AI, Aset Digital & 2026: Strategi Baru Bank Malaysia

AI dalam Perkhidmatan Kewangan (Bank, Insurans, Fintek)••By 3L3C

Menjelang 2026, AI, aset digital dan rantaian blok akan membentuk semula perbankan. Artikel ini jelaskan apa yang bank, insurans dan fintech Malaysia perlu buat sekarang.

AI dalam kewanganaset digitaltokenisasirantaian blokCBDCperbankan digital Malaysiapengurusan risiko
Share:

AI, aset digital dan tekanan 2026: siapa yang akan tertinggal?

Menjelang 2026, semakin banyak bank global mengalihkan infrastruktur pembayaran rentas sempadan mereka kepada rantaian blok dan aset digital. Dalam masa sama, bank pusat mempercepat projek mata wang digital bank pusat (CBDC), manakala pengawal selia mengemas kini garis panduan hampir setiap tahun. Siapa yang lambat, akan hilang relevan – bukan saja di peringkat global, malah di hadapan pelanggan sendiri.

Untuk Malaysia, ini bukan isu teori. Kita sudah ada pelesenan bank digital, pelaburan besar dalam AI untuk pemodelan risiko, pematuhan, serta anti-penipuan, dan sasaran kerajaan untuk memperkukuh ekonomi digital. Soalan sebenar sekarang: bagaimana bank, syarikat insurans dan fintech Malaysia merancang peranan mereka dalam dunia aset digital, tokenisasi dan infrastruktur pintar menjelang 2026?

Webinar PREDICT 2026 bertajuk “New Financial Fabric – Digital Assets, Smart Infrastructure, Global Resilience” memberi petunjuk jelas arah global. Artikel ini menghuraikan tema-tema utama webinar itu, dan lebih penting, bagaimana pemain kewangan di Malaysia boleh menukar idea tersebut menjadi pelan tindakan yang praktikal.

1. Fabrik kewangan baru: di mana AI bertemu aset digital

Realitinya mudah: AI tanpa data dan infrastruktur yang betul tidak ke mana. Aset digital tanpa tadbir urus dan analitik AI pula berisiko tinggi. Fabrik kewangan baru yang dibincangkan dalam PREDICT 2026 ialah gabungan beberapa komponen utama:

  • Wang ditoken (tokenised money) – versi digital bagi wang, sekuriti atau deposit yang diwujudkan sebagai token pada lejar rantaian blok.
  • CBDC dan mata wang digital berdaulat – seperti projek euro digital, projek e-CNY, dan ujian pelbagai negara di Asia.
  • Infrastruktur berasaskan rantaian blok – misalnya ledger institusi yang diintegrasi dengan rangkaian pembayaran sedia ada.
  • AI & kuantum – digunakan untuk pemodelan risiko, pengoptimuman kecairan, pemantauan pematuhan masa nyata, dan ujian tekanan senario kompleks.

Untuk Malaysia, gabungan ini sangat serasi dengan apa yang bank dan fintech sudah pun lakukan:

  • Bank besar menggunakan AI untuk pengesanan penipuan dan AML; langkah seterusnya ialah memindahkan logik pengesanan ini lebih dekat kepada infrastruktur aset digital, contohnya memantau transaksi on-chain secara masa nyata.
  • Pemain insurans yang sudah biasa dengan model risiko AI boleh meluaskan model tersebut kepada aset token – contohnya, aset hartanah ditoken dalam insurans kebakaran/banjir.
  • Fintech yang membina platform P2P atau wealthtech boleh mula bereksperimen dengan tokenisasi sukuk atau unit amanah, dengan AI mengurus profil risiko dan cadangan portfolio.

Intinya: fabrik kewangan baru bukan sekadar teknologi. Ia ialah cara baru menggabungkan AI, rantaian blok, dan polisi untuk menjadikan infrastruktur kewangan lebih pantas, telus dan mudah diintegrasi.

2. Tokenisasi dan rantaian blok: apa maknanya untuk bank Malaysia?

Tokenisasi aset bukan lagi eksperimen kecil. Di beberapa pasaran, bon dan sekuriti bernilai berbilion telah diterbitkan sebagai token di rantaian blok berizin. PREDICT 2026 memfokuskan kepada soalan kritikal: bagaimana institusi kewangan mengimbangkan inovasi aset ditoken dengan keperluan kepercayaan, kestabilan dan pematuhan?

Aplikasi praktikal tokenisasi untuk pasaran Malaysia

Beberapa contoh yang boleh diterjemah terus ke konteks tempatan:

  1. Tokenisasi sukuk dan bon korporat

    • Penerbitan dan penyelesaian boleh dipercepat daripada hari kepada minit.
    • AI boleh digunakan untuk menilai keperluan kecairan, harga pasaran sekunder, dan pengesanan corak dagangan luar biasa (market abuse).

  2. Tokenisasi aset fizikal (contoh: hartanah komersial)

    • Membolehkan pemilikan pecahan (fractional ownership) yang patuh Syariah jika direka dengan betul.
    • Memberi peluang kepada bank dan fintech wealth management di Malaysia menawar produk pelaburan yang lebih mampu milik untuk golongan muda.

  3. Tokenisasi aset ESG dan tenaga hijau

    • Projek tenaga solar atau karbon boleh direkodkan sebagai token, dengan AI mengesahkan data penggunaan, pengeluaran dan impak alam sekitar.
    • Sesuai dengan fokus serantau terhadap kelestarian dan kewangan hijau.

Peranan AI dalam mengurus risiko tokenisasi

Di sinilah AI menjadi kritikal:

  • Pemantauan transaksi on-chain + off-chain: Model pembelajaran mesin mengesan corak penipuan atau pengubahan wang haram merentas rangkaian rantaian blok dan sistem bank tradisional.
  • Penilaian risiko portfolio aset digital: AI mengira Value-at-Risk (VaR), stress test dan korelasi antara token, mata wang dan aset tradisional.
  • Pemantauan smart contract: Sistem AI boleh menguji smart contract secara automatik, mensimulasikan senario serangan, serta memberi amaran kepada pasukan risiko sebelum pelancaran.

Bagi bank Malaysia yang sudah melabur besar dalam AI untuk risiko kredit dan fraud detection, memperluaskan penggunaan AI kepada aset digital ialah sambungan logik – bukan projek yang terpisah.

3. TradFi bertemu DeFi: konvergens yang tak boleh dielak

Satu mesej kuat daripada PREDICT 2026: konvergens antara kewangan tradisional (TradFi) dan kewangan terdesentral (DeFi) bukan lagi teori – ia sedang berlaku. Rangkaian pembayaran global mulai menguji ledger berasaskan rantaian blok, bank mula berperanan sebagai penyedia infrastruktur, bukan sekadar penyedia produk.

Mengapa bank patut peduli dengan DeFi yang diregulasi?

Ramai pengamal di bank Malaysia melihat DeFi sebagai “dunia kripto liar” yang jauh daripada operasi mereka. Realitinya, beberapa elemen DeFi – seperti:

  • penyelesaian T+0,
  • kecairan automatik,
  • smart contract yang boleh diaudit,

sedang diserap masuk ke dalam sistem yang diregulasi.

Model hibrid TradFi–DeFi yang realistik untuk Malaysia:

  • Bank atau bank digital menawarkan akaun penjagaan aset digital (custody), disokong standard keselamatan perbankan dan kawal selia BNM.
  • Penyelesaian transaksi tertentu (contohnya sekuriti token atau dagangan antara institusi) berlaku pada rangkaian rantaian blok berizin, dengan bank bertindak sebagai nod utama.
  • AI mengurus identiti digital (e-KYC on-chain), reputasi kredit dan skor risiko berdasarkan gabungan data tradisional serta aktiviti on-chain.

Di mana AI boleh mengautomasikan jambatan TradFi–DeFi

Beberapa kegunaan bernilai tinggi:

  • Onboarding automatik pelanggan institusi ke platform aset digital, dengan model AI menyaring dokumen, menilai risiko AML dan memberikan cadangan struktur had transaksi.
  • Pengurusan kecairan masa nyata untuk bilik dealing, menggabungkan aliran tunai fiat, aset digital dan kedudukan derivatif dalam satu paparan, dijana AI.
  • Chatbot berkuasa AI yang benar-benar memahami produk aset digital, DeFi terpilih dan rangkaian pembayaran rentas sempadan – bukan sekadar FAQ asas.

Siapa yang menguasai jambatan ini lebih awal akan menjadi rakan pilihan bukan saja untuk pelanggan runcit, malah untuk korporat serantau yang berurusan dengan perdagangan dan pelaburan merentasi ASEAN.

4. Tadbir urus, pematuhan dan geopolitik: jangan serah semua pada teknologi

Webinar PREDICT 2026 menekankan satu perkara yang sering dipandang ringan: sebanyak mana pun AI dan automasi yang kita guna, tadbir urus masih perlu reka oleh manusia.

Rangka kerja tadbir urus untuk smart contract & CBDC

Beberapa soalan sukar yang perlu bank dan penggubal dasar fikirkan, dan ia relevan juga di Malaysia:

  • Siapa yang berkuasa “menarik brek kecemasan” ke atas smart contract jika berlaku pepijat besar atau serangan?
  • Bagaimana prinsip Syariah diterjemah ke dalam logik smart contract untuk sukuk atau produk pembiayaan Islamik token?
  • Bagaimana memastikan CBDC atau token bank pusat tidak menjejaskan kestabilan deposit bank komersial?

Di sinilah AI dan automasi perlu digandingkan dengan garis polisi yang jelas:

  • AI boleh mengimbas ribuan smart contract untuk mencari corak kod berisiko.
  • Sistem pematuhan pintar boleh menandai transaksi dan aktiviti yang berpotensi melanggar garis panduan BNM atau Suruhanjaya Sekuriti.
  • Namun, keputusan akhir – contohnya membekukan atau membenarkan transaksi – masih perlu ada proses tadbir urus, jawatankuasa risiko dan rangka kerja akauntabiliti.

Fragmentasi geopolitik dan kedaulatan digital

Dunia semakin berpecah kepada blok ekonomi dan teknologi. PREDICT 2026 membincang bagaimana:

  • Wilayah tertentu membina CBDC dan rangkaian pembayaran sendiri demi kedaulatan kewangan.
  • Dalam masa sama, perniagaan memerlukan kebolehoperasian global untuk perdagangan dan pelaburan.

Untuk Malaysia sebagai ekonomi terbuka dan pusat kewangan serantau, implikasinya jelas:

  • Bank dan fintech tempatan perlu mampu berhubung dengan pelbagai rangkaian CBDC dan infrastruktur digital serantau, bukan hanya bergantung pada satu laluan.
  • AI boleh membantu menstandardkan mesej, kadar tukaran, pematuhan pelbagai negara dan pengurusan risiko FX dalam persekitaran yang berpecah.

Siapa yang bersedia dari segi seni bina sistem, polisi dalaman dan bakat akan lebih tahan lasak apabila landskap geopolitik berubah.

5. Cara praktikal pemain Malaysia bersedia menjelang 2026

Bercakap tentang aset digital dan AI mudah jadi abstrak. Jadi mari fokus kepada tindakan konkrit untuk 12–24 bulan akan datang.

1. Bentuk pelan hala tuju aset digital yang dipacu AI

Bukan semua institusi perlu melancarkan token sendiri. Tetapi setiap bank, insurans dan fintech patut ada pelan jelas tentang:

  • Peranan mereka dalam rantaian nilai aset digital (custody, penerbitan, pengedaran, analytics, infrastruktur).
  • Di mana AI akan digunakan: risiko, pematuhan, pelanggan, operasi dalaman.
  • Bagaimana pelan ini sejajar dengan sasaran regulator dan strategi digital negara.

2. Mulakan “proof of concept” kecil tetapi fokus

Contoh POC yang realistik untuk Malaysia:

  • POC pemantauan on-chain: gunakan AI untuk memantau transaksi pada satu rantaian blok tertentu berkaitan aset kripto atau stablecoin yang popular di kalangan pelanggan, sebagai asas rangka kerja AML aset digital.
  • POC tokenisasi dalaman: tokenkan instrumen dalaman (contoh: deposit korporat atau sijil pelaburan dalaman) pada lejar tertutup untuk menguji kecekapan operasi dan pelaporan.
  • POC chatbot aset digital: perluas chatbot AI sedia ada untuk menjawab soalan berkaitan risiko, pematuhan dan pendidikan pelanggan tentang aset digital secara terkawal.

3. Perkukuh tadbir urus AI dan aset digital sekali gus

Jangan bina dua rangka kerja berasingan.

  • Gabungkan komiti risiko AI dan komiti aset digital di bawah satu payung, atau pastikan ada “overlap” yang jelas.
  • Gunakan standard sama bagi explainability, audit trail, pengurusan model, serta pemantauan bias – sama ada model itu menilai risiko pinjaman atau risiko smart contract.

4. Labur dalam bakat hibrid

Projek 2026 bukan kerja pasukan IT semata-mata.

  • Cari atau latih jurutera rantaian blok yang faham kewangan, bukan hanya kripto.
  • Bangunkan penganalisis risiko yang tahu membaca kod smart contract asas dan memahami cara model AI menilai risiko.
  • Latih penasihat perbankan dan insurans supaya cukup yakin menerangkan asas aset digital dan peranan AI kepada pelanggan korporat.

5. Sertai perbincangan global dan serantau

Webinar seperti PREDICT 2026 memberi peluang melihat bagaimana:

  • Bank di Eropah menguji CBDC dan tokenisasi sekuriti.
  • Penggubal dasar membina kerangka tadbir urus smart contract.
  • Pakar pembayaran merangka model kecairan baru untuk dunia rentas sempadan yang lebih pantas.

Bagi institusi Malaysia, penyertaan aktif dalam wacana sebegini mempercepat pembelajaran, mengurangkan kos kesilapan, dan memudahkan penjajaran dengan amalan terbaik global.

Menjelang 2026: masa untuk pilih peranan anda

AI dalam perkhidmatan kewangan di Malaysia sudah terbukti nilainya – daripada pengesanan penipuan hingga skor kredit automatik. Langkah seterusnya ialah menghubungkan keupayaan AI ini dengan aset digital, rantaian blok dan infrastruktur pintar yang sedang terbentuk di peringkat global.

PREDICT 2026 memberi gambaran jelas bahawa dunia sedang bergerak ke arah:

  • wang dan aset yang ditoken,
  • infrastruktur rantaian blok berizin,
  • CBDC dan kedaulatan digital,
  • serta tadbir urus yang disokong AI dan, pada masa hadapan, kuantum.

Persoalannya bukan sama ada trend ini akan menjejaskan bank, insurans dan fintech di Malaysia – ia memang akan. Persoalan sebenarnya: adakah anda mahu menjadi pengguna pasif infrastruktur global orang lain, atau pencorak aktif fabrik kewangan digital serantau?

Jika organisasi anda serius tentang AI dalam kewangan, risiko, pematuhan dan pengalaman pelanggan, maka perbincangan tentang aset digital dan infrastruktur pintar bukan pilihan sampingan. Ia sebahagian daripada strategi teras menjelang 2026.