Apa Malaysia Boleh Belajar dari Program AI SME CommBank

Bank, AI dan SME: Siapa Yang Bergerak Paling Laju?

48% perniagaan kecil di Australia dilaporkan belum guna AI langsung, dan hanya 14% yang benar‑benar mengintegrasikannya dalam operasi harian. Angka ini datang daripada negara maju yang infrastrukturnya sudah jauh ke hadapan.

Kalau Australia pun masih bergelut, bayangkan keadaan SME di Malaysia yang baru mula rancak bercakap tentang AI, data, dan keselamatan siber. Dalam masa yang sama, bank-bank besar di rantau ini agresif melabur dalam AI untuk perkhidmatan kewangan – daripada pengesanan penipuan, pemarkahan kredit automatik, sehingga pemodelan risiko.

Berita pelancaran program nasional AI dan keselamatan siber untuk SME oleh Commonwealth Bank of Australia (CommBank) pada 08/12/2025 patut dijadikan “wake‑up call” kepada bank, syarikat insurans dan fintech di Malaysia. Ada banyak yang boleh kita cedok terus daripada pendekatan mereka.

Artikel ini meneliti apa yang CommBank buat, kenapa ia penting, dan bagaimana pemain kewangan di Malaysia boleh mengambil langkah yang sama – malah lebih baik – untuk menyokong SME tempatan dengan AI dan keselamatan siber.

---

Apa Sebenarnya Program AI & Keselamatan Siber CommBank?

CommBank melancarkan satu inisiatif kemahiran teknologi nasional untuk membantu SME Australia membina keupayaan AI, keselamatan siber, dan digital bagi meningkatkan produktiviti dan pertumbuhan.

Secara ringkas, bank ini menyediakan:

• Masterclass perniagaan yang meliputi AI, keselamatan siber, dan kebolehan digital
• Sumber pembelajaran AI dan masterclass yang dibangunkan bersama OpenAI
• Fokus pada penggunaan AI yang praktikal: produktiviti, automasi dan penggunaan bertanggungjawab

Matlamat mereka jelas: bukan sekadar mempromosikan AI, tetapi membuatkan pemilik bisnes yakin dan mampu menggunakannya dengan selamat.

“Kami mahu setiap perniagaan kecil berasa yakin menggunakan teknologi digital seperti AI… dan pada masa yang sama membina kemahiran siber yang kukuh.” – Matt Comyn, CEO CBA

Pendekatan ini penting kerana ramai pemilik SME, sama seperti di Malaysia, bukannya tak minat AI — mereka tak ada masa, tak ada panduan, dan takut risiko keselamatan data.

---

Kenapa Model CommBank Relevan Untuk Malaysia?

Realitinya, landskap kita sangat serupa di beberapa sudut.

1. SME sebagai tulang belakang ekonomi

Di Malaysia, SME menyumbang lebih 35% kepada KDNK dan majoriti peluang pekerjaan. Tetapi dalam banyak inisiatif AI di sektor kewangan, fokus lebih tertumpu pada:

• pengesanan penipuan kad dan transaksi,
• pemarkahan kredit automatik,
• pemodelan risiko dan pematuhan,
• chatbot bank dan insurans.

Semua ini bagus, tetapi kebanyakannya inward-looking – memantapkan operasi bank sendiri. Program seperti CommBank menunjukkan satu lagi sudut penting:

Bank bukan hanya pengguna AI. Bank boleh menjadi rakan pembelajaran AI untuk SME.

2. Keselamatan siber sebagai isu perkhidmatan pelanggan

Hari ini, keselamatan siber bukan lagi isu IT semata-mata. Bila akaun pelanggan kena kompromi, mereka tak akan salahkan “hacker antarabangsa”. Mereka akan tanya: “Kenapa bank saya tak cukup melindungi saya?”

Untuk SME, risiko bertambah besar:

• mereka simpan data pelanggan,
• mereka buat transaksi berulang dengan pembekal,
• mereka guna pelbagai platform pembayaran dan fintech.

Jadi bila bank menawarkan program keselamatan siber, ia sebenarnya sedang meningkatkan kualiti perkhidmatan pelanggan – bukan hanya menambah satu produk sampingan.

3. Seiring dengan strategi nasional AI

Malaysia sudah bercakap kuat tentang AI dalam sektor kewangan: pengesanan penipuan, scoring automatik, analitik kekayaan, dan sebagainya. Langkah seterusnya yang lebih matang ialah:

• menggunakan kekuatan bank dalam AI untuk mengangkat ekosistem perniagaan, khususnya SME;
• memposisikan bank sebagai rakan strategik digital, bukan sekadar pemberi pinjaman.

CommBank baru saja memberi contoh praktikal bagaimana ini boleh dibuat dalam skala nasional.

---

Bagaimana Program Seperti Ini Sebenarnya Membantu SME?

Jawapannya: dengan menjadikan AI dan keselamatan siber sesuatu yang boleh digunakan esok, bukan sekadar teori futuristik.

Contoh penggunaan AI yang sangat dekat dengan SME

CommBank menyebut beberapa senario mudah yang ramai pemilik perniagaan Malaysia boleh bayangkan:

• Pemilik kafe guna AI untuk merancang menu mengikut cuaca, trend, dan stok bahan mentah
• Peruncit guna AI untuk mengautomasi laporan insight pelanggan harian
• Sole trader / freelancer jimat berjam-jam masa menulis proposal dan invois dengan bantuan AI

Kalau kita bawa ke konteks Malaysia:

• Kedai makan di Shah Alam guna AI untuk draf posting media sosial harian dan kira kos menu mengikut harga bahan semasa
• Bengkel kereta di Johor minta AI rangka skrip WhatsApp follow up dengan pelanggan selepas servis
• Agensi insurans kecil guna AI untuk menyusun dan meringkaskan dokumen polisi bagi penerangan yang lebih mudah difahami pelanggan

Semua ini tak perlukan “AI team” atau bajet ratus ribu. Ia perlukan ilmu asas, garis panduan keselamatan, dan contoh praktikal – tepat seperti yang CommBank cuba sediakan.

Kenapa masterclass dan bimbingan bank lebih dipercayai?

SME sudah biasa terima nasihat kewangan daripada bank. Jadi bila:

• bank yang sama jelaskan risiko keselamatan siber,
• bank yang sama menunjukkan cara guna AI tanpa menjejaskan data sensitif,
• dan kaitkan terus dengan produk seperti akaun bisnes, terminal pembayaran, pembiayaan,

pemilik perniagaan lebih senang untuk percaya dan bertindak.

Ini jauh lebih kuat berbanding sekadar hantar e-mel “berhati-hati dengan scam” setiap kali ada penipuan baharu.

---

4 Pelajaran Utama Untuk Bank, Insurans & Fintech di Malaysia

Daripada model CommBank ini, ada sekurang-kurangnya empat tindakan praktikal yang saya rasa pemain kewangan di Malaysia patut pertimbangkan.

1. Jadikan Pendidikan AI & Siber Sebahagian Daripada ‘Value Proposition’ SME

Jangan berhenti pada pembiayaan, akaun semasa dan terminal pembayaran. Tambah satu lagi dimensi:

• Program bimbingan AI dan digital berkala (online dan fizikal)
• Modul ringkas tentang:
  • cara guna AI dengan data pelanggan,
  • etika dan risiko privasi,
  • amalan terbaik kata laluan, MFA, dan pengurusan akses.

Bank dan insurans yang berjaya dalam 3–5 tahun akan datang ialah yang boleh berkata:

“Kami bukan saja bagi kredit, kami bantu anda bina perniagaan yang selamat dan produktif dengan AI.”

2. Bina Perkongsian Strategik Seperti CommBank–OpenAI

CommBank tak bergerak seorang diri. Mereka bekerjasama dengan OpenAI untuk bangunkan sumber pembelajaran dan masterclass.

Untuk Malaysia, rakan kerjasama mungkin:

• penyedia model AI global,
• startup AI tempatan,
• universiti dan pusat penyelidikan,
• syarikat keselamatan siber.

Kuncinya ialah kurangkan jargon teknikal, fokus pada kegunaan harian SME:

• template prompt AI untuk kegunaan bisnes,
• contoh dialog chatbot pelanggan untuk sektor tertentu (F&B, runcit, servis profesional),
• senarai semak keselamatan siber yang boleh digunakan terus.

3. Integrasikan AI Pendidikan Dengan Produk Kewangan Sedia Ada

Pendidikan AI tak sepatutnya wujud terpisah sebagai “program CSR”. Ia patut hidup bersama produk:

• Bila SME mohon pembiayaan, sistem AI bank boleh ringkaskan penyata kewangan mereka dan tunjuk insight: margin, cashflow, risiko.
• Bila SME guna portal online banking, panel AI boleh cadangkan amalan keselamatan siber dan peraturan akses pengguna.
• Bila mereka guna gateway pembayaran, AI bantu kesan pola transaksi luar biasa yang mungkin tanda penipuan.

Setiap titik sentuh digital adalah peluang pendidikan mikro (micro‑learning): satu tips keselamatan, satu cadangan AI, satu automasi baharu.

4. Ukur Kejayaan Bukan Hanya Dari Sisi Bank, Tapi Sisi SME

Kebanyakan transformasi digital bank diukur dengan:

• penurunan kos operasi,
• peningkatan transaksi digital,
• pengurangan kadar fraud.

Untuk program seperti ini, metrik kejayaan perlu melibatkan SME:

• berapa ramai pemilik SME yang menghadiri masterclass dan terus mengguna AI,
• pengurangan insiden scam dan fraud yang melibatkan pelanggan perniagaan,
• peningkatan produktiviti (contoh: masa proses invois turun 50%),
• peningkatan kadar kelulusan pembiayaan kerana rekod kewangan mereka lebih teratur hasil penggunaan alat digital.

Bila angka ini naik, brand bank juga akan naik – bukan hanya di mata pelanggan, tetapi juga pengawal selia dan pelabur.

---

Apa Langkah Pertama Untuk Pemain Kewangan di Malaysia Sekarang?

Menjelang hujung 2025 dan masuk 2026, momentum AI dalam sektor kewangan Malaysia semakin kuat. Kebanyakan bank besar sudah:

• menguji atau melancarkan chatbot AI,
• menggunakan AI untuk pemarkahan kredit dan pemodelan risiko,
• memperkemas pematuhan dengan analitik pintar.

Soalan seterusnya:

Adakah anda hanya guna AI untuk bank, atau anda juga bantu pelanggan SME guna AI untuk diri mereka sendiri?

Beberapa langkah pantas yang boleh diambil dalam 3–6 bulan:

1. Pemetaan keperluan SME

   • Tanya pelanggan SME: di mana mereka paling banyak bazir masa? (invois, HR, compliance, pemasaran?)
   • Kenal pasti 3–5 use case AI yang paling cepat beri impak.

2. Pilot program bimbingan AI + siber

   • Mulakan dengan webinar bulanan atau siri bengkel kecil.
   • Sertakan contoh sebenar daripada pelanggan tempatan (dengan izin).

3. Bangunkan kit permulaan AI untuk SME

   • Panduan penggunaan AI generatif dengan selamat.
   • Template prompt untuk tugas standard perniagaan.
   • Senarai semak keselamatan siber untuk pemilik bisnes yang sibuk.

4. Latih relationship manager dan pegawai jualan SME

   • Mereka perlu cukup faham AI supaya boleh berbual secara yakin.
   • Bukan untuk jadi pakar teknikal, tetapi mampu cadangkan idea dan rujukan yang betul.

---

Penutup: AI dalam Kewangan Hanya Bernilai Jika SME Turut Maju

AI dalam perkhidmatan kewangan — sama ada di bank, insurans atau fintech — sudah terbukti membantu pengesanan penipuan, pemarkahan kredit, dan pemodelan risiko. Tetapi nilai sebenarnya untuk ekonomi Malaysia hanya tercapai bila SME juga naik kelas, bukan sekadar institusi kewangan.

Model CommBank menunjukkan satu perkara penting: bank yang serius tentang masa depan tak berhenti pada transformasi dalaman. Mereka turun padang, mengajar, membimbing dan melindungi pelanggan perniagaan mereka dalam dunia digital yang kian berisiko.

Untuk Malaysia, peluangnya jelas:

• Gunakan kekuatan sedia ada dalam AI kewangan,
• Gabungkan dengan program pendidikan praktikal kepada SME,
• Jadikan keselamatan siber sebagai sebahagian daripada janji perkhidmatan, bukan nota kaki.

Persoalan sekarang: siapa antara bank, insurans atau fintech di Malaysia yang mahu menjadi “CommBank versi tempatan” – dan bergerak dahulu sebelum pesaing lain sempat bangun?