AI & γεωργία ακριβείας: τι αλλάζει ως το 2026

Στις 11/11/2025, σε ένα event που έχει γίνει «σημείο αναφοράς» για τη ρομποτική στη γεωργία (FIRA USA), ο Paul Welbig από τη New Holland έβαλε στο τραπέζι ένα μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε: η αυτονομία δεν είναι μόνο “το τρακτέρ χωρίς οδηγό” — είναι ένα σύνολο τεχνολογιών που ξεκινά από τα δεδομένα και καταλήγει σε αποφάσεις στο χωράφι.

Αυτό μας αφορά άμεσα στην Ελλάδα, ειδικά τώρα που μπαίνουμε στο τέλος του 2025 και οι περισσότεροι παραγωγοί και αγροτικές επιχειρήσεις κάνουν προϋπολογισμό για τη νέα καλλιεργητική χρονιά. Το 2026 θα είναι χρονιά «ξεκαθαρίσματος»: όσοι έχουν δομημένη διαχείριση δεδομένων και σωστή υποστήριξη, θα δουν μετρήσιμη εξοικονόμηση σε καύσιμα, εισροές και χρόνο. Οι υπόλοιποι, θα αγοράζουν εξοπλισμό και θα τον χρησιμοποιούν στο 30%.

Στο πλαίσιο της σειράς «Τεχνητή Νοημοσύνη στη Γεωργία και την Αγροτεχνολογία», θα μεταφράσουμε τα βασικά trends που αναδείχθηκαν γύρω από τις λύσεις της New Holland σε πρακτικές κατευθύνσεις: τι σημαίνει AI στη γεωργία ακριβείας, πού κολλάει η αυτονομία, τι πρέπει να ζητάς από dealer/υποστήριξη, και πώς να χτίσεις ένα πλάνο υιοθέτησης χωρίς να πετάς λεφτά.

Η ουσία της αυτονομίας: ξεκινά από τα δεδομένα, όχι από το “χωρίς οδηγό”

Αυτονομία στη γεωργία είναι η ικανότητα μιας μηχανής να εκτελεί εργασίες με ασφάλεια και συνέπεια, χρησιμοποιώντας αισθητήρες και λογισμικό που βασίζονται σε δεδομένα. Το “driverless” είναι απλά το πιο θεαματικό αποτέλεσμα.

Στην πράξη, η αυτονομία χτίζεται σε στρώσεις:

• Πλοήγηση και καθοδήγηση (RTK/GNSS, αυτόματη οδήγηση, implement guidance)
• Αντίληψη περιβάλλοντος (κάμερες, lidar/radar όπου υπάρχει, αισθητήρες εγγύτητας)
• Λήψη απόφασης (κανόνες + AI μοντέλα: π.χ. αναγνώριση εμποδίων, βελτιστοποίηση διαδρομής)
• Εκτέλεση (έλεγχος ταχύτητας, παρελκόμενου, μεταβλητή εφαρμογή)

Αν λείπει το πρώτο στρώμα (καλά δεδομένα, σταθερή συνδεσιμότητα, σωστή βαθμονόμηση), η αυτονομία “σκοντάφτει”. Γι’ αυτό και η συζήτηση που ανοίγει προς το 2026 δεν είναι «να αγοράσω το πιο έξυπνο μηχάνημα», αλλά:

Να μπορώ να εμπιστευτώ τα δεδομένα μου και να τα αξιοποιώ επιχειρησιακά — κάθε μέρα.

Γιατί αυτό είναι επίκαιρο στην Ελλάδα

Έχουμε μικρότερα και πιο κατακερματισμένα αγροτεμάχια, περισσότερα «όρια»/εμπόδια, και συχνά ανομοιογένεια εξοπλισμού. Αυτό σημαίνει ότι το ROI από αυτονομία και AI έρχεται πρώτα από:

• καλύτερη ακρίβεια εφαρμογών (λίπασμα/ψεκασμός)
• λιγότερες επικαλύψεις
• λιγότερες χαμένες ώρες σε ρυθμίσεις/λάθη
• τεκμηρίωση (για πιστοποιήσεις/ιχνηλασιμότητα)

Τι σημαίνει «AI στη γεωργία ακριβείας» στην πράξη

AI στη γεωργία ακριβείας είναι η χρήση μοντέλων που μετατρέπουν αισθητηριακά και επιχειρησιακά δεδομένα σε προτάσεις δράσης: πού να ρίξω, πόσο να ρίξω, πότε να μπω στο χωράφι, τι να ελέγξω πρώτο.

Το λάθος που βλέπω συχνά; Να περιμένουμε ότι η AI θα δουλέψει «μόνη της». Η AI θέλει:

1. Καθαρά δεδομένα (σωστές μονάδες, σωστή γεωαναφορά, χωρίς “τρύπες”)
2. Σταθερές διαδικασίες (ποιος καταγράφει τι και πότε)
3. Στόχο (μείωση εισροών; αύξηση απόδοσης; σταθερότητα ποιότητας;)

Παράδειγμα εφαρμογής (ρεαλιστικό, όχι εργαστηριακό)

Έστω καλλιέργεια σιταριού/κριθαριού ή βαμβακιού.

• Συλλέγεις χάρτες απόδοσης (όπου υπάρχουν), δορυφορική ευρωστία (NDVI/παρόμοιο), εδαφολογικά και καταγραφές εφαρμογών.
• Η AI/αναλυτικό λογισμικό βγάζει ζώνες διαχείρισης.
• Την επόμενη χρονιά κάνεις μεταβλητή λίπανση σε 2–3 ζώνες (όχι 15, μην το κάνεις περίπλοκο).

Το κέρδος συνήθως εμφανίζεται ως:

• λιγότερη σπατάλη σε “δυνατά” σημεία
• καλύτερη στήριξη σε “αδύναμα” σημεία
• πιο σταθερή απόδοση ανά στρέμμα

Δεν χρειάζεται να «γίνεις data scientist». Χρειάζεται να έχεις πλάνο.

Νέα προϊόντα και καινοτομίες: τι να κρατήσεις ως παραγωγός/επιχείρηση

Στο βίντεο, ο Paul Welbig αναφέρεται σε 3 νέα προϊόντα της New Holland και στο τι πρέπει να γνωρίζουν dealers και αγρότες για την αυτονομία πριν το 2026. Χωρίς να μπούμε σε ονοματολογία (το υλικό είναι video-based και δεν δίνει πλήρεις τεχνικές προδιαγραφές στο κείμενο), η ουσία για εμάς είναι αλλού: ό,τι νέο έρχεται “κάθεται” πάνω σε μια πλατφόρμα δεδομένων, τηλεματικής και συμβατότητας.

Τρεις ερωτήσεις που πρέπει να κάνεις πριν αγοράσεις «έξυπνο» εξοπλισμό

1. Συμβατότητα: Θα δουλέψει με τα παρελκόμενά μου (ISOBUS/ελεγκτές/οθόνες); Τι γίνεται με μεικτό στόλο;
2. Δεδομένα: Πού πάνε τα δεδομένα; Ποιος έχει πρόσβαση; Μπορώ να τα εξάγω εύκολα;
3. Υποστήριξη: Ποιος θα με εκπαιδεύσει; Πόσο γρήγορα γίνεται remote support; Τι SLA υπάρχει στην πράξη;

Αν δεν πάρεις καθαρές απαντήσεις, το πιθανότερο είναι να πληρώσεις «premium» για κάτι που τελικά θα χρησιμοποιείς ως απλή οθόνη καθοδήγησης.

Διαχείριση δεδομένων: ο “αφανής” πολλαπλασιαστής απόδοσης

Η διαχείριση δεδομένων (data management) είναι το σημείο που χωρίζει τη γεωργία ακριβείας από το “έχω gadgets στο τρακτέρ”.

Αν κρατήσεις μόνο ένα πράγμα από αυτό το άρθρο, κράτα αυτό:

Το ROI της AI στη γεωργία έρχεται όταν τα δεδομένα γίνονται διαδικασία, όχι όταν γίνονται αρχείο.

Μίνι-πλαίσιο οργάνωσης (για να δουλέψει η AI)

• Ένας χάρτης αγροτεμαχίων (σωστά όρια, ονομασίες, καλλιέργεια)
• Μία ονοματολογία εργασιών (π.χ. “Λίπανση 1”, “Ψεκασμός T2”)
• Καταγραφή εισροών (προϊόν, δόση, ημερομηνία, παρτίδα)
• Αρχειοθέτηση αρχείων μηχανημάτων (καθαρά exports ανά εργασία)

Ακούγεται βαρετό. Είναι. Αλλά αυτό είναι που κάνει τα dashboards να έχουν νόημα και την AI να βγάζει συμπέρασμα.

“People also ask” μέσα στο χωράφι

Πόσα δεδομένα χρειάζομαι για να ξεκινήσω; Αρκετά για να έχεις συνέπεια: 1 σεζόν με σωστές καταγραφές είναι καλύτερη από 5 σεζόν με μισά-μισά.

Χρειάζομαι πλήρη αυτονομία για να ωφεληθώ; Όχι. Η μεγαλύτερη απόδοση συνήθως έρχεται από υποβοηθούμενη αυτοματοποίηση: καθοδήγηση, section control, μεταβλητές δόσεις, τεκμηρίωση.

Τι γίνεται αν δεν έχω καλό σήμα στο χωράφι; Θέλεις λύσεις που δουλεύουν offline και συγχρονίζουν όταν υπάρχει σύνδεση. Επίσης, ξεκαθάρισε τι απαιτείται για RTK/διορθώσεις.

Πλάνο 90 ημερών για να μπεις στο 2026 με προβάδισμα

Αν είσαι παραγωγός, γεωπόνος-σύμβουλος ή αγροτική επιχείρηση, το πιο πρακτικό είναι να κάνεις ένα σφιχτό πλάνο. Όχι «μεγάλη στρατηγική», αλλά βήματα.

Βήμα 1: Διάλεξε μία “εργασία-άγκυρα”

Διάλεξε μία εφαρμογή που κάνεις κάθε χρόνο και πονάει οικονομικά:

• λίπανση
• ψεκασμός
• σπορά

Βήμα 2: Φτιάξε baseline κόστους και σπατάλης

Σε 1–2 εβδομάδες μπορείς να μετρήσεις:

• στρέμματα/ημέρα
• καύσιμα/στρέμμα
• επικαλύψεις (έστω εκτίμηση από αρχεία)
• κόστος εισροών ανά αγροτεμάχιο

Βήμα 3: Ενεργοποίησε 2 λειτουργίες “σίγουρου ROI”

Για τους περισσότερους, οι δύο πιο ασφαλείς επιλογές είναι:

• auto-steering με σωστή βαθμονόμηση
• section control (για να κόβει επικαλύψεις)

Βήμα 4: Στήσε εβδομαδιαίο review 20 λεπτών

Κάθε Παρασκευή:

• τι γράφτηκε σωστά;
• τι χάθηκε;
• τι χρειάζεται εκπαίδευση/ρύθμιση;

Αυτό είναι που «χτίζει» κουλτούρα δεδομένων. Και χωρίς κουλτούρα, δεν υπάρχει AI που να σε σώσει.

Τι να ζητήσεις από dealer/πάροχο τεχνολογίας (για να μη μείνεις μόνος)

Οι ίδιοι οι κατασκευαστές και οι dealers διεθνώς δίνουν μεγάλο βάρος στο service & support, γιατί η τεχνολογία δεν πουλιέται πια ως “σίδερο”. Πουλιέται ως συνέχεια λειτουργίας.

Ζήτα συγκεκριμένα:

• Εκπαίδευση με σενάρια (όχι απλά «πατάς αυτό το κουμπί»)
• Checklists προ-σεζόν (καλωδιώσεις, αισθητήρες, ενημερώσεις)
• Remote υποστήριξη με χρονικό στόχο απόκρισης
• Σαφή πολιτική δεδομένων (ιδιοκτησία, εξαγωγή, δικαιώματα)

Αν ο πάροχος δεν μπορεί να τα περιγράψει, συνήθως δεν μπορεί και να τα εκτελέσει.

Πού πάει το πράγμα το 2026: λιγότερη “βιτρίνα”, περισσότερη αξιοπιστία

Το 2026, η αγορά θα ανταμείψει τις λύσεις που είναι αξιόπιστες, συμβατές και εύκολες στη χρήση. Η «βιτρίνα» (ωραία demo, εντυπωσιακό video) θα μετράει λιγότερο από:

• πόσο γρήγορα στήνεται μια εργασία
• πόσο εύκολα διορθώνεται ένα λάθος
• πόσο καθαρά γίνονται τα exports
• πόσο ομαλά συνεργάζεται μεικτός στόλος

Και κάπου εδώ δένει τέλεια με τον στόχο της σειράς μας: η Τεχνητή Νοημοσύνη στη Γεωργία και την Αγροτεχνολογία έχει νόημα όταν μειώνει πόρους και ρίσκο, όχι όταν απλά προσθέτει “οθόνες”.

Αν θες να μετατρέψεις τη γεωργία ακριβείας σε πραγματικό πλεονέκτημα μέσα στο 2026, ξεκίνα από τα βασικά: δεδομένα, διαδικασίες, υποστήριξη. Μετά έρχεται η αυτονομία.

Ποιο είναι το ένα σημείο στην εκμετάλλευσή σου που, αν γινόταν πιο «έξυπνο» μέσα στους επόμενους 3 μήνες, θα έφερνε άμεσα οικονομικό αποτέλεσμα;