Bagaimana Bank Guna AI & Keselamatan Siber Bantu PKS

Mengapa bank tiba-tiba agresif melatih PKS dalam AI

48% perniagaan kecil di Australia masih belum menggunakan AI. Hanya 14% yang betul‑betul mengintegrasikan AI ke dalam operasi harian mereka. Dalam konteks ekonomi yang makin ketat dan kos operasi naik, angka ini sebenarnya bunyi agak berbahaya.

Inilah sebabnya langkah Commonwealth Bank of Australia (CommBank) melancarkan program nasional AI dan keselamatan siber untuk PKS patut jadi “wake up call” untuk sektor kewangan di Malaysia. Bila bank besar mula melabur serius dalam latihan AI untuk pelanggan PKS, mesejnya jelas: AI + keselamatan siber kini adalah infrastruktur asas, bukan lagi opsyen.

Posting ini sebahagian daripada siri “AI dalam Perkhidmatan Kewangan (Bank, Insurans, Fintech)”, jadi fokusnya bukan sekadar cerita apa CommBank buat, tapi apa maknanya untuk bank, fintech dan PKS di Malaysia — dan bagaimana anda boleh ambil langkah praktikal sekarang.

---

Apa sebenarnya CommBank sedang buat?

Inti program CommBank mudah: bank melabur dalam kemahiran teknologi pelanggan PKS – khususnya AI, keselamatan siber dan keupayaan digital.

Beberapa poin penting daripada inisiatif ini:

• Masterclass perniagaan tentang AI, keselamatan siber dan keupayaan digital
• Sumber pembelajaran AI yang dibangunkan bersama OpenAI
• Fokus pada produktiviti, automasi dan penggunaan AI yang bertanggungjawab
• Penekanan kuat pada kemahiran siber supaya PKS tak jadi mangsa serangan bila mereka makin digital

Contoh yang mereka sasarkan sangat praktikal:

• Pemilik kafe guna AI untuk merancang menu dan ramal permintaan
• Peruncit automasikan insight pelanggan harian
• Freelancer / sole trader jimat masa sediakan proposal dan invois

"Kami mahu setiap perniagaan kecil rasa yakin menggunakan teknologi digital seperti AI… dan dalam masa sama membina kemahiran siber yang kukuh," – Matt Comyn, CEO CBA.

Bank bukan sekadar beri pinjaman, lepas itu lepas tangan. Mereka campur tangan terus dalam cara pelanggan menjalankan perniagaan.

---

Kenapa langkah bank seperti ini penting untuk Malaysia

Realitinya, bank dan fintech di Malaysia juga sedang bergerak ke arah yang sama:

• Sistem skor kredit automatik menggunakan pembelajaran mesin
• Chatbot perbankan yang dilatih dengan model bahasa besar
• Pengesanan fraud masa nyata yang memerhati ribuan transaksi sesaat
• Analitik untuk perancangan kekayaan dan pengurusan risiko

Tetapi ada satu jurang yang jelas:

Bank semakin pintar dengan AI, tetapi ramai pelanggan PKS masih beroperasi cara “manual”.

Bila bank makin sofistikated tetapi pelanggan tertinggal jauh, beberapa masalah mula timbul:

• PKS tak tahu guna data akaun, POS atau e‑wallet untuk buat keputusan
• Syarikat kecil jadi sasaran mudah scam dan serangan siber
• Peluang guna AI untuk jimat masa dan kos tak dimanfaatkan

Inilah sebab program seperti CommBank sangat relevan untuk kita: ia tunjuk model kerjasama baru antara bank, PKS dan penyedia teknologi AI.

---

Bagaimana bank guna AI untuk mengangkat PKS, bukan sekadar jual produk

Jawapannya: bank yang serius dengan AI kini bergerak dari sekadar "peniaga produk kewangan" kepada rakan strategik transformasi digital.

1. Pendidikan dan literasi AI

CommBank bekerjasama dengan OpenAI untuk bangunkan modul pembelajaran khusus untuk PKS. Ini trend yang kita akan nampak lebih luas:

• Bank menyediakan portal pembelajaran AI untuk pelanggan perniagaan
• Webinar dan bengkel berkala tentang penggunaan ChatGPT, automasi, dan alat analitik
• Contoh "resipi" AI mengikut industri: F&B, runcit, pembinaan, profesional

Di Malaysia, bayangkan bank besar menyediakan:

• Template prompt untuk pemilik restoran merancang menu dan posting media sosial
• Workflow automasi untuk syarikat perunding hasilkan proposal berdasarkan data kewangan
• Panduan guna AI untuk terjemahan dokumen kontrak dwibahasa BM–Inggeris

2. Penyelesaian berasaskan data bank

Bank mempunyai aset yang PKS tak ada: data transaksi yang kaya. Bila digabung dengan AI, ia boleh jadi alat yang sangat berkuasa:

• Cadangan tunai masuk/keluar dan unjuran aliran tunai automatik
• Peringatan pintar bila corak perbelanjaan nampak luar biasa (potensi fraud)
• Saranan "modal kerja" optimum berdasarkan musim perniagaan

AI dalam perbankan PKS yang matang bukan hanya untuk bank kawal risiko, tetapi memberi insight balik kepada pelanggan dalam bentuk yang mudah faham.

3. Integrasi dengan ekosistem fintech

Fintech di Malaysia semakin pantas bangunkan solusi khusus PKS: invois digital, POS pintar, sistem gaji awan. AI boleh jadi enjin di belakang:

• Skor kelayakan pembiayaan berdasarkan data jualan dari POS, e‑commerce dan akaun bank
• Model risiko siber untuk tentukan keperluan insurans siber perniagaan
• Automasi pematuhan (contoh, dokumentasi pembiayaan patuh Syariah)

Bila bank rangka program seperti CommBank, mereka biasanya akan:

• Pilih beberapa rakan fintech utama
• Wujudkan "bundled offer" – akaun perniagaan + alat AI + latihan
• Bantu PKS set up dan guna, bukan sekadar suruh daftar sendiri

---

AI tanpa keselamatan siber ialah resipi masalah

Ada satu bahagian dalam inisiatif CommBank yang patut mendapat perhatian khusus: penekanan setara pada AI dan keselamatan siber.

PKS sering fikir keselamatan siber hanya isu syarikat besar. Hakikatnya:

• PKS biasanya ada kawalan dalaman yang lemah
• Kakitangan kurang terlatih tentang phishing dan serangan sosial
• Sistem lama (legacy) masih digunakan tanpa patch keselamatan

Bila AI diperkenal tanpa asas siber yang kuat, risikonya berganda:

• Prompt AI boleh mendedahkan data pelanggan jika tidak dijaga
• Fail sensitif mungkin dimuat naik ke alat AI awan tanpa dasar jelas
• Penipu boleh guna AI untuk cipta phishing email yang lebih meyakinkan

Apa bank boleh buat untuk lindungi PKS

Model CommBank beri beberapa petunjuk praktikal yang patut diadaptasi di sini:

1. Latihan keselamatan siber asas untuk semua peserta PKS

   • Cara kenal pasti phishing
   • Amalan kata laluan & pengesahan dua faktor
   • Prosedur lapor insiden

2. Garis panduan penggunaan AI yang bertanggungjawab

   • Jenis data yang tidak patut dimasukkan ke dalam alat AI
   • Cara semak fakta dan elak hallucination
   • Kawalan akses dalaman untuk akaun AI syarikat

3. Perkhidmatan pemantauan dan amaran

   • Amaran transaksi luar biasa
   • Pemantauan aktiviti perbankan perniagaan 24/7
   • Integrasi dengan insurans siber dan pelan pemulihan

Dalam konteks Malaysia, gabungan AI perbankan + insurans siber + latihan akan jadi pakej yang sangat bernilai untuk sektor PKS.

---

Langkah praktikal untuk PKS Malaysia yang mahu ikut jejak ini

Banyak pemilik perniagaan kecil di sini rasa AI itu rumit dan menakutkan. Sebenarnya, anda tak perlu tunggu ada "program rasmi" baru mula. Ada beberapa langkah ringkas yang boleh diambil bulan ini juga.

1. Pilih satu proses yang benar‑benar menyakitkan

Jangan cuba AI untuk semua benda sekaligus. Pilih satu proses yang:

• Ambil banyak masa, tetapi berulang (contoh: invois, proposal, email pelanggan), atau
• Perlukan dokumen standard (surat tawaran kerja, kontrak asas, SOP)

Gunakan alat AI generatif untuk:

• Sediakan draf pertama, kemudian anda semak dan betulkan
• Jana beberapa versi cadangan harga atau kempen pemasaran

Matlamat realistik: jimat 20–40% masa untuk tugasan tersebut dalam 1–2 bulan.

2. Bina polisi dalaman AI + siber asas

Dokumen ringkas 1–2 muka surat pun sudah cukup untuk mula:

• Data apa yang boleh dan tidak boleh dimasukkan dalam alat AI
• Siapa yang dibenarkan guna akaun AI syarikat
• Cara menyimpan kata laluan dan kebenaran akses
• Prosedur kalau rasa ada insiden keselamatan

Polisi ini nampak remeh, tapi ia bezakan perniagaan yang "cuba‑cuba guna AI" dengan perniagaan yang betul‑betul mengurus risiko.

3. Manfaatkan bank dan fintech yang anda sudah guna

Jika anda sudah ada:

• Akaun perniagaan dengan bank besar
• Sistem POS atau e‑wallet
• Platform perakaunan awan

Tanya soalan mudah kepada pengurus hubungan atau khidmat pelanggan:

"Apa ciri AI yang anda sudah ada hari ini yang boleh bantu perniagaan saya? Ada latihan atau bengkel untuk pelanggan PKS?"

Bank dan fintech biasanya sudah ada ciri AI di belakang tabir — cuma ramai pelanggan tak sedar atau tak tahu cara guna.

---

Apa langkah seterusnya untuk bank, insurans dan fintech di Malaysia

Dari perspektif sektor kewangan, program CommBank sebenarnya isyarat jelas:

Bank yang mahu kekal relevan kepada PKS mesti melabur bukan sahaja dalam AI dalaman, tetapi juga dalam kemahiran AI pelanggan.

Beberapa peluang nyata yang saya nampak untuk pemain di Malaysia:

• Bank

  • Wujudkan program latihan AI & keselamatan siber berjenama bersama rakan teknologi
  • Masukkan modul AI PKS ke dalam pakej akaun perniagaan dan pembiayaan
  • Jadikan pengurus hubungan sebagai "coach digital" ringan, bukan sekadar jurujual produk

• Syarikat insurans

  • Bangunkan produk insurans siber untuk PKS yang disertakan latihan dan assessment risiko
  • Guna AI untuk menilai profil risiko berdasarkan data bank & tingkah laku digital

• Fintech

  • Posisi diri sebagai rakan ekosistem untuk program sebegini
  • Sediakan API dan modul AI yang mudah diintegrasi ke dalam platform bank
  • Bina templat industri (contoh: AI untuk kontraktor, klinik, bengkel kereta)

Siri "AI dalam Perkhidmatan Kewangan" ini berkongsi satu tema besar:

AI bukan lagi projek R&D di belakang tabir. AI sudah jadi sebahagian daripada nilai sebenar yang pelanggan harapkan daripada bank, insurans dan fintech.

PKS di Malaysia akan mula bertanya: "Bank mana yang bukan sahaja bagi pembiayaan, tapi juga ajar saya guna AI dan lindungi perniagaan saya dari risiko siber?"
Pemain yang jawab soalan ini dengan tindakan konkrit — seperti apa CommBank lakukan — yang akan menang lima ke sepuluh tahun akan datang.

---

Penutup: Tahun terbaik untuk mula ialah sekarang

Program CommBank menunjukkan satu perkara: bila bank besar benar‑benar komited, AI + keselamatan siber untuk PKS boleh diarusperdanakan dengan cepat.

Bagi pemilik perniagaan kecil, soalan praktikalnya mudah:
Apa satu langkah kecil berkaitan AI dan keselamatan siber yang anda boleh ambil sebelum 31/12/2025, supaya masuk 2026, perniagaan anda bukan lagi ketinggalan?

Bagi bank, insurans dan fintech, persoalannya lebih besar:
Adakah strategi AI anda hari ini hanya fokus pada operasi dalaman, atau sudah benar‑benar membantu PKS menjadi lebih produktif dan lebih selamat di dunia digital?