AI drones & ρομπότ στη γεωργία: τι φέρνει η XAG

Στην Agritechnica 2025, μια από τις μεγαλύτερες εκθέσεις αγροτικών μηχανημάτων στον κόσμο, παρουσιάστηκαν λύσεις που δεν μοιάζουν «μακρινό μέλλον». Μιλάμε για συστήματα που ψεκάζουν, χαρτογραφούν, μεταφέρουν φορτία και κινούνται αυτόνομα μέσα σε αμπελώνες, δενδρώνες και θερμοκήπια, με ακρίβεια που μέχρι πρόσφατα απαιτούσε έμπειρο χειριστή και αρκετές εργατοώρες.

Η XAG παρουσίασε δύο νέα εργαλεία που αξίζει να τα δούμε ως πακέτο: το P150 Max αγροτικό drone και τα R Series αγροτικά rovers (R100/R200). Το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο τα «κιλά» ή τα «λίτρα/λεπτό». Είναι το πώς η τεχνητή νοημοσύνη στη γεωργία περνάει από τα dashboards και τα reports σε κάτι απτό: λιγότερη έκθεση σε φυτοπροστατευτικά, λιγότερα περάσματα, καλύτερη κατανομή εισροών και πιο προβλέψιμη εκτέλεση εργασιών.

Αυτό το άρθρο εντάσσεται στη σειρά «Τεχνητή Νοημοσύνη στη Γεωργία και την Αγροτεχνολογία» και εστιάζει σε μια πρακτική ερώτηση: πώς μεταφράζεται η αυτονομία και η AI σε πραγματικό όφελος για ελληνικές εκμεταλλεύσεις (αμπέλι, ελιά, ακτινίδιο, θερμοκήπια, δενδροκομία γενικότερα).

Γιατί η AI στη φυτοπροστασία δεν είναι «μόδα»

Η AI στη γεωργία έχει αξία όταν μειώνει τρεις συγκεκριμένους πονοκεφάλους: κόστος εργασίας, σπατάλη εισροών και αστάθεια αποτελέσματος.

• Κόστος & έλλειψη εργατικών: το 2025, η συζήτηση δεν είναι αν «θα βρούμε κόσμο», αλλά πόσο θα κοστίσει η καθυστέρηση μιας κρίσιμης επέμβασης.
• Στοχευμένη εφαρμογή: κάθε λίτρο διαλύματος και κάθε κιλό λιπάσματος πρέπει να πιάνει τόπο—ιδίως με τις τιμές ενέργειας/εισροών και την πίεση για πιο ορθολογική χρήση.
• Επαναληψιμότητα: ο καλός χειριστής κάνει διαφορά. Η αυτονομία στοχεύει να κάνει το «καλό» αποτέλεσμα πιο σταθερό, άρα πιο προβλέψιμο.

Η πραγματικότητα; Η τεχνητή νοημοσύνη εδώ λειτουργεί σαν σύστημα εκτέλεσης αγροτικών εργασιών: βλέπει, χαρτογραφεί, αποφεύγει εμπόδια, υπολογίζει διαδρομές και κρατάει ρυθμούς/δοσολογίες.

P150 Max: drone για ψεκασμό, διασπορά, χαρτογράφηση και μεταφορά

Το P150 Max δεν παρουσιάζεται ως «ένα drone για ψεκασμό». Παρουσιάζεται ως πλατφόρμα που αλλάζει “modules” για να κάνει διαφορετικές δουλειές. Αυτό έχει σημασία για το ROI: ένα μηχάνημα που δουλεύει περισσότερες μέρες τον χρόνο αποσβένεται πιο εύκολα.

Τι σημαίνει «υψηλό φορτίο» στην πράξη

• Ωφέλιμο φορτίο: 80 κιλά
• Μέγιστη ταχύτητα: 20 m/s

Για ελληνικές καλλιέργειες, το υψηλό φορτίο δεν είναι μόνο «γρηγορότερα τελειώνω». Είναι ότι:

1. κάνεις λιγότερες στάσεις για γέμισμα,
2. μειώνεις τον χρόνο που «χάνεται» σε logistics,
3. στα μεγάλα κτήματα ή σε διασπασμένα τεμάχια, η μέρα βγαίνει πιο εύκολα.

Ψεκασμός με έλεγχο ροής και σταγονιδίου

Το σύστημα RevoSpray 5 αναφέρεται με:

• 80 L δεξαμενή
• παροχή έως 32 L/min
• με kit 4 ακροφυσίων: έως 46 L/min
• μέγεθος σταγονιδίων 60–500 μm

Η ουσία εδώ είναι η προσαρμογή: άλλο θέλει το αμπέλι στην κορύφωση βλάστησης, άλλο ένας δενδρώνας με πυκνή κόμη, άλλο ένα ανοιχτό χωράφι.

Μια καλή πρακτική είναι να αντιμετωπίζεις το drone σαν «μεταβλητής έντασης εφαρμογέα» και όχι σαν «ιπτάμενο βυτίο». Η ρύθμιση σταγονιδίου/παροχής είναι μέρος της συνταγής, όχι λεπτομέρεια.

Διασπορά (σπόρος/λίπασμα/σκόνες) με μεγάλο ρυθμό

Με το RevoCast 5:

• 115 L δοχείο κοκκώδους
• έως 300 kg/min ρυθμός διασποράς

Αυτό «δένει» με την τάση για γρήγορες παρεμβάσεις (π.χ. επιφανειακές εφαρμογές) όταν ο καιρός κλείνει ή όταν το παράθυρο εφαρμογής είναι μικρό.

Χαρτογράφηση χωραφιού: από “εικόνα” σε αποφάσεις

Το ενσωματωμένο RealTerra Field Mapping υποστηρίζει αυτόνομες αποστολές χαρτογράφησης έως 20 ha ανά πτήση.

Το σημαντικό για την ελληνική πραγματικότητα είναι το εξής: πολλά κτήματα είναι μικρά και διάσπαρτα, άρα η χαρτογράφηση πρέπει να είναι γρήγορη και επαναλαμβανόμενη. Αν μπορείς να κάνεις mapping ανά στάδιο (π.χ. μετά από χαλάζι, μετά από καύσωνα, πριν/μετά από μια επέμβαση), αποκτάς ιστορικό που βοηθά:

• στον εντοπισμό ζωνών πίεσης ασθενειών,
• στην τεκμηρίωση για πρακτικές ολοκληρωμένης διαχείρισης,
• στη στοχοποίηση επιτόπιων ελέγχων (να πας εκεί που «κάτι δείχνει»).

Μεταφορά φορτίων: το «κρυφό» όφελος σε δύσβατα τεμάχια

Με το RevoSling Module, το drone μπορεί να μεταφέρει έως 80 κιλά.

Σε επικλινή αμπελοτεμάχια, σε νησιωτικές εκμεταλλεύσεις ή σε κτήματα με δύσκολη πρόσβαση, αυτό δεν είναι gimmick. Είναι τρόπος να μεταφέρεις:

• σακιά/εφόδια,
• εργαλεία,
• μικρές ποσότητες παραγωγής,

χωρίς να εξαρτάσαι από αγροτικούς δρόμους που τον χειμώνα γίνονται «λασποποτάμι».

R Series rover: ο «ήσυχος» πρωταγωνιστής για αμπέλια και θερμοκήπια

Αν το drone είναι το εντυπωσιακό κομμάτι, το rover είναι αυτό που ταιριάζει ιδιαίτερα σε δενδρώδεις, αμπελώνες και θερμοκήπια: στενές γραμμές, ανάγκη για σταθερή κάλυψη, και υψηλή αξία παραγωγής ανά στρέμμα.

R100 vs R200: επιλογή με βάση τη γεωμετρία της καλλιέργειας

• R100: δεξαμενή 120 L, τετρακίνηση, 2 JetSprayers — για πυκνές φυτεύσεις (π.χ. θερμοκήπια, λαχανικά σε σειρές).
• R200: δεξαμενή 240 L, εξακίνηση, 4 JetSprayers — για αμπελώνες/οπωρώνες με πιο «ανοιχτή» διάταξη.

Το λάθος που βλέπω συχνά σε αγορές εξοπλισμού είναι να επιλέγεται «με το λίτρο». Στα rovers, η σωστή ερώτηση είναι: χωράει; γυρίζει; κρατάει πρόσφυση; κάνει επανάληψη διαδρομής χωρίς αποκλίσεις;

Σταγονίδιο 60–200 μm και μείωση νερού/χημικών

Τα centrifugal JetSprayers παράγουν 60–200 μm σταγονίδιο, με στόχο ομοιόμορφη κάλυψη και μείωση χρήσης νερού/φυτοπροστατευτικών.

Για υψηλής αξίας καλλιέργειες (π.χ. επιτραπέζιο σταφύλι, ακτινίδιο, θερμοκηπιακά), η ομοιομορφία κάλυψης δεν είναι απλώς «τεχνική λεπτομέρεια». Συνδέεται με:

• σταθερότερη αποτελεσματικότητα,
• λιγότερες επαναληπτικές εφαρμογές,
• μειωμένο ρίσκο υπολειμμάτων από υπερ-εφαρμογές σε σημεία.

Ασφάλεια χειριστή: η πιο άμεση απόσβεση που δεν μπαίνει σε Excel

Το rover λειτουργεί απομακρυσμένα, με live εικόνα (FPV) και χειρισμό από controller. Αυτό σημαίνει ότι ο χειριστής δεν βρίσκεται μέσα στο νέφος ψεκασμού.

Αν έχεις δουλέψει έστω και μία σεζόν σε ψεκασμούς, ξέρεις ότι αυτό είναι από τα λίγα «άμεσα κέρδη» που τα νιώθεις από την πρώτη εβδομάδα.

Αυτονομία, RTK και αποφυγή εμποδίων: η AI ως “σύστημα αξιοπιστίας”

Η αυτονομία δεν είναι «να πατάω ένα κουμπί και να φεύγει». Είναι η ικανότητα να εκτελείται μια εργασία με ακρίβεια εκατοστού και με μικρότερη πιθανότητα λάθους.

Στο P150 Max, η λογική βασίζεται σε:

• SuperX 5 Ultra για αυτόνομη πτήση
• 4D Imaging Radar και ευρυγώνια FPV κάμερα για αποφυγή εμποδίων (π.χ. κολώνες, γραμμές, pivots)
• υποστήριξη RTK μέσω κινητού σταθμού (ώστε να διατηρείται ακρίβεια και σε περιοχές με χαμηλό σήμα)
• γρήγορη φόρτιση μπαταρίας σε περίπου 7 λεπτά (με παράλληλη φόρτιση)

Στα rovers, η AI μπαίνει ως:

• ανίχνευση εμποδίων,
• προσαρμογή διαδρομής,
• λειτουργίες τύπου Path Tracking και Repeat Mode.

Αυτό που μετράει για τον παραγωγό/συνεταιρισμό είναι ότι η AI λειτουργεί σαν μηχανισμός σταθερότητας. Όταν το αποτέλεσμα είναι πιο σταθερό, μπορείς να προγραμματίσεις καλύτερα ανθρώπους, μηχανήματα και επεμβάσεις.

Πώς να αξιολογήσεις αν ταιριάζει στην εκμετάλλευσή σου (χωρίς θεωρία)

Αν σκέφτεσαι drone/rover για έξυπνη γεωργία, κράτα μια πρακτική λίστα ελέγχου. Δεν είναι «τεχνικό φυλλάδιο». Είναι κριτήρια αγοράς.

1) Ξεκίνα από το σενάριο χρήσης, όχι από το μηχάνημα

Διάλεξε 1–2 εργασίες που σε πονάνε περισσότερο, π.χ.:

• ψεκασμοί σε αμπελώνα με στενές γραμμές,
• επεμβάσεις σε δενδρώνα με δύσκολη πρόσβαση,
• χαρτογράφηση ζημιών μετά από έντονα καιρικά φαινόμενα.

2) Μέτρα χρόνο και κατανάλωση «πριν»

Για 2 εβδομάδες, γράψε:

• ώρες εργασίας/ημέρα,
• λίτρα νερού/στρέμμα,
• ποσότητα σκευάσματος/στρέμμα,
• επαναλήψεις εφαρμογής λόγω ατελούς κάλυψης.

Αν δεν έχεις baseline, δεν έχεις και σοβαρό ROI.

3) Υπολόγισε αξία από τη μείωση κινδύνου

Μερικές από τις μεγαλύτερες απώλειες δεν είναι «λίγα λίτρα παραπάνω». Είναι:

• καθυστέρηση επέμβασης πριν από βροχή,
• αδυναμία πρόσβασης σε τεμάχιο όταν χρειάζεται,
• ανθρώπινη κόπωση που οδηγεί σε λάθη.

Η αυτονομία και η ρομποτική μειώνουν αυτά τα ρίσκα. Αυτό είναι πραγματική οικονομία, έστω κι αν δεν φαίνεται άμεσα.

4) Σκέψου το οικοσύστημα δεδομένων

Αν το drone χαρτογραφεί αλλά τα δεδομένα δεν καταλήγουν σε αποφάσεις, χάνεις τη μισή αξία. Ιδανικά θέλεις διαδικασία:

1. mapping,
2. εντοπισμός ζωνών,
3. επιτόπιος έλεγχος,
4. στοχευμένη εφαρμογή,
5. επαναληπτικό mapping για επιβεβαίωση.

Αυτό είναι η AI-υποβοηθούμενη διαχείριση καλλιεργειών στην πράξη.

Ένα ρεαλιστικό πλάνο 30 ημερών για να ξεκινήσεις

Αν είσαι παραγωγός, γεωπόνος συμβουλευτικής ή υπεύθυνος συνεταιρισμού και θες να κινηθείς γρήγορα (αλλά όχι βιαστικά), αυτό το πλάνο δουλεύει:

1. Ημέρες 1–7: Επιλογή 2 αγροτεμαχίων «αντιπροσωπευτικών» (ένα εύκολο, ένα δύσκολο).
2. Ημέρες 8–14: Χαρτογράφηση και καταγραφή baseline (χρόνος/εισροές/πρόσβαση).
3. Ημέρες 15–21: Πιλοτική εφαρμογή σε ένα task (π.χ. ψεκασμός ή διασπορά) με καταγραφή ρυθμίσεων.
4. Ημέρες 22–30: Αξιολόγηση αποτελέσματος (κάλυψη, χρόνος, επαναλήψεις, feedback χειριστών) και απόφαση κλιμάκωσης.

Δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα μαζί. Η υιοθέτηση πετυχαίνει όταν χτίζεις ικανότητα και όχι όταν κυνηγάς «εντυπωσιακά specs».

Το πιο χρήσιμο συμπέρασμα για το 2026: AI ως εργαλείο παραγωγικότητας

Η παρουσίαση της XAG στην Agritechnica 2025 δείχνει προς μια καθαρή κατεύθυνση: drones, rovers, αυτόματη καθοδήγηση και έξυπνη άρδευση/λίπανση αρχίζουν να λειτουργούν σαν ενιαίο σύστημα. Όχι επειδή «έτσι είναι η τεχνολογία», αλλά επειδή η παραγωγή χρειάζεται λιγότερες σπατάλες και πιο σταθερή εκτέλεση.

Αν κρατήσεις ένα πράγμα από αυτό το άρθρο της σειράς «Τεχνητή Νοημοσύνη στη Γεωργία και την Αγροτεχνολογία», κράτα αυτό:

Η AI στη γεωργία αξίζει όταν μετατρέπει την εμπειρία σε διαδικασία—και τη διαδικασία σε προβλέψιμο αποτέλεσμα.

Το επόμενο βήμα είναι να αποφασίσεις πού έχεις το μεγαλύτερο «κενό απόδοσης»: στη φυτοπροστασία, στη χαρτογράφηση/παρακολούθηση ή στα logistics μεταξύ τεμαχίων. Αν ξεκινήσεις από εκεί, η τεχνολογία παύει να είναι «επένδυση αβεβαιότητας» και γίνεται εργαλείο δουλειάς.

Αν εσύ είχες να διαλέξεις μία εφαρμογή για πιλοτικό πρόγραμμα μέσα στον Ιανουάριο–Φεβρουάριο, ποια θα ήταν: χαρτογράφηση, ψεκασμός ακριβείας ή μεταφορά εφοδίων σε δύσβατα τεμάχια;