

Pada 25/11/2025, Jabatan Pentadbiran negeri mengeluarkan permintaan maklumat (RFI) kepada industri untuk menilai kos, garis masa dan kaedah pelaksanaan modul agentic AI dalam aplikasi mudah alih myAlaska.

Antara kemampuan yang mereka sebut secara jelas:

• Penyelesaian autonomi transaksi berbilang langkah bagi pihak pengguna
• Pengisian borang dinamik (AI tahu soalan mana relevan, mana boleh langkau)
• Pengambilan dokumen dan semakan kelayakan secara automatik
• Notifikasi peribadi bergantung profil dan keperluan pengguna

Mereka sudah ada aplikasi dengan lebih kurang 50 perkhidmatan dan chatbot asas. Visi jangka sederhana: lebih 200 perkhidmatan dalam satu app, dan agentic AI sebagai “pembantu digital kerajaan” utama.

Mengapa ini besar maknanya untuk Malaysia

Kalau kita banding, Malaysia sudah pun:

• Membangunkan MyDigital ID
• Menggerakkan portal bersepadu dan pelbagai aplikasi agensi
• Mempunyai sasaran jelas di bawah MyDIGITAL untuk perkhidmatan awam digital menyeluruh menjelang 2030

myAlaska sebenarnya menunjukkan versi lebih matang kepada apa yang Malaysia sedang bina: satu lapisan AI yang duduk di atas sistem sedia ada dan mengurus interaksi kompleks dengan cara lebih mesra rakyat.

Untuk kerajaan negeri, PBT, dan agensi persekutuan di Malaysia, ini memberi isyarat jelas:

Portal tunggal + Digital ID sahaja belum cukup. Generasi seterusnya ialah portal berasaskan AI ejen yang aktif membantu, bukan sekadar pasif menunggu klik pengguna.

---

Manfaat Agentic AI Untuk Perkhidmatan Awam Malaysia

Jika dibuat dengan betul, agentic AI boleh jadi pemangkin besar kepada transformasi sektor awam. Bukan sekadar ‘AI untuk suka‑suka’, tetapi menyokong terus sasaran MyDIGITAL dan agenda bandar pintar.

1. Automasi perkhidmatan awam hujung ke hujung

Bayangkan senario realistik dalam konteks Malaysia:

• Seorang pengguna log masuk ke portal kerajaan dengan Digital ID.
• AI sudah tahu profil asas: status pekerjaan, status perkahwinan, bilangan tanggungan, lokasi, rekod lesen, cukai, bantuan yang sedang diterima.
• Pengguna hanya nyatakan tujuan: “Saya nak buka bisnes kecil katering di Selangor.”

Agentic AI kemudian:

1. Senaraikan lesen, permit, dan pendaftaran yang diperlukan (PBT, SSM, mungkin Halal, keselamatan makanan).
2. Isi borang asas secara automatik menggunakan data yang ada.
3. Minta hanya maklumat tambahan yang tiada dalam sistem.
4. Semak kelayakan insentif atau geran PKS berkaitan.
5. Pantau status permohonan dan maklumkan sebarang dokumen kurang.

Hasilnya: masa permohonan turun daripada minggu kepada hari atau jam.

2. Pengalaman rakyat yang konsisten dan adil

Salah satu masalah besar perkhidmatan awam ialah ketidakkonsistenan:

• Pegawai A beri senarai dokumen lain daripada pegawai B
• Cawangan daerah berbeza amalan berbanding ibu pejabat

Kalau peraturan diterjemah kepada “otak dasar” AI yang dikemas kini secara berpusat, jawapan kepada soalan rakyat menjadi lebih:

• Konsisten merentas agensi dan negeri
• Telus (jejak audit boleh disemak)
• Tersusun (AI rujuk klausa, garis panduan dan SOP yang sama)

Ini menyokong misi “whole-of-government” yang sering ditekankan dalam MyDIGITAL.

3. Menyokong inisiatif bandar pintar & keselamatan negara

Dalam konteks bandar pintar, agentic AI boleh:

• Menghubungkan aduan rakyat (jalan berlubang, lampu jalan rosak, banjir kilat) dengan sistem operasi bandar
• Menyusun keutamaan kerja secara autonomi berdasarkan impak, lokasi, dan sumber semasa

Untuk keselamatan negara dan analitik pengawasan pula, prinsip yang sama digunakan dengan garis panduan ketat:

• AI ejen menganalisis corak data (contoh: transaksi palsu, penipuan bantuan, aktiviti berisiko tinggi di sempadan)
• Hasil analisis tidak terus dikuatkuasa, tetapi dihantar kepada pegawai penguat kuasa dengan justifikasi dan bukti yang jelas

Di sini, Malaysia perlu berhati‑hati supaya kuasa analitik tidak bertukar menjadi pemantauan melampau. Kita akan sentuh aspek ini kemudian.

---

Risiko Nyata: ‘Hallucination’, Salah Guna & Data Biometrik

Pakar keselamatan yang dipetik dalam laporan myAlaska sebut satu fakta penting:

“Ini wilayah yang belum diteroka. Soalan utamanya: selamat atau tidak?”

Malaysia pun akan berdepan persoalan sama.

Risiko utama yang kerajaan mesti kawal

1. Hallucination AI
   Model AI boleh cipta jawapan meyakinkan tapi salah. Dalam konteks kerajaan, ini mungkin:

   • Maklumkan seseorang layak bantuan padahal tidak
   • Salah tafsir klausa undang‑undang
   • Tersalah tunjuk prosedur kecemasan

2. Salah guna akses autonomi
   Agentic AI yang boleh mengisi dan menghantar borang bagi pihak rakyat juga bererti:

   • Jika digodam, penyerang boleh buat permohonan palsu secara besar‑besaran
   • Akaun kompromi boleh dimanipulasi tanpa disedari pemilik

3. Data biometrik dan identiti digital
   myAlaska dikatakan berpotensi menggunakan data sensitif seperti biometrik. Di Malaysia, ini selari dengan pembangunan Digital ID. Risiko termasuk:

   • Pencurian identiti pada skala besar
   • Penyalahgunaan untuk pemprofilan politik atau diskriminasi

4. Ketiadaan ‘human in the loop’
   Kalau semua automatik, rakyat tidak sedar bila ralat berlaku. Kita perlu had kejelasan:

   • Transaksi mana boleh 100% autonomi
   • Transaksi mana wajib semakan manusia

Bagaimana Alaska cuba kawal

Dalam RFI mereka, kerajaan Alaska mensyaratkan vendor untuk:

• Menyediakan ujian salah guna dan hallucination
• Mempunyai pelan tindak balas bila berlakunya kebocoran data
• Menyediakan mekanisme pengawasan dan pembetulan manusia (override, semak, tarik balik keputusan)

Ini selari dengan pandangan banyak badan standard antarabangsa: AI dalam infrastruktur kritikal perlu ada kawalan teknikal + kawalan proses + kawalan undang‑undang.

Untuk Malaysia, pengalaman negeri seperti Alaska boleh dijadikan “spoiler”: kita nampak perangkap lebih awal, sebelum sistem besar‑besaran dibina.

---

Rangka Kerja Untuk Malaysia: Cara Praktikal Mulakan Agentic AI

Bagi saya, pendekatan paling bijak untuk Malaysia bukan “terjun terus”, tetapi ujipandu terkawal yang disusun sejajar dengan MyDIGITAL, dasar data dan keperluan keselamatan.

Berikut cara praktikal yang kerajaan persekutuan, negeri atau PBT boleh guna sebagai kerangka awal:

1. Pilih 2–3 kes guna berimpak tinggi tetapi risiko rendah

Contoh yang sesuai:

• Notifikasi peribadi lesen & permit (lesen memandu, lesen perniagaan, cukai pintu)
• Bantuan pengisian borang untuk skim yang bukan kritikal keselamatan (contoh beberapa bantuan sosial, geran latihan)
• Panduan langkah demi langkah untuk prosedur rumit (contoh permohonan rumah kos rendah, proses tender kecil)

Mulakan di sini dulu sebelum menyentuh:

• Pengesahan biometrik peringkat kritikal
• Penguatkuasaan undang‑undang secara automatik

2. Guna prinsip “AI sebagai pembantu, bukan hakim”

Agentic AI patut:

• Cadang, isi, susun dan jelaskan
• Bukan buat keputusan perundangan terakhir

Sebarang keputusan yang mengubah status hak rakyat (contoh: menaik atau menurunkan bantuan, menyenaraihitamkan individu, mengeluarkan kompaun besar) perlu ada:

• Semakan manusia, sekurang‑kurangnya pada fasa awal
• Rekod justifikasi yang boleh diperiksa jika dibantah

3. Selaraskan dengan Digital ID dan dasar data kebangsaan

Kalau tidak diintegrasi dengan betul, kita akan berdepan:

• Sistem bertindih, data tidak serasi
• Risiko kebocoran kerana integrasi adhoc

Jadi, sebarang projek agentic AI perlu:

• Berpaksikan Digital ID sebagai kunci utama pengesahan
• Menggunakan standard data kerajaan yang sama merentas agensi
• Patuh kepada garis panduan keselamatan siber nasional

4. Libatkan rakyat secara terbuka

Ramai rakyat skeptikal bila dengar “AI + kerajaan + data peribadi”. Dan mereka memang patut hati‑hati.

Supaya keyakinan terjaga:

• Jelaskan dengan bahasa mudah: apa yang AI buat, apa yang ia tak boleh buat
• Wajib ada opsyen opt‑out untuk ciri tertentu, sekurang‑kurangnya pada peringkat awal
• Wujudkan saluran aduan jelas bila AI beri maklumat salah atau merugikan pengguna

—

Dari myAlaska ke Malaysia: Masa Untuk Ubah Cara Kita Fikir Tentang AI Kerajaan

Kes Alaska dengan myAlaska menunjukkan satu perkara penting: AI dalam kerajaan tak lagi sekadar chatbot di laman web; ia sedang bergerak ke arah ejen autonomi yang boleh buat kerja sebenar.

Untuk Malaysia, ini bertepatan dengan hala tuju AI in Government & Public Sector di bawah MyDIGITAL:

• Perkhidmatan awam lebih automatik dan bersifat proaktif
• Bandar dan negeri lebih pintar, responsif dan berasaskan data
• Sistem identiti digital dan keselamatan negara yang saling mengukuhkan, bukan bercanggah

Persoalan kritikalnya bukan “perlu AI atau tidak”, tetapi:

• Di mana kita bermula?
• Bagaimana kita kawal risiko sambil kekal agresif dari segi inovasi?

Jika anda berada dalam kerajaan, GLC atau vendor teknologi yang menyokong sektor awam, ini masa sesuai — hujung tahun 2025 menuju 2026 — untuk:

• Kenal pasti proses yang paling sesuai dijadikan projek rintis agentic AI
• Semak kesediaan data dan integrasi dengan Digital ID
• Bina pelan keselamatan, pematuhan dan human oversight sejak hari pertama

Perkhidmatan awam berasaskan AI bukan lagi konsep masa depan. Soalan yang lebih tepat sekarang: adakah kita mahu belajar secara terkawal, atau terpaksa belajar selepas insiden berlaku?