Ενέργεια στην Κύπρο το 2026: πώς η AI σώζει κέρδη

Στις 28/12/2025, δύο πράγματα μοιάζουν ήδη «κλειδωμένα» για το 2026 στην Κύπρο: οι τιμές ρεύματος θα μείνουν ψηλά και οι διακοπές/περιορισμοί ισχύος θα γίνουν πιο συχνοί σε συγκεκριμένες περιόδους. Για τον τουρισμό και τη φιλοξενία αυτό δεν είναι απλώς ένας ακόμη πονοκέφαλος λειτουργίας. Είναι θέμα ανταγωνιστικότητας.

Η πραγματικότητα είναι απλή: όταν το κόστος ενέργειας ανεβαίνει, ένα ξενοδοχείο ή μια μονάδα βραχυχρόνιας μίσθωσης είτε απορροφά το κόστος (και ροκανίζει το περιθώριο), είτε το περνάει στις τιμές (και πιέζει τη ζήτηση), είτε το μειώνει με έξυπνη διαχείριση. Κι εδώ μπαίνει δυνατά η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Στη σειρά μας «Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζει τον Τουρισμό και τη Φιλοξενία στην Κύπρο», αυτό το άρθρο βάζει το ενεργειακό κάδρο του 2026 στο τραπέζι και δείχνει πώς η AI μπορεί να λειτουργήσει ως πρακτικό «αντίβαρο» — όχι θεωρία, αλλά συγκεκριμένες κινήσεις που βελτιώνουν κόστη, εμπειρία και βιωσιμότητα.

Γιατί το 2026 είναι δύσκολο για το ρεύμα (και γιατί νοιάζει τον τουρισμό)

Η βασική απάντηση: επειδή η Κύπρος συνεχίζει να παράγει σημαντικό μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας από συμβατικά καύσιμα, η διείσδυση ΑΠΕ παραμένει χαμηλή σε σχέση με τις ανάγκες, και το σύστημα πιέζεται όταν η ζήτηση «χτυπάει κόκκινο».

Οι ειδικοί που μίλησαν δημόσια για το 2026 περιγράφουν ένα σκηνικό με:

• Επίμονα υψηλές τιμές ηλεκτρισμού, χωρίς να φαίνεται άμεση ανακούφιση από τη μετάβαση σε ανταγωνιστική αγορά.
• Χαμηλή αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών σε επίπεδο συστήματος, άρα υψηλότερες εκπομπές ανά κάτοικο.
• Κίνδυνο περικοπών παραγωγής από φωτοβολταϊκά σε περιόδους χαμηλής ζήτησης (άνοιξη/φθινόπωρο).
• «Ξυράφι» επάρκειας ισχύος σε ώρες αιχμής, ειδικά 18:00–21:00 σε χειμώνα και καλοκαίρι.

Αν έχεις μονάδα φιλοξενίας, αυτά μεταφράζονται σε τρία πράγματα:

1. μεγαλύτερη μεταβλητότητα λειτουργικού κόστους,
2. μεγαλύτερη ανάγκη για εφεδρείες/πλάνα συνέχειας,
3. πίεση από πελάτες και tour operators για πράσινο προφίλ που να στέκει μετρήσιμα.

Μία φράση που συνοψίζει το 2026 για τη φιλοξενία: «Το ρεύμα δεν θα είναι δεδομένο ούτε ως κόστος ούτε ως διαθεσιμότητα.»

Τι σημαίνει στην πράξη: υψηλές τιμές + πιθανές περικοπές + αιχμές

Η βασική απάντηση: οι μονάδες που θα επιβιώσουν πιο άνετα είναι όσες θα μάθουν να “μετακινούν” κατανάλωση, να προβλέπουν αιχμές και να λειτουργούν με δεδομένα.

Περικοπές από ΑΠΕ και γιατί επηρεάζουν και εσένα

Όταν υπάρχει υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά αλλά χαμηλή ζήτηση, το δίκτυο μπορεί να οδηγηθεί σε περικοπές (curtailment). Αυτό επηρεάζει:

• επενδύσεις PV σε ξενοδοχεία (πιο αργή απόσβεση)
• το «πράσινο αφήγημα» (αν χάνεται καθαρή ενέργεια)
• την τιμολόγηση ρεύματος (όσο καθυστερεί η εξισορρόπηση με αποθήκευση)

Για έναν hotelier, το χρήσιμο συμπέρασμα δεν είναι να παρακολουθεί κάθε τεχνική λεπτομέρεια. Είναι να οργανώσει διαδικασίες ώστε να αξιοποιεί φθηνή/διαθέσιμη ενέργεια όταν υπάρχει και να μειώνει την εξάρτηση στην αιχμή.

Οι ώρες αιχμής (18:00–21:00) είναι «το νέο check-in»

Σε πολλές μονάδες, εκείνες οι ώρες συμπίπτουν με:

• επιστροφή πελατών στο δωμάτιο
• μαγείρεμα/ζεστή κουζίνα
• ζεστό νερό χρήσης
• φωτισμούς/κλιματισμό

Αν δεν έχεις στρατηγική για αυτές τις ώρες, πληρώνεις διπλά: σε κόστος και σε ρίσκο διακοπών.

Πού βοηθά η Τεχνητή Νοημοσύνη: όχι «μαγικά», αλλά μετρήσιμα

Η βασική απάντηση: η AI μειώνει σπατάλη, προβλέπει ζήτηση και αυτοματοποιεί αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο, ώστε να καίς λιγότερο ρεύμα όταν είναι ακριβό και να εκμεταλλεύεσαι την ενέργεια όταν είναι πιο διαθέσιμη.

Η AI στη φιλοξενία δεν είναι μόνο chatbots και marketing. Στο ενεργειακό, η αξία της είναι η βελτιστοποίηση. Παρακάτω είναι οι εφαρμογές που βλέπω να αποδίδουν πιο γρήγορα στην Κύπρο, ειδικά με το 2026 μπροστά.

AI για πρόβλεψη ζήτησης και «έξυπνο» προγραμματισμό φορτίων

Αν ξέρεις με ακρίβεια την πληρότητα, τα check-in patterns και την κατανάλωση ανά τύπο δωματίου, μπορείς να κάνεις load shifting χωρίς να χαλάσεις την εμπειρία.

Παραδείγματα που έχουν νόημα σε ξενοδοχεία/θέρετρα:

• Προθέρμανση/προψύξη χώρων πριν την αιχμή (με βάση πρόβλεψη occupancy)
• προγραμματισμός αντλιών/κυκλοφορητών σε ώρες χαμηλότερου κόστους
• ρύθμιση setpoints κλιματισμού με δυναμικούς κανόνες (όχι «ένα setpoint για όλους»)

Αυτό δεν απαιτεί sci-fi. Απαιτεί δεδομένα (BMS/μετρητές/κρατήσεις) και σωστό μοντέλο πρόβλεψης.

AI + BMS: από «χειριστής» σε αυτόματο πιλότο

Το κλασικό πρόβλημα: το Building Management System υπάρχει, αλλά δουλεύει με στατικούς κανόνες. Η AI μετατρέπει αυτούς τους κανόνες σε adaptive control.

Τι μπορεί να αλλάξει μέσα σε 60–90 ημέρες πιλοτικά:

1. Ανίχνευση ανωμαλιών (π.χ. chiller που καίει 18% παραπάνω λόγω συντήρησης)
2. Συσχέτιση κατανάλωσης με καιρό/πληρότητα/εκδηλώσεις
3. Αυτόματες ειδοποιήσεις για “energy leaks” (ανοιχτές πόρτες, λάθος χρονοπρογράμματα)

Το κέρδος εδώ είναι ότι σταματάς να κυνηγάς τη σπατάλη «με το μάτι».

Αποθήκευση (μπαταρίες) και AI: το ζευγάρι που βγάζει νόημα

Στο 2026 η αποθήκευση μπαίνει πιο δυνατά σε επίπεδο υποδομών. Για επιχειρήσεις φιλοξενίας, το πρακτικό ερώτημα είναι: αν έχεις ή σκέφτεσαι μπαταρία, πώς τη χρησιμοποιείς σωστά;

Η AI βελτιστοποιεί:

• πότε φορτίζει/εκφορτίζει (με βάση τιμή/αιχμή/πρόβλεψη)
• πώς προστατεύει τη διάρκεια ζωής (κύκλοι, βάθος εκφόρτισης)
• πώς συνδυάζεται με PV και γεννήτρια ώστε να μειώνει καύσιμο και θόρυβο

Με απλά λόγια: η μπαταρία χωρίς «εγκέφαλο» είναι ακριβό κουτί.

AI για νερό και αφαλάτωση: το κρυφό “energy win”

Όταν συζητάμε ενέργεια στην Κύπρο, το νερό μπαίνει σχεδόν πάντα στο ίδιο κάδρο. Η αφαλάτωση είναι ενεργοβόρα και η φιλοξενία καταναλώνει πολύ νερό.

AI πρακτικές που δουλεύουν:

• πρόβλεψη ζήτησης νερού ανά ζώνη/ημέρα (πληρότητα + καιρός)
• έλεγχος πιέσεων/αντλιών για λιγότερη κατανάλωση
• ανίχνευση διαρροών από «υπογραφή» κατανάλωσης

Αν το 2026 δούμε περισσότερες περικοπές ΑΠΕ σε ώρες χαμηλής ζήτησης, η πιο ώριμη επιχειρησιακή απάντηση είναι: μεταφέρεις ενεργοβόρες διεργασίες (όπου γίνεται) σε εκείνες τις ώρες.

Πώς συνδέεται με το marketing και τις κρατήσεις (εκεί που έρχονται τα leads)

Η βασική απάντηση: η ενεργειακή αποδοτικότητα δεν είναι μόνο τεχνικό έργο· γίνεται και εμπορικό πλεονέκτημα όταν το επικοινωνείς σωστά και με στοιχεία.

Το 2026 οι ταξιδιώτες δεν ζητάνε «πράσινο» μόνο ως σύνθημα. Ζητάνε να βλέπουν πράξεις. Η AI βοηθά σε δύο επίπεδα:

1) Πολυγλωσσική επικοινωνία βιωσιμότητας χωρίς να γίνεται βαρετή

Με εργαλεία AI μπορείς να παράγεις:

• micro-copy για σελίδες δωματίων (GR/EN/DE/FR/PL)
• FAQ για «τι κάνουμε για ενέργεια/νερό»
• μηνύματα pre-arrival που μειώνουν κατανάλωση χωρίς να κουνάνε το δάχτυλο

Το ζητούμενο: συγκεκριμένα, ανθρώπινα, απλά. Όχι γενικόλογα.

2) Revenue management με γνώση κόστους ενέργειας

Πολλά συστήματα τιμολόγησης κοιτούν ζήτηση/ανταγωνισμό. Το 2026 αξίζει να βάλεις στο μοντέλο και κάτι ακόμη: ενεργειακό κόστος ανά κατειλημμένο δωμάτιο.

Παράδειγμα λογικής (όχι μαθηματικός τύπος):

• Αν προβλέπεις εβδομάδα καύσωνα + υψηλή πληρότητα, τότε το κόστος kWh/room-night ανεβαίνει.
• Η AI μπορεί να προτείνει διαφορετική πολιτική (π.χ. ελάχιστη διαμονή, πακέτα με συγκεκριμένες παροχές, ή τιμολόγηση που προστατεύει margin).

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για resorts με μεγάλα κοινόχρηστα φορτία (πισίνες, spa, κουζίνες).

Πρακτικό πλάνο 30-60-90 ημερών για ξενοδοχεία στην Κύπρο

Η βασική απάντηση: ξεκινάς με μέτρηση και γρήγορα «κλεισίματα διαρροών», συνεχίζεις με αυτοματισμούς, και μετά πας σε predictive control.

Σε 30 ημέρες: βάζεις τάξη στα δεδομένα

• καταγραφή των 10 μεγαλύτερων φορτίων (HVAC, κουζίνα, laundry, αντλίες)
• υπομετρητές όπου πονάει περισσότερο (έστω προσωρινά)
• baseline κατανάλωσης ανά πληρότητα (kWh ανά room-night)

Σε 60 ημέρες: αυτοματοποιείς τις αποφάσεις “ρουτίνας”

• κανόνες για αιχμή 18:00–21:00 (μείωση μη κρίσιμων φορτίων)
• ειδοποιήσεις ανωμαλιών (π.χ. κατανάλωση εκτός προτύπου)
• δοκιμή 1–2 σεναρίων pre-cooling/pre-heating

Σε 90 ημέρες: περνάς σε πρόβλεψη και βελτιστοποίηση

• μοντέλο πρόβλεψης ζήτησης (πληρότητα + καιρός + ιστορικό)
• δυναμικά setpoints με στόχο «ίδια άνεση, λιγότερες kWh»
• αναφορά KPI προς διοίκηση: κόστος/δωμάτιο, εκπομπές, ώρες αιχμής

Αν κάνεις μόνο ένα πράγμα: μέτρα kWh ανά room-night και δες πότε «εκρήγνυται». Η AI δουλεύει καλύτερα όταν έχεις καθαρό baseline.

Τι να περιμένουμε από το 2026 και τι να κάνεις από τώρα

Το ενεργειακό της Κύπρου μπαίνει στο 2026 με ανοιχτά μέτωπα: υψηλές τιμές, ανάγκη για φυσικό αέριο/υποδομές, αβεβαιότητες σε μεγάλα projects και ταυτόχρονα πίεση στο δίκτυο από τη νέα πραγματικότητα των ΑΠΕ. Για τον τουρισμό αυτό σημαίνει ότι το «παλιά κάνουμε οικονομία» δεν φτάνει. Χρειάζεται συστηματική διαχείριση.

Η δική μου θέση είναι ξεκάθαρη: η AI είναι το πιο άμεσο εργαλείο που έχει ο κλάδος για να μειώσει έκθεση σε τιμές και διακοπές, χωρίς να περιμένει πρώτα να λυθούν όλα τα μεγάλα του ενεργειακού. Και όσο πιο νωρίς ξεκινήσεις, τόσο πιο γρήγορα θα δεις αποτέλεσμα στα margins.

Αν αυτή η ανάλυση ταιριάζει με τις προτεραιότητές σου για το 2026, το επόμενο βήμα είναι να χαρτογραφήσεις γρήγορα τις 2–3 ροές όπου η AI δίνει απόδοση πρώτα (HVAC, πρόβλεψη πληρότητας, αυτοματοποίηση επικοινωνίας). Η ερώτηση που αξίζει να μείνει ανοιχτή είναι: όταν έρθει η επόμενη αιχμή, θα την περάσεις με «σβήσε-άναψε» ή με έλεγχο που προβλέπει;